CANAN DUZDOL
İnsanın kendini ifade etme biçimlerinden biri olan dövme, günümüzde çok farklı bir kimliğe bürünmüş olsa da her devirde revaçta olmuş. Yüzyıllar önce sosyal sınıfa ait bir kimliği ifade etmek ya da hayatta kalmanın bir gereği olarak (hayvanlardan gizlenebilmek için yapıldığı da söyleniyor) kullanılıyormuş. Günümüzde ise trend sınırları içinde ele alınabilir ancak. Peki, "Sağlık yönünden dövmeye olumsuz bakanlar iddialarında ne kadar haklı; tercihlerde kadın- erkek ayrımı var mı; dövmede moda olur mu" ve benzeri pek çok soruyu işin uzmanlarına sorduk. İkinci Kordon'daki mekanlarında ziyaret ettiğimiz Hidayet Uyan, İhsan Gürkan ve Serkan Kut, uzun zamandır yaptıkları bu iş ile ilgili sorularımızı sizin için yanıtladı.
MÜŞTERİ ARTTI - Son zamanlarda özellikle bazı TV programları dövmeyi gündeme taşıdı. Sizce de dövme yaptırmak isteyen sayısında bir artış var mı?
- Evet. Özellikle Miami Ink ve Los Angeles Ink gibi TV programlarında izleyip de bu işe bakışı değişen çok insan oldu. Dolayısıyla da dövme yaptırmak isteyenlerin sayısı arttı.
- Dövmenin ilk aşaması nedir?
Buraya gelen kişi önce ne istediğini; kararsızsa da neler beğenebileceğini söylüyor. Bilgisayardan bakıyoruz, tarıyoruz ya da dergileri karıştırıyoruz. Daha sonra beğendiği figürün çizimini yapıyoruz.
- Dövmeciliğin bir eğitimi var mı?
Dövmenin eğitimi yok, yapa yapa alışılıyor. Dövmenin yapıldığı makinede ustalığı ancak yapa yapa kazanılıyor. Önceden yapılabilecek tek şey ise yapay deri üzerinde alıştırmalar. Yani bir kurumsal eğitim söz konusu değil.
- Peki dövme yapıldı ve kişi beğenmedi diyelim. Ne yapıyorsunuz?
Dövme yapılıp, beğenilmemesi gibi bir durum olmuyor genelde. Çünkü önce çizim yaptığımız kağıttan cilt üzerine bir kopya alıyoruz. Dövmenin yeri ya da şekli kişinin içine sinmezse silip başka şekilde yapıyoruz. Ancak dövmeyi yapan kişi çok kötüyse, bittikten sonra beğenilmemesi gibi bir durum söz konusu olabilir.,
YAPILAN İŞLERİ GÖRÜN - Bir dövmecinin iyi olduğunu anlamanın yolu var mı?
İyi dövmede farkı el ve malzeme yaratıyor. Güzel olmasını istiyorsanız dövmeyi yapacak kişinin önceden yaptığı işleri görmek tek önlemdir. Yaptığı işleri görmeden asla dövme yaptırılmamalı.
- Bu yazın modası var mı?
Yaz modası gibi bir şey yok ama en çok istenenler yıldız motifleri, dal, yaprak. Şimdiye kadar çok aykırı istekler olmadı bizi şaşırtan.
- Kadınlarla erkekler arasında ne tür farklar var?
Erkekler daha vahşi, savaşçı figürleri isterken; kadınlar çiçek, böcek, kelebek, melek, yıldız gibi daha yumuşak çizgileri olan dövmeleri tercih ediyor. Örneği kanat ve melek, kadınlarda modası geçmeyecek şeyler, her zaman rağbet var. Bir de şöyle bir ayrıntı var: Erkekler meleğin tamamını isterken kadınlar sadece kanat isteyebiliyor.
- Dövmede yaş sınırı var mı?
Yaş sınırı yok. Ama çocuklar da gelmiyor tabii dövme yaptırmaya. Biz 18 yaşından küçüklere dövme yapmayı doğru bulmuyoruz. Dövme için en ideal yaş 25 ve sonrası. Çünkü küçükken yaptırıldığı zaman vücut gelişmeye devam ettiği için dövmenin şekli bozulabilir. Ayrıca karakter oturduğu zaman, önceden yapılan dövme hoşa gitmeyebilir. O yüzden 25 yaş sonrasında düşünülmeli.
SAĞLIĞA ZARARI YOK
- Dövme yapımında yurtdışına göre ne durumdayız?
Yurtdışındaki teknolojiye göre Türkiye de gayet iyi durumda, geri olduğumuz söylenemez. Dövmede önemli olan malzeme ve el yeteneği zaten.
