Avrupa Birliği (AB) Komisyonu'nun her yıl hazırladığı ve Türkiye'nin karnesi olarak değerlendirilen İlerleme Raporu'na, bu yıl hükümetin başlattığı Kürt açılımı ve Ermenistan'la başlatılan diyalog da girdi. 14 Ekim'de açıklanacak raporda, Kürt açılımından övgüyle söz ediliyor ve Türkiye-Ermenistan ilişkilerinin normalleşme süreci için de 'memnuniyet verici' deniliyor. Her yıl olduğu gibi Ankara'daki AB Komisyonu Delegasyonu, 2009 yılının gelişmelerini değerlendiren raporunu Brüksel'deki AB Komisyonu'na iletti. Raporda Kürt açılımının yanı sıra Ermenistan-Türkiye arasındaki diyalogdan da övgüyle söz edilirken, iki ülkenin 1 Eylül'de açıklanan protokolleri rapora yansımadı. Son gelişmeler rapora daha sonra eklenecek.
OLUMLU BULDULAR
2008'de hazırlanan raporda Türkiye'de Kürtçe yayına izin verilmesine karşın sıkı takip altında yayınların yapıldığı vurgulanmıştı. Bu defa TRT'nin tam saatli olarak yayına başlaması ve diğer dil ve lehçelerde de yayın yapılmasından övgüyle söz ediliyor. TRT'nin azınlık dillerine yönelik yayınlara başlaması olumlu değerlendiriliyor.
14 Ekim'de açıklanacak rapora ilişkin bilgi veren AB diplomatik kaynakları, "Raporun yazılması henüz tamamlanmadı. Bununla birlikte hem Kürt açılımı, hem de Ermenistan ile gelinen son uzlaşı AB raporuna yansıyacak" dedi.
Raporda, Türkiye-Ermenistan yakınlaşmasının, AB süreci açısından Ankara'nın diplomatik başarısı olarak not edilmesi bekleniyor. AB kaynakları, Kürt açılımı konusunda ise, raporun açıklanacağı altı hafta içerisinde Ankara'dan daha somut adımlar atılmasını temenni ettiklerini ve AB'nin bu inisiyatifinin içinin doldurulması beklentisinde olduğunu söylediler.
ÖNEMLİ BİR KATKI
AB'nin dönem başkanı İsveç tarafından yapılan açıklamada, "Türkiye-Ermenistan arasında yapılan anlaşmayı memnuniyetle karşılıyoruz. Ermenistan ve Türkiye arasındaki normalleşme süreci, bölgeye istikrar gelmesi açısından önemli bir katkıda bulunacaktır" denildi. NATO Genel Sekreteri Anders Fogh Rasmussen, dün yaptığı basın toplantısında, "İki ülke arasındaki gelişen ilişkilerin, Avrupa'nın bu bölgesinde istikrar ve güvenliği sağlanmasına katkıda bulunacağına güveniyorum" diye konuştu.
ASKERE SİVİL YARGI
Raporda ayrıca, askerlere sivil mahkeme yolunun açılması, Türkiye'nin Irak ve Kuzey Irak ile gelişen ilişkileri de yer alıyor. Başmüzakereci olarak hükümetin bir bakan atamasının olumlu olduğu belirtilen raporda Türkiye'nin liman ve havaalanlarını AB üyesi Rum Kesimi'ne açmadığı da hatırlatılıyor. Raporda Türkiye'nin 2009 sonuna kadar yükümlülüğünü yerine getirerek alanları açmasının beklendiği ve bu nedenle 8 faslın askıya alındığı hatırlatılırken, adada müzakerelerin de devam ettiği belirtiliyor.
Rehn'den mesaj var
Avrupa Komisyonu'nun Genişlemeden Sorumlu Üyesi Olli Rehn, dün Avrupa Parlamentosu'nun Dış İlişkiler Komisyonu'nda yaptığı konuşmasında, Türkiye'den Kürt açılımına ilişkin somut adımlar beklediği mesajını verdi. Rehn, "Türk hükümeti ve parlamentosunun, Güneydoğu'da ekonomik ve sosyal gelişmeyi sağlayacak tüm Türklerin dilsel ve kültürel haklarını genişletecek ciddi bir inisiyatif sunup sunmayacağını görmemiz gerekiyor" değerlendirmesi yaptı. AB yetkilisi, "yürütülen görüşmelerin somut eylemlerle sonuçlandırılmasını umuyoruz" diye konuştu.
Raporda Türkiye ve Ermenistan ilişkilerindeki normalleşmeye yönelik adımlara ilişkin 'memnuniyet' ifadeleri yer alacak. Rehn, konuyla ilgili görüşünü "Son birkaç aydır, Türkiye ve Ermenistan'ı bu konuda yüreklendiriyorduk. Bu son derece olumlu bir işaret. Kafkaslar'daki istikrarın katkıda bulunmasını sağlar" diye aktardı.
