• BUGÜNKÜ YENİ ASIR
  • Namaz Vakitleri
  • VavTv Canlı Yayın
Pilotaj tarihinden bir enstantane

ZEKİ HOZER

Pilotaj tarihinden bir enstantane

zeki.hozer@yeniasir.com.tr Tüm yazıları
Giriş Tarihi: 08 Ağustos 2026

Ölçme, değerlendirme ve yerleştirme merkezi(ÖSYM) Başkanı Prof. Dr. Bayram Ali Ersoy, bu sene ülkemizdeki üniversite sınavlarına 2 milyon 425 bin 627 adayın sınavlara katıldığını açıklamış!
Sınava girmeyen aday sayısı 170 bin 551 kişi. Bunların içindeacaba kaç kişi'Pilotaj' bölümünüseçti? Pilotaj, sivilhavacılıkta yerelve küresel ölçektetalep edilen pilotlarınyetiştirilmesiniamaçlıyor. TürkHava Kurumu,Eskişehir Teknikve Özyeğin gibi bukonuda uluslararasıstandartlardaeğitim veren saygınüniversitelere sahibiz. Pilotaj eğitiminde, havacılık sektöründe profesyonel pilot olmayı hedefleyen bireyler, kapsamlı bir eğitim programına alınıyor.

BİLGİ, DENEYİM VE YETENEK
Eğitim, lisans düzeyinde ve yoğun bir formatta, süresi ise tercih edilen program, uçuş okulu ve ülkenin havacılık kurallarına bağlı olarak değişiyor.
Nihayetinde, dört ila beş yıl arasında süren bu eğitim, öğrencilere havacılık endüstrisi için gerekli bilgi, deneyimi ve yeteneği kazandırır.
Öğrenciler aerodinamik, uçuş sistemleri ve prensipleri, hava hukuku gibi temel teorik konular dışında, simülatörlerde pratik beceriler de geliştirebiliyorlar.
Uçuş eğitimi aşamasına gelindiğinde, gerçek uçaklarda uçuş deneyimlerini arttırıyorlar. İlke olarak, öğrencilerin hem bilgi hem de uygulamalı beceriler bağlamında iyi yetişmesi, pilotaj bölümlerinin temel amacıdır. Peki ilk pilot olarak kimi görüyoruz? İnsanlar, kuşları gözlemlediği anlardan itibaren uçma tutkusuna da sahip olagelmişlerdir.
Daedalus ve oğlu İkarus'un kahraman olarak yer aldığı Yunan Mitolojisindeki benzer öyküleri Çin ve Hint efsanelerinde de görürüz. İnsanlık tarihi, kuş tüyleri ile kanatlar yaparak gökte süzülmeyi deneyen mucitlerle doludur.
Bu denemeleri ilkel havacılık diye adlandırabiliriz, sonrasında planör, balon, zeplin ve nihayetinde de uçak gibi değişik tipteki hava taşıtlarını keşfetmeyi başardılar.

