Sosyal Güvenlik Kurumu'nun verileri, Ege Bölgesi'nin adeta bir emekliler merkezi haline geldiğini ortaya koydu. SGK'nın rakamlarına göre, başta İzmir olmak üzere bölgedeki tüm kentlerde emekli maaşı alanların sayısı, genel nüfusun yaklaşık 5'te 1'ini oluşturuyor. Emekli veya sosyal güvenceye sahip kişilerin bakmakla yükümlü olduğu çalışmayan yakınları ve çocukları hesaba katıldığında ise, tablo daha da ağırlaşıyor. Bu kişilerin sayısı genel nüfustan çıkarıldığında Ege'de neredeyse 3 kişiden 1'inin emekli maaşı aldığı ortaya çıkıyor.
* İzmir: Yıllardır "emekliler kenti" olarak anılan İzmir'de 4 milyonun üzerindeki nüfusun 816 bini emekli maaşı alıyor. Bu da her 5 kişiden birinin emekli maaşı aldığı anlamına geliyor. İzmir'de sigortalı ve emeklililerin bakmakla yükümlü olduğu çalışmayan kişi sayısı 1 milyon 611 bin olarak hesaplanıyor. Bu rakamı toplam nüfustan çıkarınca geriye 2 milyon 449 bin kişi kalıyor. Bu açıdan bakıldığında da kentte her 3 kişiden 1'i emekli aylığı alıyor. İzmir'de 816 bin emekli maaşı alan kişi olmasına rağmen sigortalı olarak aktif şekilde çalışanların sayısı ise, 1 milyon 127 bin kişide kalıyor.
* Balıkesir: Balıkesir'deki tablo daha da ağır. 1 milyon 162 bin nüfuslu Balıkesir'de 241 bin emekli varken, sigortalı çalışan kişi sayısı sayısı 267 binde kalıyor. Genel nüfusla kıyaslandığında Balıkesir'de her 4.8 kişiden biri emekli aylığı alıyor. Nüfustan sigortalı ve emeklilerin bakmakla yükümlü olduğu çalışmayanlar çıkarıldığında ise, 643 bin 718 kişi kalıyor. Bu durumda da, Balıkesir'de her 2.6 kişiden birinin emekli maaşı aldığı ortaya çıkıyor.
* Aydın: 1 milyon 20 bin nüfuslu Aydın'da ise, emekli maaşı alanların sayısı 186 bin 135 kişi. Buna göre Aydın'da her 5.4 kişiden 1'i emekli maaşı alıyor. Nüfustan sigortalı ve emeklilerin bakmakla yükümlü olduğu yakınları ve küçük çocukları çıkarıldığında ise, geriye 596 bin 28 kişi kalıyor. Bu durumda da her 3.2 kişiden birinin emekli olduğu ortaya çıkıyor. Aydın'da 186 bin 135 emekli olmasına rağmen sigortalı çalışan kişi sayısı 233 bin 284'te kalıyor.
* Denizli: 963 bin 464 nüfuslu Denizli'de de 174 bin emekli bulunurken, sigortalı çalışan sayısı ise, 278 bin kişide kalıyor. Denizli'de genel nüfusa oranla her 5.5 kişiden biri emekli maaşı alıyor. Nüfustan bakmakla yükümlü olunanlar çıkarıldığında ise, 563 bin kişi kalıyor. Bu da emekli sayısına oranlandığında bu ilde her 3.2 kişiden birinin emekli olduğu ortaya çıkıyor.
* Manisa: 1 milyon 359 bin nüfuslu Manisa'da ise, sigortalı çalışan sayısı 336 bin 670 iken, emekli maaşı alanların sayısı 210 bin kişiyi buluyor. Genel nüfusa oranla her 6.4 kişiden biri emekli maaşı alıyor. Nüfustan bakmakla yükümlü olunan 584 bin kişi çıkarıldığında, geriye 774 bin 836 kişi kalıyor. Bu da Aydın'da her 3.6 kişiden birinin emekli maaşı aldığını ortaya koyuyor.
