Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda, Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) tarafından yürütülen Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) sistemi ile artık içecek ambalajları çöp yerine DOA makinelerine atılacak ve bu sayede geri dönüşümle ülke ekonomisine ham madde katkısı sağlanacak, plastiklerin doğaya karışması engellenecek, vatandaşlara ise ambalaj başına 1 TL teşvik bedeli ödenecek. DOA sisteminin ilk aşaması 2025 yılı Şubat ayında pilot il olarak Sakarya'da başlatıldı.
Bu pilot uygulama aşamasında vatandaşlara iade edilen depozitolu ambalajlar için 0.25 TL teşvik bedeli ödendi. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, "Şişeni DOA'ya at, 1 lira kazan. Depozito Yönetim Sistemimizi Türkiye genelinde devreye alıyoruz. DOA sayesinde; her yıl 25 milyar ambalaj toplanacak, Türkiye ekonomisine 30 milyar TL katkı sağlanacak. Her iade geleceğimize temiz bir nefes olacak" ifadelerini kullandı.
2 BİNDEN FAZLA MAKİNE
Vatandaşlara, iade ettikleri her plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajı karşılığında artık 1 TL teşvik bedeli ödenecek. Dün itibarıyla 2 binin üzerinde DOA makinesi vatandaşın hizmetine sunuldu. Gün geçtikçe bu sayı artırılacak; mahalle, semt ve köy bazında makineler yaygınlaşacak. Yine bugün Türkiye genelindeki market zincirleri, süpermarketler, bakkallar ve büfeler ile HOREKA (otel, restoran ve kafe) işletmeler DOA sistemine geçecek. Bu işletmeler de DOA logolu içecek ambalajlarını artık çöpe atmayacak, biriktirip saha operatörlerine teslim ederek geri dönüşüme katkı sağlayacak.
SİSTEM NASIL ÇALIŞIYOR?
Depozito Yönetim Sistemi, cep telefonlarına yüklenen Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) mobil uygulaması ile entegre bir şekilde çalışacak. DOA logosu olan plastik ve cam şişeler ile alüminyum ambalajlar; DOA uygulaması ile çalışan DOA iade makinelerine atılacak. Cep telefonlarına DOA uygulamasını yükleyenler, QR kod okutup iade ettikleri ambalajların bedelini dijital cüzdanlarında biriktirebilecek. Vatandaşa iade edilen her ambalaj başına 1 lira teşvik bedeli ödenecek. Vatandaşlar biriken tutarı banka hesaplarına havale edebilecek, ATM'lerden nakit olarak çekebilecek veya anlaşmalı iş yerlerindeki alışverişlerinde kullanabilecek.
VATANDAŞ MEMNUN
EVLERİNDE biriktirdikleri cam ve plastik atıkları bu makinelere getirerek hem doğaya katkı sağlayan hem de ek gelir elde eden kullanıcılar, sistemin yaygınlaştırılmasını istiyor. İzmir'de uygulamayı deneyimleyen vatandaşlardan Azad Garipcin, "Gayet yararlı bir uygulama. Normalde de cam ve plastik şişeleri evde biriktiriyordum. Diğer illerde de faaliyete geçmesi çok güzel olur. Toplum için de doğa için de gerekli bir şey. Umarım devamı gelir" ifadelerini kullandı. Ömer Arat ise, "Çevreyi kirletmek yerine atıkları buralarda toplamak iyi bir alışkanlık olacak. Bu sayede az da olsa elimize para geçmesi de iyi bir şey. Bu cihaz şehrin her yerinde yok maalesef. Bunun artırılması gerekiyor" dedi.
