Her yıl milyonlarca turisti ağırlayan Muğla'nın Bodrum, Ortaca, Marmaris ve Fethiye ilçelerinde son dönemde büyük talep gören yabancı nikahlarıyla ilgili skandal iddialar gündeme geldi. Çoğunlukla tur operatörlerinin organizasyonu ile İngiltere, Fransa, Almanya, İsveç, Norveç, İzlanda gibi ülkelerden getirilen yabancıların nikahlarından "dosya parası" adı altında 150 lira ile 2 bin euroya varan tutarlarda fazladan para alındığı, hiçbir şekilde makbuz kesilmediği belirlendi. Nikahların kıyıldığı ilçelerdeki 4 nüfus müdürü ve 6 personel hakkında soruşturma açıldı. Son 6 yılı kapsayan 20 bine yakın nikahtan yaklaşık 400 bin lira haksız kazanç elde edildiği öne sürüldü.
Gül ortaya çıkardı
Muğla'da son yıllarda "evlilik turizmi" adıyla öne çıkmaya başlayan yabancı nikahlarındaki vurgun, Marmaris'te İngiliz bir kızla evlenen Türk vatandaşının Cumhurbaşkanı Abdullah Gül'e yazdığı ihbar mektubuyla ortaya çıktı. "Bölgede yapılan yabancı evlilikleri kapsamında yapılan nikah işlemlerinden nüfus müdürlükleri dosya parası adı altında fahiş ücretler alıyor. Bu ücretler bölgelere göre farklılık gösteriyor" denilen mektubun ardından Cumhurbaşkanlığı durumu hemen İçişleri Bakanlığı'na bildirdi. Olaya el koyan bakanlık, Mülkiye müfettişlerini Muğla'ya gönderdi. Daha önce Başbakanlık İletişim Merkezi'ne (BİMER) de benzer şikayelerin yapıldığı bildirdi.
Makbuz da yok
Muğla'nın Fethiye, Bodrum, Marmaris ve Ortaca ilçelerindeki yabancı nikah işlemlerinde yabancılardan fazla para alındığı ve nüfus müdürlüğü görevlilerinin yabancı evlilikler için bölgelere göre fahiş ücret tarifeleri belirlediği iddiaları üzerine İçişleri Bakanlığı idari soruşturma açtı. Bölgedeki son 5-6 yıllık yabancı evlilik işlemleri incelemeye alındı. Müfettişler, yabancı evliliklerinde 7 lira nüfus cüzdanı ve 68 lira aile cüzdanı parasının haricinde "dosya parası" adı altında ortalama 150- 200 TL fazladan para talep edildiğini, bazen bu tutarın 1500- 2000 euro civarına ulaştığını, herhangi bir şekilde makbuz kesilmediğini belirledi. 4 ilçenin nüfus müdürü ve 6 personel hakkında inceleme başlatıldı.
Tur operatörleri
Nikah işlemleri için, "Ölüdeniz sahilinde gün batımında evlilik yapın", "Gökyüzünde veya deniz de evlilik hayalinizi gerçekleştirelim" sloganları ile yabancı turistleri bölgeye getiren tur operatörlerinin bu vurguna aracılık yaptığı ortaya çıktı.
Bazı nikah memurlarının lüks yatlardaki nikahlara zodyak botlara bindirilerek götürüldüğü, bunun da yasal olmayan bir şekilde evlenen kişilere fatura edildiği kaydedildi. Soruşturma kapsamında ilk tespitlere göre son 6 yıllık süreyi ve 20 bine yakın yabancı nikahı kapsayan vurgunun boyutunun yaklaşık 400 bin lira olduğu öne sürüldü. Yılda ortalama 1500 yabancı nikahının kıyıldığı Fethiye ve Ölüdeniz'in soruşturmanın merkezinde yer aldığı ifade edildi.
"Bahşiş" savunması
Müfettiş tarafından ifadelerine başvurulan nüfus müdürleri ve görevlilerin ise savunmalarında "Türk geleneklerinde bahşiş verme vardır. Bizde, bu ücretleri bahşiş kabul ederek aldık" dediği öğrenildi. Muğla Valisi Hakan Güvençer ise iddialarla ilgili olarak İçişleri Bakanlığı tarafından görevlendirilen Mülkiye Müfettişi'nin soruşturma yürüttüğünü doğruladı. Güvençer, "Ayrıca, 4483 sayılı memurlar ve diğer kamu görevlilerinin yargılanması hakkında kanun kapsamında ön inceleme devam ediyor. Mülkiye Müfettişi raporunu tamamladığında Valiliğimize sunacak" dedi.
Müfettiş raporu kapsamında ihmali görülen görevliler hakkında Valiliğin soruşturma izni vermesi gerektiğine işaret eden Güvençer, "Süreç böyle işliyor. Müfettiş raporu tamamlanmadan olayın failleri ve eylemleri konusunda net bir şey söylemek doğru değil" diye konuştu.
"Aksama olmaz"
Vali Güvençer, soruşturma sürdüğü için nüfus müdürlerinin ve personelinin il genelinde yabancıların nikah işlemlerini yapmasının yasaklandığını bildirdi, "Yabancıların nikah işlemleri belediyelerin evlendirme memurlarınca yapılıyor. Her hangi bir aksama söz konusu değil. İçişleri Bakanlığı Mülkiye Müfettişliğince geriye dönük olarak yapılan evlilik işlemleri de incelendi" dedi.
"Konu çok hassas"
İddialar konusunda soruşturma süreci devam ettiği için fazla yorum yapmak istemediğini aktaran Vali Güvençer, "Konu öylesine hassas ki idari gereklerin ötesinde bu işin bir adli gereği ve cezai sorumluluğu var. İdare disiplin hukuku açısından mutlaka gereken tedbirleri alacak ve gerekeni yapacaktır. Soruşturma süreci sonrasında ilgililerin suçları tespit edilirse adli cezayla da muhatap olacaklar" diye konuştu. KENAN GÜRBÜZ
Yasada "dosya parası" yok
Yasaya göre, normalde belediyelerin kıydığı nikahları, eşlerden birinin yabancı olması durumunda nüfus müdürlükleri de kıyabiliyor. Bu konuda ilçe nüfus müdürlükleri yetkili kılınabiliyor. Nikahta aile cüzdanı için 68 lira ve nüfus cüzdanı için 7 lira ödeniyor. Dosya parası adı altında herhangi bir ücret alınmaması gerekiyor.
Personel eğitimden geçirildi
İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürü Ayşe Serap Güney tarafından, Muğla Valiliği Vali Özer Türk Toplantı Salonu'nda İl ve İlçe Evlendirme memurlarına yönelik eğitim düzenlendi. Eğitimde; evlenme akdinin önemine dikkat çekilerek özellikle yabancı evlenmelerinde dikkat edilecek hususlar hakkında İl ve İlçe Evlendirme memurlarına bilgilendirme yapıldı. Evlenme ile ilgili genelgelerin uygulanmasında karşılaşılan sorunlar da toplantıda konuşuldu.