* Muğla: Muğla'nın nüfusu 865 bin kişi olmasına rağmen ilde sadece 248 bin kişi sigortalı olarak çalışıyor. Emekli aylığı alanların sayısı ise, 147 bini geçiyor. Buna göre kentte her 5.8 kişiden biri emekli maaşı alıyor. Nüfustan bakmakla yükümlü olduğu kişi sayısı olan 326 bin kişi çıkarıldığında geriye 540 bin 257 kişi kalıyor. Bu da emekli sayısına oranlandığında kentte 3.6 kişiden birinin emekli olduğu ortaya çıkıyor.
* Uşak: 346 bin nüfuslu Ege'nin en küçük ili Uşak'ta sigortalı olarak çalışan sayısı 90 bin 901'de kalıyor. Bu ilde emekli maaşı alanların sayısı ise, 65 bin 765. Buna göre her 5.2 kişiden biri emekli maaşı alıyor. Genel nüfustan bakmakla yükümlü olunanlar çıkarıldığında ise, geriye 204 bin 416 kişi kalıyor. Bu rakam emekli sayısına bölündüğünde ise, her 3.1 kişinin birinin emekli olduğu ortaya çıkıyor.
FATİH ŞENDİL
RAKAMLARI NASIL YORUMLADILAR? * İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof.Dr. Tancan Uysal:
İzmir emekli kenti imajından sıyrılmalı. Bu noktada İzmir Üniversiteler Platformu'nun da yarattığı sinerji ile hem uluslararası öğrenci potansiyelini artırarak hem de şehir dışından gelen öğrencileri şehre kazandırarak bu algıyı kırmalıyız. Bu noktada Üniversite-yerel yönetim - STK işbirliğinin artması çok önemli. Türkiye'de en yaşlı il olarak İzmir çok ön sıralarda. Avusturalya'da da bir dönem bu sıkıntı vardı, ancak ünversiteler kenti kurarak bu sorunu aştılar. * Yaşar Üniversitesi Rektörü Prof.Dr.Murat Barkan:
İzmir bu kısır döngüden kurtulup artık bir üniversiteler kenti olmalıdır. Bu, İzmir'e yönelik olumsuz bir eleştiri kaynağı olarak kullanılan "emekliler kenti" argümanını ortadan kaldırır. Ayrıca, emeklilerin evlerinde sağlayabileceği öğrenci konaklaması aile bütçesi kadar kent ekonomisine de ekonomik katkı sağlar. İzmir sanayisi kent dışına çıkma eğiliminde. Kent ekonomisinin kültürel dokuya da uygun olarak bilim ekonomisine kayma seçeneğini ciddi olarak değerlendirilmeli. Eğitim ve öğretim, dünyada yaklaşık 100 milyar dolar tutarında bir kaynağın dolaştığı verimli bir pazar haline geldi. Bu kaynak bilim arzı güçlü ülke ve kentlere akıyor.
* Ege Bölgesi Sanayi Odası Başkanı Ender Yorgancılar:
Doğduğun yer değil, doyduğun yer diye bir söylem var hep. İşte gençlere İzmir'de daha fazla iş imkanı sağlanırsa, daha fazla yatırıma önem verilirse, gençler bu kentten gitmez, daha fazla genç nüfusa sahip oluruz. O yüzden yatırıma ve yatırımcıya önem verilmeli.
* Ege Sanayicileri ve İşadamları Derneği Başkanvekili Cemal Elmasoğlu:
İzmir için "emekli kenti" ifadesini kabul etmiyorum. Yerli ve yabancı sermayeyi içeri çekmek için bürokrasideki engellerin aşılması lazım. Yatırımın önü açıldığında bu kentte kimse emekli kenti sözünü söylemez.
* İZKA Kalkınma Kurul Başkanı Kemal Çolakoğlu:
Biz elimize geçen her fırsatı değendirmek zorundayız. İzmir'in emekli şehri olması o kadar da kötü bir şey değil, ancak bunun yanı sıra 9 olan üniversite sayımızı acilen 2 katına çıkarırsak süper olur. İzmir böylece hem emekli, hem gençlik şehri olmuş olur. Üniversiteler kenti olursa olunca tecrübe ve enerji sinerji yaratır.
* İzmir Sanayici ve İşadamları Derneği Başkanı Hasan Küçükkurt:
Evet emekli kente olmasından sakınca yok, ancak ilerisi için bu tehlike olabilirmi masaya yatırımalı, ancak şu bir gerçek ki üniversitelerin salısının atırılması yeni bölümlerin açılması şart. Genç nüfüs ile emekli nüfuusu kaynaştırılmalı, yeni bir sinerji yaratılmalı.
