Ocak 2026'da belirlenecek asgari ücret zammı için son viraja girildi. Milyonlarca asgari ücretli ve özel sektör çalışanlarının gözü, aralık ayının ilk haftasında toplanacak olan Asgari Ücret Tespit Komisyonu'nun başlatacağı müzakerede.
ASGARİ ÜCRET NEDİR?
Çalışanlara yaptığı iş karşılığında ödenmesi gereken en düşük maaş tutarına denir. Brüt asgari ücret üzerinden sosyal güvenlik kesintileri ve vergiler çıkarıldığında çalışanın eline geçen net asgari ücret ortaya çıkar.
ASGARİ ÜCRET NASIL BELİRLENİR?
Asgari ücret, işçi, işveren ve hükümetten beşer temsilci olmak üzere 15 kişiden oluşan Asgari Ücret Tespit Komisyonu tarafından belirleniyor.
Hükümet temsilcileri ise müzakereler sırasında hakemlik yapıyor. Oy çokluğu ile karar verecek olan komisyon, nihai karara kadar 3 veya 4 toplantı yapacak.
HESAPLAMA YÖNTEMİ NEDİR?
Asgari net ücret, brüt tutardan çeşitli kesintiler yapıldıktan sonra ortaya çıkar. Bu kesintiler yüzde 14 SGK işçi primi, yüzde 1 işsizlik sigortası primidir. Hükümet gelir ve damga vergisini kaldırarak, çalışanın net geliri 2022 yılından beri artırmış durumda.
Hükümet, asgari ücret desteğini 2025 yılı için aylık 1.000 TL artırdı. 2025 yılının ilk 8 ayında 1.5 milyon iş yerine yaklaşık 41.6 milyar TL destek sağladı.
ASGARİ ÜCRET NE KADAR? İŞVERENE MALİYETİ NE?
2002 yılında 184 lira olan asgari ücret, bugüne kadar reel olarak yüzde 223 arttı. Asgari Ücret Tespit Komisyonu tarafından 2025 yılı için net 22.104 TL, brüt 26.005 TL olarak belirlendi. İşveren tarafından ödenen SGK ve işsizlik sigortası primleri eklendiğinde işverene maliyeti yaklaşık 30.621 TL'ye ulaşmakta.
ASGARİ ÜCRET ZAMMINDA MEVCUT SENARYOLAR NELER?
Merkez Bankası'nın 2026 için hedeflediği yüzde 16'lık enflasyon oranına göre net 25 bin 640 TL, brüt ise 30 bin 165 TL'ye çıkıyor.
MB'nin yüzde 31-33 aralığındaki yıl sonu hedefine göre, asgari ücret yüzde 31 oranıyla net 28 bin 956, brüt 34 bin 66 TL, yüzde 32 oranıyla net 29 bin 177, brüt 34 bin 326 TL ve yüzde 33 oranıyla da net 29 bin 398, brüt 34 bin 586 TL olarak hesaplanıyor.
İŞÇİ KANADI KOMİSYON TOPLANTILARINA KATILACAK MI?
İşçi kanadını temsil eden Türkİş ve Hak-İş, Asgari Ücret Tespitt Komisyonu'nun yapısının değiştirilmesini talep ediyor. Komisyon yapısında değişiklik yapılmaması halinde işçi tarafı toplantılara katılmayacak.
HANGİ TAHMİNLER KONUŞULUYOR?
Kulislerde asgari ücret zammına ilişkin olarak hükümetin geçen yıl izlediği politikanın unutulmaması gerektiği dile getiriliyor. Komisyon, 2024 yılında gerçekleşen enflasyon oranı yerine, 2025 yılı için hedeflenen enflasyon verisini dikkate almıştı.
Geçtiğimiz yıl yüzde 44 enflasyona karşın komisyon asgari ücrete yüzde 30 zam yapmıştı. Kulislerde bu yılda hükümetin yürütülen sıkı para politikaları doğrultusunda yine hedeflenen enflasyona göre karar verebileceği öne sürülüyor.
Geçmiş yıllardaki uygulamalara vurgu yapılarak, hükümetin yüzde 5'le 10'a kadar refah payı verildiği de anımsatılıyor. Bu durumda asgari ücrete yüzde 20 ve 25'ler seviyesinde zam yapılabileceği senaryosu öne çıkıyor.
Yüzde 20'lik zam halinde net 26 bin 584 TL, brüt 31 bin 206 TL oluyor. Yüzde 25 zam gerçekleşirse zam oranı net 27 bin 630 TL, brüt ise 32 bin 506 TL'ye çıkıyor.
ASGARİ ÜCRET HANGİ KALEMLERİ ETKİLER?
Asgari ücret sadece maaş belirleme aracı değil, sosyal güvenlik sisteminin temelini oluşturur.
Asgari ücret kıdem tazminatı tavanı, SGK idari para cezaları, engelli çalışan destekleri, doğum ve askerlik borçlanmaları, hizmet borçlanmaları, SGK teşvik limitleri, burs ve sosyal yardım kıstasları gibi birçok uygulama kalemlerini etkiliyor.
