15 Mayıs 1919'da İzmir'in Yunan kuvvetleri tarafından işgal edilmesi, Batı Anadolu'da olduğu gibi Balıkesir'de de büyük tepkiye neden oldu. İşgal haberi 16 Mayıs'ta kente ulaştığında vatandaşlar kısa sürede harekete geçti. İlk olarak belediyede, ardından Okuma Yurdu'nda toplantılar gerçekleştirildi. İşgali protesto eden telgraflar İtilaf Devletleri temsilcilerine gönderildi.
TARİHE GEÇEN KARAR
ANCAK Balıkesirliler, işgalin yalnızca protesto edilmesinin yeterli olmayacağını değerlendirerek daha kapsamlı bir direniş için örgütlenmeye başladı. Bu süreç, kısa süre içerisinde Balıkesir'de Kuvayımilliye hareketinin temellerinin atılmasını sağladı. Balıkesir'in Milli Mücadele tarihindeki en önemli duraklardan biri Alacamescit oldu. Mütareke döneminde kentin ileri gelenleri Okuma Yurdu'nda bir araya gelirken, Mehmet Vehbi Bolak'ın öncülüğündeki heyet daha sonra "41 Bayrak Adam" olarak anıldı. Gizli toplantıların ardından Alacamescit'te daha geniş katılımlı bir toplantı düzenlendi. Mevlit gerekçesiyle bir araya gelen topluluğa Karesi Mebusu Vehbi Bolak hitap ederek İzmir'de başlayan işgalin Balıkesir'e sıçramaması için örgütlenmenin önemine dikkat çekti. Alacamescit'te alınan kararlarla birlikte kentteki direniş hareketi daha örgütlü bir yapıya kavuştu. Bu nedenle Alacamescit, Balıkesir'in Kuvaymilliye tarihinin en önemli sembollerinden biri olarak kabul ediliyor. Balıkesir'de başlayan hareketin en önemli özelliklerinden biri, kısa sürede protestodan fiili mücadeleye dönüşmesi oldu. Kentte oluşturulan Redd-i İlhak Cemiyeti, silahlı direniş kararı alarak Kuvayımilliye teşkilatlarının oluşumunda öncü rol üstlendi.
VATAN SAVUNMASI
BALIKESİRLİLER herhangi bir yerden talimat beklemeden kendi imkânlarıyla örgütlenerek vatan savunmasına yöneldi. Böylece kent merkezinde başlayan siyasi ve toplumsal hareketlilik, kısa süre içerisinde cephelerdeki mücadeleyle birleşti. Alacamescit'te ortaya çıkan irade, Balıkesir Kongreleriyle daha geniş bir örgütlenmeye dönüştü. 26-31 Temmuz 1919 tarihleri arasında Birinci Balıkesir Kongresi, 16-22 Eylül 1919 tarihleri arasında ise İkinci Balıkesir Kongresi gerçekleştirildi. Süreç içerisinde toplam beş kongre düzenlenerek Kuvayımilliye teşkilatlarının güçlendirilmesi ve bölgenin savunmasına yönelik kararlar alındı. Kongrelerde yalnızca askeri mücadele değil, teşkilatlanma, cephelerin desteklenmesi ve bölgenin işgale karşı savunulması konusunda da önemli kararlar alındı. Bu yönüyle Balıkesir'deki direniş, bireysel kahramanlıkların ötesine geçerek ortak bir siyasi ve toplumsal iradeye dönüştü.
AYVALIK'TA CEPHE AÇILDI
BALIKESİR'İN Kuvayımilliye mücadelesinde Ayvalık da önemli bir yere sahip oldu. Yunan kuvvetlerinin 29 Mayıs 1919'da Ayvalık'ı işgal etmesinin ardından bölgede silahlı mücadele başladı. Kent merkezinde oluşturulan örgütlü yapı ile cephelerdeki mücadele birbirini tamamladı. Balıkesir'in Milli Mücadele döneminde uzun süre farklı cephelerde mücadele verdiği belirtilirken, Ayvalık'tan Bandırma'ya uzanan geniş coğrafyada işgale karşı direniş sürdürüldü. Balıkesir'de Milli Mücadele yalnızca silahlı cephelerde yürütülmedi. Basın da direnişin önemli unsurlarından biri oldu. Hasan Basri Çantay tarafından çıkarılan Ses gazetesi, Milli Mücadele döneminde Kuvayımilliye hareketini destekleyen yayınların başında geldi. Gazete, halkın moralini ve bağımsızlık düşüncesini canlı tutarken Milli Mücadele'nin kamuoyunda desteklenmesine katkı sağladı. Mehmet Akif Ersoy'un gazeteye gönderdiği dizeler de dönemin bağımsızlık mücadelesinin önemli sembollerinden biri haline geldi. Mehmet Akif Ersoy'da Ses'in ilk sayısına gönderdiği yazıda: DÜŞMAN sesi duymak istemezsen KARDEŞ sesidir ,uyan bu sesten; KALKINCA görür ki aksam olmuş VAKTİYLE uyanmayan bu sesten DİZELERİ Balıkesir halkının ve Türk milletinin işgal ve esareti kabul etmeyeceğini dünyaya haykırışı olduğu gibi Balıkesirlilerin hiç bir yerden talimat almaksızın vatan müdafasına koşmalarına kıvılcım olmuştur. Kentte oluşturulan Kuvayımilliye teşkilatlanması ve bağımsızlık iradesi Milli Mücadele boyunca varlığını sürdürdü. Balıkesir, 6 Eylül 1922'de işgalden kurtarıldı. Kentin kurtuluş tarihi, bugün de Balıkesir'in şehir kimliğinin önemli unsurlarından biri olmayı sürdürüyor. Merkez ilçelerinden Altıeylül de adını 6 Eylül 1922'de kazanılan zaferden alıyor.