KAYITLARDA GÖRÜLÜYOR
Tarihler 17 Aralık 1903'ü gösterdiğinde, Wright Kardeşler sayısız denemeden sonra, ilk insanlı uçuşu gerçekleştirdiler. Gerçi ilk insanlı uçuş nitelemesini 1783 yılında bir sıcak hava balonunda 8 kilometre yol kateden Jean-François Pilatre de Rozier ile Francois d'Arlandes ve Montgolfier Kardeşlerin hakettiğini belirtelim. Ülkemizde de1638 yılında, HezarfenAhmet Çelebi'nin kenditasarımı kanatlar ileGalata Kulesinden süzülereküç kilometrelikbir seyir yaptığını, EvliyaÇelebi'nin seyahatnamesindenokuyoruz. 17'nciyüzyılda da Lagari HasanÇelebi, konik biçimli veiçi barut dolu bir füze ilekendini havaya fırlattığıtarihi kayıtlarda görülebilir.
Peki, dünyada ilk beyaz olmayan pilotun bir Türk olduğu bilgisi sizde mevcut mu!? Evet, dünyanın ilk zenci pilotu olarak tarihe adını yazdıran kişi Ahmet Ali Bey'dir. Nijerya asıllı bir Afrikalı olarak Osmanlı uyruğunda İzmir'de doğup büyüyen Ahmet Ali Bey, 1883 yılında Afrikalı bir anne ve babanın oğlu olarak dünyaya geldi. Annesi Zenciye hanımın 1830'larda Nijerya'nın Borno şehrinden İstanbul'a hizmetçilik yapması için getirildiği sanılıyor. Küçük yaşta babasını yitiriyor, kendisindeki okuma isteği, annesinin sarayda çalışmanın getirdiği ilişkileri sayesinde heddehane askeri okuluna yazılıyor.
Mülazım-ı evvel rütbesi ile mezun olunca Tersane-i Amire Tamirat Fabrikası'na atanır. O yıllarda dünya havacılık sektörü giderek önem kazanmaya başlamıştır ve Wright Kardeşler çok popülerdir.
1911 yılında İtalyanlar Trablusgarp işgali esnasında, uçakları hem keşif hem de bombalama amacı ile kullandılar, nitekim bu uçaklardan birisini Osmanlılar düşürdüler ve tarihte ilk savaş uçağı düşüren ordu oldular! Savaşakatılan subaylardanbirisi de Ahmet Ali Beydirve Devlet-i Aliye'ninHarbiye Nazırı MahmutŞevket Paşanın teşvikleriile ilk Teyyare havacılıkkurumunun çalışmalarınagönüllü olarak katılır. İngiltere, Fransa ve Almanya'ya pilotluk eğitimi için gönderilenler içinde en yetenekli ve başarılı öğrencilerden birisi de Ahmet Ali Beydir. Eğitim gördüğü okullar Fransa'daki Ecole Bleriot ve İngiltere'deki Bristol Uçuş Okulları gibi çağının en iyi okullarıdır.
Yurda dönüş 1915 yılında gerçekleşir ve Çanakkale savaşlarında görev yapar.
Daha sonra Konya Havacılık Üssünde çalışır ve Kurtuluş Savaşının başlaması ile birlikte uçağı ile Ankara'ya inerek, Mustafa Kemal Paşa'nın kuvvetlerine katılır.

İSTİKBAL GÖKLERDEDİR
Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulması sonrasında da Atatürk'ün 'İstikbal Göklerdedir' şiarı dahilinde, hava kuvvetleri bünyesinde uçuş hocalığından danışmanlığa kadar bir çok görevde 1948 yılında emekli olana kadar çalıştı. 1969 yılında öldüğünde ise bir kahraman olarak resmi bir törenle gömüldü. Kendisinin Hatice hanımla evliliğinden dört çocuğu oldu ve hepsi de babalarının teşviki ile pilotluk mesleğini seçtiler.
Ahmet Ali Bey'i, sadece Osmanlı-Türk tarihindeki yeri nedeni ile değil, dünyanın ilk siyahi pilotu olarak tarihe geçmesi nedeni ile minnetle anarken, Türkiye Havayolu Pilotlar Derneğinin(TALPA), ülkemizin 1 numaralı brövesine sahip Mehmet Fesa Evrensev'in Türk Semalarında ilk uçuş tarihi olan 26 Nisan 1912'den ilham alarak 26 Nisan'ı Dünya Pilotlar Günü olarak ilan ettirdiği bilgisini de buraya ekleyelim.
Dünyanın ilk kadın savaş pilotu Sabiha Gökşen ve Türk Havacılık endüstrisine muazzam katkılar sağlayan Vecihi Hürkuş'u da saygı ve minnet ile anıp makalemize son noktayı koyalım.

Yasal Uyarı: Yayınlanan köşe yazısı/haberin tüm hakları Turkuvaz Medya Grubu’na aittir. Kaynak gösterilse veya habere aktif link verilse dahi köşe yazısı/haberin tamamı ya da bir bölümü kesinlikle kullanılamaz.
Ayrıntılar için lütfen tıklayın.