Yazı Dizisi  



1
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |


Hazırlayan:
Ömer Genç


Mesajlarınız için: omergenc@hotmail.com


İlk internet ağı, haberleşme alternatifi olarak ABD Savunma Bakanlığı için kurulmuştu.
Savaş için yaratıldı

1980'li yılların başında gelişen yerel bilgisayar ağları ve teknolojisiyle internet, sivil topluma ilk olarak Amerika'da yayıldı. Bir süre sonra tüm dünya, bu harika organizyasyondan yararlanmaya başladı


Önceleri sadece savaş sırasında alternatif bir haberleşme aracı olarak kullanılması düşünülen internet, "bilgisayarların birbirlerine telefon hattı ile bağlanması" olarak tanımlanabilir. Bu uluslararası ağın, telefon şebekesinden sonra en büyük ağ olduğunu da belirtmeden geçmeyelim.

İnternet 1960'lı yıllarda Amerika Birleşik Devletleri Savunma Bakanlığı'nın askeri bir araştırma projesi olarak başlatılmıştı. Amaç o dönemin iki bloklu dünyasında patlak verecek bir savaşta, telsiz ve radyo haberleşme donanımlarının kullanılamaz hale getirlemisi tehlikesine karşı önlem olarak düşünülmüştü. 1980'lerin başında gelişen yerel bilgisayar ağları ve iş istasyonları teknolojileri ile internet önce Amerika'da oluştu sonra tüm dünyaya kollarını uzattı.

Teflon serüveni
Soğuk savaş yıllarında, uzay araçlarının atmosferden ayrılırken ve geri dönüşlerinde, hızları nedeniyle yanmalarını önleyen bir madde üretilmişti. Maddenin adı teflondu. Askeri amaçlı o araştırmanın ürünü olan teflonu bugün başta tavalar olmak üzere, tencere ve benzeri pişiricilerde tüm dünya kullanıyor. Aynı serüven, internetin de başından geçti. Devletin üst kademelerindeki kişilere bu özel haberleşme ağı, bugün dünyanın dört bir yanında yüz milyonlarca insan tarafından kullanılıyor.

1997 yılında otuz milyonun üzerinde internet kullanıcısı olduğu tahmin ediliyordu. Bugün internetin ne kadar kişi tarafından kullanıldığı hakkında kesin bir rakam söylenemiyor. Çünkü, özellikle internetle tanışan genç nüfus hızla artıyor, kullanıcılar inanılmaz bir ivmeyle çoğalıyor.

Vazgeçilmez oluyor
Yıllar önce televizyonun yaygınlaşmaya başladığı dönemlerde insanlar televizyon yayını kesildikten sonra, o karlı görüntüyü bile merak edip dakikalarca izlerlermiş. Televizyon bugün bizim vazgeçemeyeceğimiz bir araç. İddiamız o ki, internet de sessiz sedasız televizyon gibi vazgeçemek bir yana, onsuz yaşayamayacağımız bir araç olacak.

Dünyada internete bağlı olan kuruluşları genel olarak sıralayalım; Üniversiteler, araştırma kurumları, devlet kuruluşları, iletişim organisazyonları, Birleşmiş Milletler ve bağlı tüm kuruluşları, kütüphaneler, mesleki kuruluşlar, değişik devlet organları, ticari ve askeri kuruluşlar...

Sahibi kim?
Sınırsız bilgi erişiminin olduğu bu mucizevi ağın kimler tarafından yönetildiğini merak edenler olabilir. Ama bu sorunun cevabını vermek çok zor. Çünkü interneti yöneten genel bir organizasyon ya da başkan yok. Tabii ki internete bağlı farklı bilgisayar ağlarının yöneticileri var. Fakat bütün olarak yöneten veya yönlendiren bir otorite yok.
Bunun avantajları ve dezavantajları hemen karşımıza çıkıyor elbette; örneğin tüm tartışmalar demokratik bir ortamda, özgürce yapılıyor. Ama interneti kötü amaçlı kullananlar da var. Türkiye'de de, bazı radikal gruplar görüşlerini yaymak için interneti bir araç olarak görüyor ve yalan yanlış bir çok şeyi "bilgi" adı altında kullanıcılara yayıyorlar. Özellikle çocuklar üzerinde zararlı etkisi büyük olan porno sitelerini ve şiddet ağırlıklı oyunları da buna ekleyebiliriz.

