BİRİNİN yaptığı hata karşısında içinizde kısa süreli bir memnuniyet hissi oluştuğu oldu mu? Psikolojide "schadenfreude" olarak adlandırılan bu duygu, başkasının yaşadığı talihsizlikten dolayı hissedilen gizli sevinç olarak tanımlanıyor. Uzmanlar, kulağa rahatsız edici gelse de bu hissin insan psikolojisinin yaygın ve doğal bir parçası olduğunu belirtiyor. Almanca kökenli olan schadenfreude, "zarar" anlamına gelen "schaden" ve "sevinç" anlamına gelen "freude" kelimelerinin birleşiminden oluşuyor. Araştırmalar, birçok insanın yaşamının farklı dönemlerinde bu duyguyu deneyimlediğini ortaya koyuyor. Psikologlara göre burada önemli olan nokta, bir başkasının zarar görmesini istemek ile yaşanan bir başarısızlık karşısında anlık bir tatmin duygusu hissetmek arasındaki fark. Uzmanlar, schadenfreude duygusunun en önemli nedenlerinden birinin adalet algısı olduğunu ifade ediyor.
RAKİP OLARAK GÖRÜYOR
Sosyal karşılaştırma mekanizması da schadenfreude üzerinde etkili faktörlerden biri olarak gösteriliyor. İnsanlar farkında olmadan kendilerini çevrelerindeki kişilerle kıyaslıyor. Özellikle başarılı, popüler veya ulaşılması zor görünen bireylerin hata yapması ya da başarısız olması, bazı kişilerde kendi konumlarını daha olumlu değerlendirmelerine neden olabiliyor. Bu nedenle schadenfreude, kıskançlık, rekabet ve özsaygı kavramlarıyla birlikte ele alınıyor. Futbol rekabetleri, siyasi kutuplaşmalar ve taraftar kültürü de bu duygunun ortaya çıkmasını kolaylaştıran ortamlar arasında yer alıyor. Uzmanlara göre insanlar kendilerini ait oldukları grubun başarısıyla özdeşleştirdiği için rakip grubun kaybetmesi, zaman zaman kendi başarıları kadar tatmin edici hissedilebiliyor.
SOSYAL MEDYANIN ETKİSİ
Sosyal medyanın yaygınlaşmasıyla birlikte schadenfreude duygusunun daha görünür hale geldiği belirtiliyor. Ekran aracılığıyla kurulan iletişim, insanların yaşanan olayları daha uzak ve soyut algılamasına neden olurken empati düzeyini azaltabiliyor
