Giriş Tarihi : Son Güncelleme :
Ekmek, makarna ve pirinç gibi karbonhidratlar uzun yıllardır kilo alımı, diyabet ve kalp hastalıklarıyla ilişkilendiriliyor. Ancak son araştırmalar, karbonhidratların tüketim şeklinin en az miktarı kadar önemli olduğunu ortaya koyuyor. Beslenme ve Diyet Bölümü'nden Uzm. Dyt. Ayça Sena Yılmaz, karbonhidratları doğru tüketmenin yollarını ve özellikle dondurularak tüketilen gıdaların vücut üzerindeki etkilerini anlattı.
KARBONHİDRATLAR SANILDIĞI GİBİ TEK BAŞINA KİLO ALDIRMIYOR
Ekmek, makarna ve pirincin kilo aldırdığı yönündeki algının her zaman doğru olmadığını belirten Yılmaz, doğru porsiyon ve dengeli tüketimle bu besinlerin kilo alımına neden olmadığını vurguladı.
SORUN KARBONHİDRATTAN ÇOK PORSİYON KONTROLÜNDE
Rafine karbonhidratların küçük hacimde yüksek kalori içerdiğini söyleyen Yılmaz, bu durumun doygunluk hissini geciktirdiğini ve farkında olmadan fazla kalori alımına yol açtığını ifade etti.
LİF VE PROTEİN EKSİKLİĞİ ÇABUK ACIKTIRIYOR
Ekmek, makarna ve pirinç gibi besinlerin lif ve protein açısından fakir olduğuna dikkat çeken Yılmaz, bu gıdaların çiğneme süresinin kısa olması nedeniyle çabuk acıkmaya neden olduğunu söyledi.
KAN ŞEKERİNDEKİ ANİ YÜKSELİŞ DİYABET RİSKİNİ ARTIRIYOR
Rafine karbonhidratların kan şekerini hızla yükselttiğini belirten Yılmaz, bu durumun pankreası zorladığını ve uzun vadede insülin direnci ile diyabete zemin hazırladığını dile getirdi.
EKMEĞİ DONDURMAK SAĞLIK ETKİLERİNİ DEĞİŞTİREBİLİR
Yeni çalışmalara göre beyaz ekmeğin dondurularak tüketilmesinin, karbonhidratın vücut üzerindeki olumsuz etkilerini azaltabileceğini söyleyen Yılmaz, bunun "retrogradasyon" süreciyle ilişkili olduğunu açıkladı.
DİRENÇLİ NİŞASTA NEDİR?
Dondurma ve soğutma işlemiyle oluşan dirençli nişastanın sindiriminin zorlaştığını belirten Yılmaz, bu nişastanın glikoza dönüşmediğini ve kan şekerini yükseltmediğini ifade etti.
SOĞUTULAN PİRİNÇ VE PATATES DE AYNI ETKİYİ GÖSTERİYOR
Yılmaz, sadece ekmeğin değil; pirinç, makarna ve patatesin pişirildikten sonra soğutulmasının da dirençli nişasta miktarını artırdığını ve daha uzun süre tokluk sağladığını söyledi.
TOK TUTAN VE DAHA AZ YEDİREN BİR ETKİ
Dirençli nişastanın karbonhidrat emilimini yavaşlattığını aktaran Yılmaz, bunun kan şekeri ve insülin dalgalanmalarını azalttığını, gün boyu daha dengeli enerji sağladığını belirtti.
ÇALIŞMALAR KİLO KAYBINA İŞARET EDİYOR
2024'te Nature Metabolism dergisinde yayımlanan bir çalışmaya değinen Yılmaz, sekiz hafta boyunca dirençli nişasta tüketen bireylerin kontrol grubuna göre yaklaşık altı kilo daha fazla verdiğini söyledi.
EN DOĞRU YOL: ÖLÇÜ, TAM TAHIL VE DENGE
Araştırmalar sürse de en sağlıklı yaklaşımın karbonhidratları ölçülü tüketmek olduğunu vurgulayan Yılmaz, tam buğday ekmeği, bulgur, esmer pirinç ve yulaf gibi tam tahılların protein ve lifle birlikte tüketildiğinde sağlıklı öğünlere dönüştüğünü ifade etti.
