|
|
| Bilgisayar
canavarları Virüsler ve hackerler, bilgisayarları dış bağlantıya açık olan herkesin korkulu rüyasıdır. Ama aslında bunu pek yadırgamamak gerek. Çünkü bilgisayar dünyası da normal dünya gibidir. Kötüler her zaman olacaktır. Ne kadar önlem alırsanız alın, bir yolunu bulup sisteminizi kırabilirler. Bu nedenle, internet dünyasında da, gerçek dünyada olduğu gibi yüzde yüz koruma yoktur. Yine de virüsler ve hackerlere karşı önlem alınmalıdır. Ülkemizde ilk bilgisayar ağı çalışmaları 1986 yılında, Ege Üniversitesi önderliğinde, "BITNET" adlı bilgisayar ağının Avrupa ayağı olan EARN'e bağlanarak başlatıldı. 1993 yılında da önce TÜBİTAK desteğiyle ODTÜ bir internet bağlantısı gerçekleştirdi, birkaç ay sonra da Ege Üniversitesi Almanya üzerinden internet bağlantısı kurdu. Yani İzmir pek çok yenlikte olduğu gibi internette de ülkeye öncülük etti. Ancak Windows 95'ler, Windows 98'ler ve Windows 2000'lerin olmadığı değişik bir program türüyle bu ağdan bilgi ediniliyordu. Şebekenin uzun süre tanıtımı yapılmasına rağmen, abonelik ücreti de bugüne kıyasla çok çok yüksek olduğundan müşteri sayısı 50 dolaylarında kaldı. Günümüzde "Egenet" olarak faaliyet gösteren kuruluş, 3000'i aşkın aboneye hizmet ediyor. İzmir'in en büyük bilgisayar merkezi Egenet, Ege Üniversitesi Kampüsünde yeni inşaa edilen bir binada bulunuyor. Bilgisayar Mühendisliği Fakültesine bağlı "Bilgisayar Araştırma Uygulama Merkezi"ndeki kuruluşta internet ve bilgisayar öğrenmek isteyenlere kurslar veriliyor. Hafta içi ya da çalışanlar için hafta sonlarında verilen bilgisayar kurslarının yanında merkezde internet ve bilgisayar üzerine üniversiteye dönük çalışmalar da yapılıyor. Binanın içindeki her biri milyarlarca lira değerinde çeşitli elektronik aletler var. Servis sağlayıcı ile bağlantılı tüm bilgisayarların yararlanabildiği bu aletler Egenet'in beyni. Egenet Sitesinden ayrıca bilgisayarlarınızı virüsten korumak için download edebileceğiniz (siteden çekebileceğiniz) güzel bir virüs programı da var. Adresi "http://ftp.egenet.com.tr" olan bu programdan yararlanmak için her ay yenilemeniz gerekiyor. Program sayesinde, yeni çıkan virüsleri de taramış ve bilgisayarınızı bunlardan koruyabiliyorsunuz. Kötü
niyetli programlarYaptığı bir programla Amerika'dan laptop bilgisayar kazanan Ege Üniversitesi Vakfına bağlı Egenet İnternet Hizmetleri Şirketi'nin Müdürü Turgut Kalfaoğlu'yla internet üzerine konuştuk. Söyleşimizde "bilgisayar canavarları" ve "virüsler"e ağırlık verdik. Çünkü Kalfaoğlu yıllardır bu işin içindeydi. Bu konu, internet dünyasına katılan herkesin korkulu rüyası olduğuna göre, okurlarımızı onun deneyimlerinden yararlandırmalıyız, diye düşündük. Sistem bir anda çöker Yıllar boyu, virüslerle, hackerlerle, tabir caizse boğuşan Turgut Kalfaoğlu konuyu şöyle toparladı: "Virüs, kötü amaçlarla yazılan bir tür programdır. Ama öyle bir program ki, bilgisayarınızdaki diğer programlara bulaşarak zarar verir. Çalışma düzenini bozar. Tabii bu sizin inisiyatifiniz dışında olur. Olan biteni bilgisayarınızı açtığınızda, karşılaştığınız garipliklere fark edersiniz. Diskteki tüm bilgileri silebilen virüsler bile vardır. Çık işin
