Bu isimlerin İzmirli olduğunu öğrenince şoke olacaksınız! İşte o ünlüler ve hayat hikayeleri

8. MARİA RİTA EPİK: TÜRKİYE'Yİ EUROVİSİONDA TEMSİL EDEMEDİ

İtalyan kökenli İzmirli Levanten bir aileye mensup Türk şarkıcı olan Maria Rita Epik, 1 Ocak 1958 tarihinde İzmir'de doğdu. Gitar çalmaya on bir yaşında başlayan Epik, kısa süre sonra ilk bestesini yaptı. İtalyan Anaokulu'nda, Gazi İlkokulu'nda ve İzmir Özel Türk Lisesi'nde okudu.

Maria Rita Epik, 1979 yılında kendi bestesi olan "Seviyorum" isimli şarkı ile Eurovision Şarkı Yarışması Türkiye Finali'ne katılmıştır. Ancak devrin hükümetinin politikaları sonucu TRT yarışmadan çekildi ve sanatçı İsrail'deki büyük yarışmaya katılamadı.

"TÜRKİYE'NİN JOAN BAEZ'İ OLMAK İSTERDİM"

Hayallerini gerçekleştiremeyen sanatçı, yıllar sonra yaptığı bir söyleşide, "Buna gerçekten çok üzüldüm" diyerek, o olayın ardından zor günler yaşadığını anlatmıştır. Maria Rita Epik, "Gençlik yıllarımda Joan Baez gibi kitleleri sürükleyen bir şarkı yazarı-şarkıcı olma hayalim vardı. Ancak bilinçlendikçe bunun asla gerçekleşemeyeceğini anladım" diyor.

1981'de Amerika'ya giden Maria Rita Epik, müzik öğrenimi gördü. Türkiye'ye döndükten sonra İngilizce, İtalyanca ve Fransızca dillerinde Turizm Bakanlığının Profesyonel Tercüman Rehberi oldu.

MÜZİK OKULUNDA GENÇLERİ EĞİTİYOR

1986 yılında İzmir'deki Uygulamalı Tanıtım Merkezini kurdu ve dört yıl süreyle yönetti. 1990'da kuruluştan ayrılarak, kendi müzik okulunu açtı. Maria Rita Epik, halen İzmir'deki Özel Maria Rita Epik Müzik Okulu'nda müzik çalışmalarını sürdürmektedir.

Kendini müziğe ve genç kuşakların eğitimine adayan sanatçı, 1996 yılında Uluslararası İzmir Araştırmaları Merkezi tarafından Kurum dalında "İzmir Ödülü" ve 1999 yılında da Ulusal Sanayici ve İşadamları Derneği tarafından "Kültür Sanat Özel Ödülü" ile onurlandırılmıştır

9. HÜSEYİN BARADAN: YEŞİLÇAM'IN İYİ KALPLİ KÖTÜ ADAMI

Asıl adı Hüseyin Avni Baradan olan Türk sinemasının unutulmaz oyuncularından Hüseyin Baradan, 15 Haziran 1932'de İzmir'de dünyaya geldi. "En iyi kötü kalpli adam" olarak tanınan Hüseyin Baradan; kendisinin bir röportajda yaptığı açıklamaya göre, 460'tan fazla filmde oynamış bir sinema sanatçısıdır.

Gazetecilik ve foto muhabirliği ile başlayan çalışma hayatında, Demokrat İzmir, Hürriyet, Ege Ekspres gazetelerinde çalıştı.

İzmir'de bir lokantada otururken, 1950 yılında tesadüfen sinemaya geçiş yapmış olan Hüseyin Baradan, sinemada bazen 'kötü adam', bazen 'arkadaş canlısı, sevimli dost' karakterlerini başarı ile canlandırmıştır. 1965 yılında ilk kez başrol oynadığı 'Hüseyin Baradan-Çekilin Aradan' filminin adı yıllarca sinemaseverlerin diline dolanmış adeta bir özdeyiş gibi her yerde söylenir olmuştu.

ESKİ MESLEĞİNE DÖNDÜ

1970'lerde yükselen seks filmleri furyasına kendini kaptırmayan Baradan; eski mesleği foto muhabirliğine döndü. Bir süre de halkla ilişkiler alanında çalıştı. Basın ve halkla ilişkiler danışmanlığı yaparken yapımcı Necdet Bükey'in teklifiyle tekrar Yeşilçam'a geçti.

Birçok ödül ve Sürekli Basın Kartı sahibi olan Hüseyin Baradan, İzmir Gazeteciler Cemiyeti ve Foto Muhabirleri Derneği üyesiydi. 2000 yılında eşini kaybettikten sonra sağlık konusunda gençliğin bilinçlenmesi için de etkinlikler gerçekleştiren sanatçı; bir hastanenin onarımı için başlatılan kampanyaya da büyük destek verdi.