- Sağlık konusunda çok tartışmaya neden oldu. Bir sakıncasını gördünüz mü şimdiye kadar?
Dövmenin sağlığa hiçbir şekilde zararı yok. Ortam hijyenik, malzemeler tek kullanımlık olduktan sonra dövmenin asla sağlığa zararı yok. Bizim yaptığımız sadece derinin rengini değiştirmek.
Asla tamamen silinemez, bu yüzden iyi düşünülmeli - İşlem sırasında acı duyuluyor mu?
Dövme aşırı acı veren bir şey değil. Bunun acısı gıdıklayıcı bir acı. Ama bazen gelen kişiler acıyacak diye düşünüyor. Psikolojik etki biyolojik etkiye dönüşüyor; ilk 30 saniyede tansiyonu düşebiliyor. Böyle olduğunda ara verip daha sonra düşebiliyor. Ama dayanılmayacak bir acı değil. Belli yerler var zaten. Örneğin ayak bileği, karın yanları, boyun, kasık ve bel gibi kemikli bölgeler ve eklem yerleri daha fazla acıyor. Sırt, kol ve bacak da en az acıyan yerler. Bu konuda ilginç bir nokta da kadınların acıya erkeklerden daha dayanıklı oldukları. Kadınlar daha güçlüler.
- Acıyıp acımayacağını ya da vücutta reaksiyona neden olmayacağını anlamanın bir yöntemi var mı?
Denemeden görmenin bir yolu yok. Zaten en fazla bir soyulma devresi oluyor. Nadiren kabuk bağlayabiliyor, kızarıklığı geç gidebiliyor. Bunlar cilde bağlı. Ama nihayetinde geçiyor.
DÖVMENİN YERİ ÖNEMLİ - Dövme yaptırıp da sıkılanlar oluyor mu?
Sıkılan, memnun olmayan, değiştirmek veya kapatmak isteyen çok fazla. Yani ilk yaptıracak müşteri kadar kapatmak veya değiştirmek için gelen var. Bunu acele verilen kararlara bağlıyoruz. Bir de dövme yaptırılacak yer çok önemli. Her zaman gözünüzün önünde olan bir yere yaptırırsanız sıkılma ihtimaliniz daha yüksek.
- Yapılan dövmeyi sildirmek mümkün mü?
Lazerle sildirilebiliyor ama biz yapmıyoruz onu. Biz sadece dövmeyi başka bir dövmeye dönüştürüyoruz. Ama tamamen silinmesi de imkansız, geçmeye yüz tutmuş morluk gibi kalır. O yüzden yaptırılacak yere ve figüre çok dikkat etmek gerekiyor. Mesela eşlerinin ya da sevgililerinin isimlerini yazdıran çok insan var. Ben isim yazdırmayı hiç önermiyorum. Yazdırılacaksa da sadece ismi değişmeyecek insanların; anne, baba ve çocuğun ismi yazılmalı diye düşünüyorum.
- Ücretlendirme nasıl, ortalama bir dövmenin fiyatı nedir?
Ücretlendirme saat üzerinden oluyor. Her ustanın ayrı bir fiyatı var. Yaklaşık 150 liradan başlıyor saati, uzun sürdükçe fiyat da buna göre katlanıyor. Fiyatı 300 olan ustalar var. Ortalama bir dövme 2- 2 buçuk saat sürüyor.
Aşamalar..
Önce dövmenin figürü çiziliyor.
Daha sonra çizilen figür, vücutta dövme yapılacak yere kopyalanıyor. Yeri ve şekli istenildiği gibi olmadıysa değiştiriliyor.
Figür, özel makine yardımıyla deriye işlenmeye başlanıyor.
Renklendirme ve gölgeler yapılıyor.
Daha sonra üzeri bir müddet kapatılıyor, yaklaşık 10 saat sudan uzak tutuluyor.
Kızarıklıklar da birkaç gün içinde geçiyor.
Notlar..
- Dövmede kadınlar acıya daha dayanıklı.
- Bir dövmeyi tamamen silmenin yolu yok.
- 25 yaşından önce dövme yaptırılmamalı.
- Dövme bir süre sonra güneş ve sudan deforme oluyor.
- Sağlığa sakıncalı değil.
- Dinen sakıncası yok; bu işe derinin rengini değiştirmek olarak bakılıyor. Dövme yapılan yerde tüy de çıkıyor, terliyor da. Bu yüzden mekruh olduğu söyleniyor. (Sigara içmek gibi)
- Yaptırılacak dövme kadar yaptırılacak yer de önemli.
- İsim yazdırmak önerilmiyor.
- Şahsa münhasır dövme tasarımları yapılıyor.
- Dövme yaptıran kişi 1 sene kan veremiyor.