* Aydın Ticaret Borsası Başkanı Adnan Bosnalı:
İstatiksel bilgiler bizim halen bir emekli kenti olduğumuzu gösteriyor. Eğitim, yaşam kalitesi, tatil yörelerine yakınlığı ile yaşanabilir kentlerin başında geliyoruz. Yaşlılık dönemini huzur içerisinde geçirmek isteyen insanlar kentimizi tercih ediyor. Bu övünülecek bir durum. Keşfedilmeyi bekleyen güçlü yönlerimizin hayat bulmasını istiyoruz. Potansiyellerimiz harekete geçirildiğinde ise en mutlu kent olacağız. Emekliler gibi gençlerimizde o zaman kentimizde yaşamayı isteyecek. Sanayi, ticaret alanındaki tüm adımların atılmasını bekliyoruz.
* Aydın Ticaret Odası Başkanı Hakan Ülken:
Emekli kenti konumunda olmamız doğal güzelliklerimizin çokluğunu ve medeniyet seviyemizin de yüksekliğini gösterir. Ancak emekli kenti algısı sanayi kenti olgumuzun önünü geçmekte. Sanayi kentinde çalışan sayısı fazla olur. Çalışanın çok olduğu kentte harcamalar artacağından ekonomik canlılık görülür. Kentimizle ilgili pozitif değerlerden mutluyuz. Fakat bizlerin öncelikli tercihi çalışan bir kentle birlikte ekonomimizin canlı olmasıdır.
* Uşak Ticaret ve sanayi Odası Başkanı Mustafa Kuvvet:
Ege'de İzmir çok uzun senelerden bu tarafa emekli kenti olarak bilinir. Birçok şehirde çalışmış ancak bir şekilde yolu İzmir'e düşmüş birçok kişi emekliliğini İzmir'de geçirmek ister. Bence İzmir'in emekli kenti olması bundan kaynaklanıyor. Uşak'a gelirsek... Aslında nüfusa oranla Uşak, diğer illere göre daha az emekli olan bir kentimiz. Uzun yıllar sonra Uşak da İzmir'in kaderini paylaşabilir. Bu sorunu çözmek, nüfusu genç tutmaktan geçmektedir.
* Uşak Organize Sanayi Bölgesi Başkanı Ali Yıldırım:
Ege Bölgesi, diğer bölgelerimize oranla ülkemizde daha rahat yaşanabilen, işgücü biraz daha yavaş işleyen bir bölgemiz. Haliyle emekli olmuş ya da olacak insanlar Ege kentlerini tercih ediyor. Türkiye, emekli problemiyle önümüzdeki yıllarda daha fazla uğraşacak gibi görünüyor. Her geçen yıl daha yaşlanan bir nüfusa sahibiz. Bu durumu işgücüne dedeceğimiz genç nesli sürekli ortalamanın üzerinde tutmak gerekmektedir.
* Denizli Sanayi Odası Başkanı Müjdat Keçeci:
Gerçekten Ege Bölgesi, özellikle Aydın, Muğla ve Denizli illeri Türkiye'nin yaşanması en kolay ve en ideal kentlerimiz. Bu nedenle genellikle bir vesileyle kentimize gelen kamu personeli, eğer emekliliğine rastlarsa mutlak suretle Denizli'de yaşamayı tercih ediyor. Çünkü Ege Bölgesi, havası ve imkanlarıyla insanları cezbediyor.
* Denizli İhracatçılar Birliği Başkanı Süleyman Kocasert:
Ege Bölgesi ve Denizli, insanların yaşamak için tercih ettiği, huzur buldukları, yaşamaktan mutlu oldukları yerler. Ege Bölgesi, coğrafi konumuyla, ürünleriyle, verimli topraklarıyla önemli şehirleri barındırıyor. Özellikle Ege'deki illerin kıyı illeri olması, diğer illerin de denize yakın olması önemli bir faktör. Emekli olup Denizli'den ayrılmayanların sayısı gelecek yıllarda daha da artacak.