ANILARINI YAZMIŞTI

Hüseyin Baradan sanat yaşantısından arda kalan anılarını 1996 yılında kitap haline getirdi. Bu Gözler Neler Gördü adlı anı kitabında, bir dönem tiyatro oyunculuğu yaptığını da anlatmıştı. Akciğer kanserine yakalanarak 30 Haziran 2004 tarihinde, 72 yaşında hayatını kaybeden emektar sanatçısın kabri İzmir Bornova ilçe mezarlığındadır.

Sanatçının ünlü olduğu Hüseyin Baradan Çekilin Aradan filminin afişi.

Hüseyin Baradan, yaşam öyküsünü 1996 yılında yayımlanan Bu Gözler Neler Gördü adlı anı kitabında yazmıştır.

10. ATTİLA İLHAN: ŞİİR VE ROMANIN USTASI

Türk edebiyatının usta isimlerinden Attila İlhan, savcı Bedrettin Bey ile Memnune Hanım'ın ilk çocuğu olarak 15 Haziran 1925'te İzmir'in Menemen ilçesinde dünyaya geldi. Tam adı Attila Hamdi İlhan olan şair, romancı, düşünür, deneme yazarı, gazeteci, senarist ve eleştirmen, entelektüel çalışmalarıyla Türk edebiyat ve düşünce dünyasına önemli katkılar sağlamıştır. İlhan, ilköğrenimini Karşıyaka Cumhuriyet İlkokulu ile Karşıyaka Ortaokulu'nda tamamladı. Babası sayesinde henüz çocukken edebiyata ilgi duyan İlhan, "İlkbahar" başlıklı ilk şiirini 3. sınıftayken yazdı. Usta şair, ortaokula geldiğinde roman yazmaya başladı.

BİR ŞİİR NEDENİYLE TUTUKLANDI

İzmir Atatürk Lisesi birinci sınıfında okurken mektuplaştığı bir kıza gönderdiği Nazım Hikmet şiirleri nedeniyle 1941'de 16 yaşındayken komünizm propagandası yapmaktan tutuklanan İlhan, okuldan uzaklaştırıldı, 3 hafta gözetim altında, iki ay hapiste kaldı.

OKULA GİTMESİ YASAKLANDI

Attila İlhan'a Türkiye'nin hiçbir yerinde okula gidemeyeceğine dair bir belge verildi. Babasının hukuk mücadelesinin ardından İlhan, Danıştay kararıyla 1944'te okuma hakkını tekrar kazanarak, İstanbul Işık Lisesi'nde eğitime başladı. Lisedeyken, Cahit Sıtkı Tarancı'nın birinci geldiği yarışmada ikinci oldu. Liseden 1946'da mezun olan şair, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ne kaydoldu.

Üniversite yıllarında "Gün" ve "Yığın" adlı dergilerde çeşitli şiirler kaleme aldı. İlhan, 1948'de 23 yaşındayken toplumsal duyarlılıkla yazdığı ilk şiir kitabı "Duvar"ı, okurla buluşturdu. Özgürlük, yurtseverlik, özveri, barış, insanlık temalarını ele alan şiirlerinde, İkinci Dünya Savaşı'nın gerilimi, sıkıntıları ve çöküntülerini anlattı.

OKULU BIRAKIP GAZETECİ OLDU

Aynı yıl okulu yarıda bırakarak Fransa'nın başkenti Paris'e gitmeye karar veren İlhan, 6 yılını İstanbul, Paris ve İzmir arasında geçirdi. Bir süre sonra Türkiye'ye kesin dönüş yapan şair, üniversiteye devam etti ancak gazeteciliğe başlayınca son sınıftayken okuldan ayrıldı. Usta edebiyatçı, 1953'te "Vatan" gazetesinde sinema eleştirmenliği yapmaya başladı. Aynı yıl, ilk romanı "Sokaktaki Adam"ı yayımladı. Ardından da daha önce yazdığı 10 romanı yayımlandı.

SİNEMAYA AĞIRLIK VERDİ

Erzincan'da 1957'de vatani görevini yaptıktan sonra sinema çalışmalarına ağırlık veren Attila İlhan, Yeşilçam için çalışmaya başladı. İlhan, Ali Kaptanoğlu takma adıyla 15 senaryo kaleme aldı. Yönetmenliğini Lütfi Akad'ın üstlendiği, Attila İlhan'ın yazdığı, kardeşi Çolpan İlhan ve Sadri Alışık'ın başrolünde yer aldığı "Yalnızlar Rıhtımı", özgün atmosfer denemeleriyle dikkati çekti.