içindenHatta bir keresinde öyle ilginç bir virüse rastladım ki, çok şaşırdım. Ekranda kocaman yazılarla "beni tıklamazsanız bilgisayarınız çökecek" yazıyordu. Virüsler, bilgisayarınıza girdikten sonra belleğe yerleşir ve yayılmaya başlar, belirli bir yayılma süresinden sonra, ekrana çıkan yazı örneğinde olduğu gibi kendini göstermeye başlar. Bunlar biraz şaka amaçlı ve en azından bu kadarla kaldığı sürece kabul edilebilir virüslerdir ama iş ne yazıkki bu kadarla kalmaz. Bir süre sonra bilgisayarınızı açtığınızda ekran ayarının kendiliğinden değiştiğini görürsünüz. Örneğin ekran alanı 800 x 600 iken 1024 x 768 piksel olur. Ve ekranınızdaki yazılar birden büyür. Bilgisayarınız çok ağır çalışmaya başlar. Sistemi çökerten virüsler ise herhalde olabilecek en kötüleridir. Sisteminizin bir anda çöktüğünü görürsünüz. Hacker'lere dikkat Hacker kelimesi "hack", yani "yarmak" kelime kökünden gelir. Bu kişiler bilgisayarınıza sizin izniniz olmadan girerler. İnternetteyken bir anda bilgisayarınızın kontrolünün sizden çıktığını fark edersiniz. İşte o anda bir hacker'in kontrolü altındasınız demektir. Bunun dışında bu kötü niyetli kişiler internetteki web sayfalarına da saldırırlar. Kişisel web sayfalarının saldırılara maruz kalması sadece o sayfayı hazırlayan kişiyi zarara uğratır ama büyük sayfalara yapılan saldırılar binlerce kullanıcıyı mağdur duruma düşürebilir. Savunma programları Bilgisayar dünyası da normal dünya gibidir. Kötüler her zaman olacaktır. Ne kadar önlem alırsanız alın bir yolunu bulup sisteminizi kırabilirler. Bu nedenle internet dünyasında da gerçek dünyada olduğu gibi yüzde yüz koruma yoktur." Bilgisayarınızı virüslerden korumak için download edebileceğiniz antivirüs programlarının bulunduğu adreslerden birkaç örnek verelim: www.nai.com, www.irisav.com, www.antivirus.com, www.pandasoftware.com Yedi gündür sizlere, internetli hayatı Türkiye penceresinden anlatmaya çalışıyoruz. İnternet öylesine engin bir alem ki, 7 günde sanmıyoruz ki binde birini bile anlatmış olalım. Çünkü bu dizi sürerken bile internete pek çok yenilik daha geldi. Son sözümüz şu olacak: Günümüzün dünyasında yaşayan herkes internetle ilgilenmek durumunda. Biz bu diziyle, internetli hayatı daha çok tanımayanlara tanıtmaya çalıştık. Derinliklerine inmeyi, onlara ve tabii bu konuda periyodik yayın yapan meslektaşlarımıza bırakıyoruz. Semra, chat yaparak Türkçesini geliştirdi Belçika doğumlu
Semra Karabağ'a internet hiç beklemediği bir olanak
sundu. Yazılı sohbetlerle Türkçesi hayli gelişti. Yazı dizimize Türkiye'den ve dünyanın çeşitli ülkelerindeki Yeni Asır okurlarından birçok mesaj geldi. Bunlarda genellikle çalışmamız için teşükkürler iletiliyordu. Belçika'da doğup büyüyen Semra Karabağ en ilginç mesajı ileten kişiydi. Belçika'da doğup büyüdüğünü belirten Karabağ, önce internetle nasıl tanıştığını anlatıyor, sonra kendisini de şaşırtan yararları üzerinde duruyordu: Şaşırtan olaylar "Ben internetle işyerimde tanıştım. Arkadaşlarım sürekli chat yaptıklarını anlatırlar ama ben bu konuyla pek ilgilenmezdim. Sonraları işyerimden internete girmeye başladım. Giriş o giriş... O kadar çok şey vardı ki, hayretten küçük dilimi yutacak gibi oldum başlangıçta. Bir gün bir arkadaşla