Masrafı paylaşılıyor
Akla gelen bir diğer soru da internetin maliyetini kimin karşıladığı. İnternette herkes kendi payına düşeni ödüyor. Yani tüm internet kullanıcılarından aidat toplayan tek bir şirket ve kuruluş yok. Tüm kurumlar kendi bağlandıkları bölgesel ağı ya da ulusal erişimi sağlayan organizasyona, paylarına düşeni ödüyorlar.


İnternette bir
tutku: "Surf"


İnternet kullanıcıları arasında "surf" deyimi oldukça yaygın ama biz onun yerine Türkçemizi kullanalım ve "gezinti" diyelim.
İnternette bir sayfa açabilmek için özel bir programa ihtiyaç duyulur. Buna bilgisayar dilinde "web browser" deniyor, Türkçe anlamı "ağ tarayıcı". Dünyada en tanınmış web browserler "Netscape Navigator" ve "İnternet Explorer"...
Adresler "http://www." İle başlar. Burada http (hyper text transfer protocol) isimli bir protokoldür ve web sayfalarını görüntülemeye yarar. Ardından gelen "www" (world wide web) hypertext mantığıyla çalışan internet servisidir. World wide web ya da www artık internetle eş anlamlı olarak algılanıyor. Gerçekte ise onun en tanınmış bölümü.
Adreste daha sonra girmek istediğimiz web sayfasının ismi yer alır, örneğin; "http://www.yeniasir.com.tr" Bu adresi arama bölümüne yazıp search (ara) butonunu tıklayınca sayfa ekranımızda görünecektir.
Burada önemli bir konu, Türkçe karakterlerin kullanılamayışı. Bu durum dilimiz açısından sorun yaratsa da, yapılabilecek bir şey yok. Çünkü sayfaları tüm dünya okuyor ve onların klavyelerinde Türkçe karakterlerin bulunması olanaksız. Ayrıca internette adreslerin sonuna, hangi kurum ya da kuruluşa ait olduğuna dair "com", "edu" gibi sözcükleri eklenir. Ticari kuruluşlar için "com", eğitim kurumları için "edu", askeri kurumlar için "mil", kamu kurumları için "gov", özel bilgisayar servisleri ya da ağları için de "net" kullanılır.

Örneğin Ege Üniversitesi'nin adresi
http://www.ege.edu.tr, Devlet Planlama Teşkilatı'nın adresi ise, http://www.dpt.gov.tr 'dir.


Ne işe yarar?

Yanıtın kısalması için aslında soruyu "Neye yaramaz?" diye sormak daha akılcı olsa gerek. Çünkü internet akla gelebilecek hemen her işe yarıyor.

İnternet denilen yeni teknoloji -ki ben ona "yirmibirinci yüzyılın sihiri" demeyi tercih ediyorum- ne tür olanaklar sağlar? Reklamlarda boy gösteren, insanların dillerinden düşmeyen şu internet neler yapar? Sorularının yanıtını merak edebilirsiniz, tabii henüz onunla "merhaba"laşmamışsanız.

Her gün yeni olanaklar sağlıyor, yeni işler beceriyor. Örneğin son günlerde pasaportumuzu bile internet aracılığıyla çıkartma imkanına sahip olduk, özel bir programla yurtdışına telefon etme, cep telefonlarına mesaj gönderme gibi extrem faydaları, peşpeşe uygulamaya giriyor. Daha da kimbilir ne çarpıcı işler becerecek? Ancak biz temelde internetten şu amaçlarla yararlanırız:
* Bilgisayar ağına bağlı tüm bilgisayarla iletişim, mail atmak yani anında mektup göndermek, sohbet etmek, anında karşılıklı bilgi alışverişinde bulunmak,
* Bilgi, makale, teknik rapor, ders notu gibi dünyadaki sınırsız kaynağa elerişim olanağı.
* Herkese açık yazılımlara ücretsiz erişim.
* Kitap konferans duyuru ve kayıt işlemleri.
* Bilgi bankalarına ve arşivlere erişim.
* Kütüphane kataloglarına ulaşım.
* Giderek her türden alışveriş.
* Tatil rezervasyonları, uçak ve diğer yolculuk biletleri.
* Bankacılık işlemleri.
* Çeşitli resmi başvuru ve işlemler.
* Her konuyla ilgili uzmanların adreslerine ulaşıp iletişim olanağı.
* Günlük gazete haberlerini izlemek... ve burada sıralamakla bitirmeyeceğimiz her tür bilgi ve hizmet.



.