İZMİR'E DÖNDÜ VE 8 YIL KALDI

Babasının ölümünden sonra 8 yıl İzmir'de kalan İlhan, "Demokrat İzmir" gazetesinin başyazarlığını ve genel yayın yönetmenliğini yürüttü. Biket İlhan ile 1968'de evlenen İlhan'ın bu evliliği 15 yıl sürdü ve boşandıktan sonra Ankara'ya yerleşti. Daha sonra İstanbul'a taşınan usta şair, Milliyet, Güneş, Yeni Ortam, Söz, Meydan Gazetesi ve Cumhuriyet gazetelerinde uzun yıllar köşe yazarlığı yaptı.

NAZIM HİKMET'TEN ETKİLENDİ

Senaryolarında "Ali Kaptanoğlu" takma adını kullanan İlhan, bir dönem şiirlerinde de "Beteroğlu" takma adıyla yayımladı. Attila İlhan, şairliğinin başlarında halk şiirleri ve yaklaşık 200 gazel kaleme alırken, daha sonra şiirlerini çok sevdiği Nazım Hikmet'in üslubundan etkilendi.

"Mavi" isimli derginin etrafında toplanan yazar ve şairlerle birlikte, "Maviciler" adıyla tanınan toplumcu, gerçekçi şiir akımını başlattı. Şiirlerinde yeni bir ses düzeni oluşturarak, kendine has bir üslup geliştirdi. Gazetecilikte muhabir, sekreter, köşe yazarı, başyazar ve genel yayın müdürü görevlerini yürüten Attila İlhan, "Yağmur Kaçağı" ve "Ben Sana Mecburum" adlı şiir kitaplarıyla genç şairleri etkiledi.

BİRÇOK EDEBİYAT ÖDÜLÜ ALDI

Roman konularını daha çok yerel ve kırsal olayların üzerine kuran yazar, Türkiye'nin yakın dönem tarihini siyasal, ekonomik ve sosyal yanlarıyla ele alan bir yapı içinde işledi. Bazı eserlerinde tarihsel konulara ağırlık veren yazar, "Öz Türkçe" akımına karşı çıkan bir tutum sergiledi. Yaşamı boyunca birçok ödül alan İlhan, "Tutuklunun Günlüğü" isimli kitabıyla 1974'te 'Türk Dil Kurumu Şiir Ödülü'nü, "Sırtlan Payı" isimli romanıyla da 1975'te 'Yunus Nadi Roman Armağanı'nı aldı.

80 YAŞINDA VEFAT ETTİ

Attila İlhan, 1985'te kalp krizi geçirdi ve kardiyolojik sorunları 2004'e kadar devam etti. 10 Ekim 2005'te İstanbul'daki evinde geçirdiği ikinci kalp krizi sonucu 80 yaşında hayatını kaybeden sanatçının cenazesi Aşiyan Mezarlığı'na defnedildi. Sanatçının adına, 2007'de kurulan "Attila İlhan Bilim Sanat Kültür Vakfı" tarafından edebiyat alanında her yıl çeşitli ödüller verilmektedir. Tiyatro ve sinema sanatçıları Çolpan İlhan'ın ağabeyi ve Kerem Alışık'ın dayısıdır.

ATTİLA İlhan'ın İZMİR ŞİİRLERİ

Attila İlhan sanat yaşamı boyunca İzmir'e eserlerinde sık sık yer verdi. İşte sanatçının İzmir şiirleri:

NASIL OLDUYSA

nasıl olduysa birden adımı unuttum

adını unuttuğum o sıcak şehirde

yıldız alacası yüzen bir zakkum

yanımda o hayal kız ikide birde

yolumu gözlerine bakıp bulduğum

sahi ben ne hırçın bir çocuktum

ele avuca sığmaz aklı fikri şiirde

mısra mısra başımı belaya soktum

İzmir cezaevi dokuzyüz kırk bir'de

kaşla göz arası liseden kovuldum

inanmakta geç sevmekte çabuktum

bazen yaşadıklarım aklıma gelir de

kaç kere umutsuzluğun yolunu tuttum

istenmeyen adam hemen her devirde

hemen her devirde ateşten bir buluttum

binlerce umuttan belki bir umuttum

GAZİLER CADDESİ

Basmane'de gaziler caddesi'ne

Küçük bir yağmur götürdüm

Siz böyle akşamüstü görmediniz

Gizlice bir şarap tuttum

Yine o şehir korkusu

Ola ki simsiyah sarhoşum

İçimde elektrik uğultusu

Bir kötümserlik sebepsiz

Şurda yeşil gözlü bir çocuk

Naylon geçirmiş şapkasına

Ferid'e benzettim azıcık

Kimbilir belki de başkasına

Yetişkin eli yüzü tertemiz

Basmane'de gaziler caddesi'ne

Kırık çocukluğumu götürdüm

Siz böyle bir akşam üstü görmediniz

Camların rengini beğenmedim

Bütün mor bıyıklar yabancı

Şekersiz çaylar içindeyim

Gece makaslarında bekçi

Sabaha karşı hırsız

Bu afiş sinema tuzağı

Düşme o kızın arkasına

Yemyeşil kolu bacağı

Cigara yapışmış dudağına

Dördüncü gecedir uykusuz

Basmane'de gaziler caddesi'ne

Ürkek bir çarşamba götürdüm

Siz böyle bir akşam üstü görmediniz

941'DE İZMİR

941'de İzmir, bela çiçeği

sahil boyu karanlık

sevdalı bulutların hali

yağmur da ne kadar tembel yağıyor

kendimizi akan suya bıraktık

serseriler misali

941'de İzmir

İzmir şehrinin ışıkları yanıyor

çıktı şair namzedi Attilâ İlhan

çıktı yelken gibi sokaktan

Banyolar'a doğru şöyle uzanıyor

bir cebinde kiralık ihtiyar bir kitap

bir cebinde kehribar kuru üzüm ve incir

sahilde iki ahbap

kardeşim ihsan Ahmed

İzmir şehri yağmurlu bir şehirdir

yağmur çilerken çocuk gibi içlenir

yum gözlerini hele bir tahayyül et

hani – derd-üt gam içre perişan – yıldızlar gökte

hani her akşam Bostanlı'dan öte

kardeşim Cemşid hun

hoş geldin hayırlı akşamlar

gözlerinden mi yaktın söyle cigaranı

tütün değil ya dünyalar dağıtamaz efkârını

hem sabahtan çarşıda yoktun

ekmek alabildin mi fırından

yine galiba kıyamet kopmuş

yine pîr aşkına kırılmış camlar

941'de İzmir

her şey nasıl geçmiş nasıl kaybolmuş

rüyada gibi hiç farkına varmadan

şimdi ben buradayım sen İzmir'de o Bağdat'ta

ve daha başımızdan neler geçer kim bilir

kim bilir kardeşim hayatta

11. YILDIZ TİLBE: GECE KULÜBÜ ŞARKICISIYDI, ZİRVENİN YILDIZI OLDU

Hayatı acılarla dolu, şarkıları ise yürekleri dağlayan Yıldız Tilbe de İzmirli ünlüler arasında yer alıyor. Binlerce gencin aşk acısına ortak olan Yıldız Tilbe 16 Temmuz 1966 İzmir doğumludur.

İzmir'in Konak ilçesine bağlı Gültepe semtinde doğan Yıldız Tilbe, Kürt ve Zaza kökenli ailesinin altı çocuğundan en küçüğüdür. Aile içinde kendisine "Yadigar" takma adıyla hitap edilmiştir. Tuncelili olan annesinin adı Altun, Ağrılı olan babasının adı ise Ali'dir. Babası Ali Tilbe mevsimlik işçiydi. Mustafa Rahmi Balaban Orta Okulu'nda okurken, eğitimini ikinci sınıfta bırakmak zorunda kalarak, küçük yaşlardan itibaren şarkı söylemeye başlamıştır.

18 yaşından önce evlenmiştir. Bu evliliğinden "Sezen Burçin" adında bir kız çocuğu dünyaya gelmiştir. Daha sonra 5 yıl evli kaldığı Güngör Karahan'dan ayrılmıştır. Sonraları İzmir'de çeşitli gece kulüplerinde şarkıcılık yapmaya başlamıştır.

SEZEN AKSU İLE TANIŞTI, KADERİ DEĞİŞTİ

Sahneye ilk olarak 1990 yılında bir kulüpte çıkmıştır. 1991 yılının sonlarında ünlü sanatçı Sezen Aksu, Tilbe'nin ismini duyup kendisini dinlemeye gelmiş ve çok beğenerek vokalistlik teklif etmiştir. Tilbe bu teklifi kabul ederek İstanbul'a gelmiş, Sezen Aksu'nun evine taşınmış, konserlerinde ve albümlerinde ünlü sanatçıya 9 ay vokalistlik yapmıştır.

Sezen Aksu ile yolları ayrıldıktan sonra İstanbul'un gece kulüplerinde şarkı söylemeye başlamıştır. Bu sırada Cem Özer'in "Laf Lafı Açıyor" isimli programında solistlik teklifi almış ve bir süre programın solisti olarak şarkı söylemiştir.