chat yapmaya başladık. Daha da şaşırdım doğrusu. Odada birileri yazdıklarımı anında okuyordu. Ve her ulustan insan vardı bu sanal ortamda. Korelisi, İtalyanı, daha niceleri... Bu arada chat yalanları ile de tanıştım tabii! Doğrusu bunlara biraz bozuldum ama yine de chat olayı, internetin gerçekten önemli bir bölümü. Chat'te Türkiye'den arkadaşlarla da tanışınca, Belçika'da geliştirmekte güçlük çektiğim Türkçemi bu yoldan geliştirebileceğimi fark ettim. Artık chat'te tamamen amacım Türkçemi geliştirmek. Pratik açısından o kadar faydalı ki, internet sayesinde Türkçem bayağı ilerledi." İnternet
sayesinde akrabasını bulduCelal Bayar Üniversitesi'nde okuyan İzmirli Aslı Çenge, internette chatleşirken kendi soyadını taşıyan bir kişiye rastlamış. Sohbetin devamında konuştuğu kişinin babasının isminin, kendi babasınınkiyle aynı olduğunu öğrenmiş. "Tesadüfün böylesi olmaz" diyerek, chat arkadaşı Ersin Çenge'nin ailesini araştırmış ve babalarının kuzen olduklarını öğrenmiş. İnternet aracılığıyla tanışan bu iki akrabanın, daha birçok ortak yönleri çıkmış. İzmirliye üç hizmet İnternet ortamında İzmirlilere de pek çok hizmet sunuluyor. Bu köyede bunlardan üçünü sunuyoruz: İzmir Emniyet Müdürlüğü tarafından hazırlanan "www.izmirpolis.gov.tr" adresinden de şehir güvenliğiyle ilgili bilgiler alabilir, ihbar ve şikayetlerinizi dile getirebilirsiniz, ayrıca yirmi dakika gibi kısa bir sürede pasaport hazırlatabilirsiniz. İzmir Büyükşehir Belediyesi'ne ait "www.izmir-bld.gov.tr" adresinden de sokağınızda ya da çevrenizde oluşan bir sorun için çözüm isteme şansınız var. Yine İzmir'de kurulan "www.saglik-rehberi.com" adresi ise, İzmir'lilere sağlık konularında rehberlik yapıyor. Sitede, diş hekimleri dahil, tüm uzmanlık alanlarından hekim telefon ve adresleri, nöbetçi eczanelerin listesi, hastaneler ve acıl servislerin telefon numaraları yer alıyor. INTERNET SÖZLÜĞÜ TERMINAL EMULATOR: Terminal Taklitçisi... Farklı sistemler arasında kurulan, emulasyon iletişim esnasında kullanılan ve ekranlar arası uyumsuzluğu ortadan kaldırmak için bilgisayarın terminal taklidi yapmasını sağlayan program. TERMINAL SERVER: Çok sayıda terminali bir yerel ağa baglamayı sağlayan özel bir cihaz. TR-NET (Türkiye Internet): Türkiye'ye enterneti getirmek ve yaymak amacıyla ODTÜ ve TÜBITAK arasında 1992 yılında başlatılan proje. UNZIP: Daha önce bir sıkıştırma yardımcı programı kullanarak sıkıştırılmış bir dosyayı açmak. URL (Universal Resource Locator): Internet üzerindeki her kaynağın bulunduğu yeri belirten bir adresi vardır. URL denilen bu adres, kullanıcıların internet üzerindeki kaynakları daha kolay tanımlayabilmelerine yardımcı olur. VRML (Virtual Reality Modeling Language): Üç boyutlu görüntüleri taşıyabilecek şekilde web sayfaları oluşturabilen bir dil. WAIS (Wide Area Information Server): Geniş Alan Bilgi Hizmet Birimi. WAN (Wilde Area Network): Şehirler, ülkeler veya kıtalar arası oluşmuş bilgisayar ağlarının genel adı. WHISPER: Sohbet alanında bir kişiye özel mesaj yollanması. WORLD WIDE WEB: WWW veya Web olarak da geçer, aynı anda tüm multimedya özelliklerinin iletilmesine olanak veren bir internet ortamıdır. ZIP: Sıkıştırılmış dosya formatı. |
. |