* Balıkesir Ticaret Odası Başkanı Fahri Ermişler:
Balıkesir, ucuz ve yaşanabilir bir il olduğundan emekliler burayı tercih ediyor. Biz bundan rahatsız değiliz. Ama emekli kenti yakıştırması da doğru değil. İlimiz, üretimde ve sanayide gelişiyor. Üniversitemiz gelişiyor. Balıkesir'in değerleri saymakla bitmez.
* Balıkesir Sanayi Odası Başkanı İsmail Uğur:
Balıkesir emekli kenti olarak biliniyor. Yaşanabilir bir kent. Buradaki yaşam standartları yüksek ve bir o kadar da ucuz. Ama ilimiz sanayi açısıdan da gelişmiş bir il. Limanımız, lojistik köyümüzle yükselen bir değer.
* Muğla Esnaf ve Sanatkar Odaları Birliği Başkanı Şükrü Ayyıldız:
Muğla yoğun göç alıyor ve daha çok emekliler şehri oldu. Emekli nüfusun bu kadar fazla olması, il genelindeki ticari hayatı da olumsuz etkiliyor. Çünkü yüzde 90'ı süpermarketlerden alışveriş yapıyor. Süpermarketlerin kazancının il ve hatta ülke dışına gittiği düşünülürse, olumsuzluk daha iyi anlaşılır. Bu durum hem esnafa hem de il ekonomisine olumsuz yansıyor.
* Manisa Esnaf Odaları Birliği Başkanı Hasan Geriter:
Emeklilerin artığı bir gerçek. Ancak Celal Bayar Üniversitesi'nin de her yıl öğrenci sayısı artıyor. Emeklinin artması, gençlere iş imkanını artıracak. Manisa'da emekli olup da esnaf dükkanı açanların sayısının artması bizi biraz ürkütüyor. Çünkü arz-talep dengesinin kurulması şart. İşyeri açan emeklilerin bu konuya dikkat etmesi gerekiyor.
* Manisa Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanvekili Yaşar Coşkun
Manisa olarak emeklilerle çalışanların il düzeyindeki oranları 1980'den beri hep aynı oranda tutuldu. Manisa'da emekli oranının yüksek olması, kent ekonomisine katkısını artırıyor. Emeklilerin tarladan bahçelerden ve gayri mülklerden elde ettikleri gelirleri, Manisa'da kişi başına geliri artırıyor. Manisa, emekli kenti yanında sanayi kenti de... Bu açıyı kaybetmediği sürece kimsenin bundan şikayeti olmaz.
İşte rakamlarla Ege Bölgesi İZMİR:
İl Nüfusu 4.061.074
İşyeri Sayısı 111.805
Aktif Sigortalı Sayısı 1.127.821
Emekli Sayısı 815.968
Bakmakla Yükümlü Olunan Kişi Sayısı 1.611.622
AYDIN
İl Nüfusu 1.020.957
İşyeri Sayısı 23.783
Aktif Sigortalı Sayısı 233.284
Emekli Sayısı 186.135
Bakmakla Yükümlü Olunan Kişi Sayısı 424.929
BALIKESİR
İl Nüfusu 1.162.761
İşyeri Sayısı 25.368
Aktif Sigortalı Sayısı 267.246
Emekli Sayısı 241.206
Bakmakla Yükümlü Olunan Kişi Sayısı 519.043
DENİZLİİl Nüfusu 963.464
İşyeri Sayısı 22.858
Aktif Sigortalı Sayısı 278.721
Emekli Sayısı 174.077
Bakmakla Yükümlü Olunan Kişi Sayısı 399.832
MANİSA
İl Nüfusu 1.359.463
İşyeri Sayısı 24.800
Aktif Sigortalı Sayısı 336.670
Emekli Sayısı 210.086
Bakmakla Yükümlü Olunan Kişi Sayısı 584.627
MUĞLA
İl Nüfusu 866.665
İşyeri Sayısı 30.076
Aktif Sigortalı Sayısı 248.399
Emekli Sayısı 147.217
Bakmakla Yükümlü Olunan Kişi Sayısı 326.408
UŞAK
İl Nüfusu 346.508
İşyeri Sayısı 7.685
Aktif Sigortalı Sayısı 90.901
Emekli Sayısı 65.765
Bakmakla Yükümlü Olunan Kişi Sayısı 142.092
