Ayvalık ekonomik, politik, kültürel faaliyetler açısından geçmişten günümüze kadar bir değişim süreci geçirmiş, bu durum "mutfak kültürünü" de etkilemiştir. Türkiye'nin, Ege Denizi kıyılarında yer alan turistik kenti, aynı zamanda ülkenin en önemli zeytin/ zeytinyağı merkezlerinden biridir. İrili ufaklı 22 adası, Cunda'sı, Türkiye'nin en uzun kumsal plajı, mimari ve tarihi dokusuyla turizm cennetidir. Dünyaca ünlü zeytin ve zeytinyağı ile barışın ve hoşgörünün şehridir. Coğrafi işaretli Ayvalık zeytinyağının ünü, son yıllarda sınırları zorluyor; dünyada da adından söz ettirmektedir. Bu hafta lezzet durağımız Ayvalık'ın köklü firmalarından olan Aktepe Zeytin Zeytinyağları ve yöresel lezzetleri...
TARİHİ BİNADA ÜRETİM
Aktepe Zeytinyağlarının üretimi Ayvalık - Altınova'da bulunan 1887-1888 yıllarında yapılmış tarihi handa başlamıştır. Bu han, Çanakkale-İzmir arasındaki en ünlü han (misafirhane) unvanını almış ve uzun yıllar yolculuk edenlere dinlence yeri olmuştur. Bir dönem Altınova Belediye Başkanlığı da yapan hanın sahibi Ziya Şükrü Şensal, 1940 yılında bu hanı değiştirerek burada zeytinyağı ve un üretimine başlamış. 1970'li yıllara kadar Ziya Şükrü Şensal yönetiminde un ve zeytinyağı fabrikası olarak çalışan değirmen bu yıldan sonra Ziya Şensal yönetimine geçerek sadece zeytinyağı fabrikası olarak hizmet vermiş. Ziya Şensal, Ayvalık Ticaret Odası Başkanlığı ve TOBB Komisyon Başkanlığı yapmış başarılı bir girişimci...Şimdi işin başında 3. kuşak Aydın Şensal bulunmaktadır. Genç dinamik başarılı işadamı aynı zamanda Ayvalık Zeytin Üreticileri Derneği Başkanı. Fabrika 1980'li yılların ortalarında birkaç değişiklik yapılsa da 2006 yılına kadar taş kırma ve pres (sulu baskı) yani geleneksel yöntemlerle üretime devam etti. Bu yıldan sonra tamamen değişikliğe uğrayıp modernize edilen fabrika, ailenin kendine ait zeytinliklerinden topladığı zeytinleri titizlikle işledi. Bugün üçüncü kuşak olarak hizmet veren, ISO 9001:2008 (kalite yönetim sistemi) ve ISO 22000:2005 (gıda güvenliği yönetimi) belgeli kontini tesisinde Aktepe tescilli markasıyla üretim devam ediyor.
GÜNDE 40 TON İŞLİYOR
Fabrikanın günlük zeytin işleme kapasitesi 40 ton olup her yıl Ekim-Kasım- Aralık-Ocak aylarında faaliyet gösteren firma ilk iki ayı erken hasat olmak üzere tüm yağlarını tüketiciye sunuyor. Firmanın özelliği sadece Ayvalık tipi zeytinlerden elde edilen coğrafi işaretli Ayvalık natürel sızma zeytinyağını kendilerinin üretmesidir. Ayrıca üretilen yağların tümü krom tank ve klimalı depolarda muhafaza edilmektedir.
BİN 100 YAŞINDAKİ ANIT AĞAÇ
Aktepe markasının hikayesi şöyle: Aktepe'ye Ayvalık Altınova'nın tepelerinde taş olduğu için bu isim verilmiş. Bu beyaz toprak toprağı nemli tutmuş, yaz kış beslemiş... Aktepe kıymetli bir yerdir, bunu bölgeyi bilenler iyi bilir. Aktepe Zeytinyağı, yerel olarak Ayvalık'ta satılıyor. Aktepe Zeytinyağlarına ait zeytinlikteki 'Koca Delice' adı verilen ve 1100 yaşında olduğu belirlenen 9 metre boyunda ve 5.5 metre çapındaki zeytin anıt ağaç olarak tescillendi. Aydın Şensal, "Bu ağaca sahip olduğumuz için çok mutluyum. Aslında tüm zeytin ağaçları önemli ve Ayvalık'ta yaşadığımız için çok şanslıyız. Bu ağaçlara gelecek kuşakların, çocuklarımızın torunlarımızın emaneti olarak bakmamız gerekiyor. Biz babalarımızdan, atalarımızdan devraldık. İnşallah biz de gelecek kuşaklara teslim ederiz" dedi. Aktepe Zeytinyağı ve zeytin çeşitlerinin yanında zeytinyağlı sabunları ve Fatoş Şensal'ın el emeği göz nuru erişte ve salça çeşitlerini de telefon ve www.aktepezeytinyağları. com.tr adresinden sipariş edebilirsiniz. Sade, pancarlı, ıspanaklı, havuçlu, pazılı erişte çeşitleri, ev yapımı salçaları ve zeytin yaprağını denemenizi tavsiye ederim.
PANCARLI ERİŞTE
Yerli buğday unu, doğal beslenen tavukların yumurtası, pancar püresi, taze süt ve tuz kullanılarak üretilir. Özenle yoğrulan hamur elde açılarak dikkatlice kesilir. Hiçbir koruyucu ve katkı maddesi içermeyen, yöresel ev eriştesini ister makarna olarak tüketebilir, ister çorbalara katabilirsiniz. Yüzde 100 ev yapımıdır.
EV YAPIMI SALÇA
Mevsiminde toplanan Altınova tarla domates ve biberleri kaya tuzu ilavesiyle odun ateşinde pişirilerek güneşte kurutuluyor. Tadında ve kokusunda muhteşem tarla domatesi ve biber lezzetini alabilirsiniz. Özellikle A, C, E vitamini, potasyum ve folik asit yönünden zengindir. Bağışıklık sistemini güçlendirerek yeni hücrelerin üretiminde önemli rolü olmaktadır.
