Çevre Bakanlığı öncülüğünde, yerel idareler, ilgili kuruluşlar ve vatandaşların katılımı ile sürdürülen kentsel dönüşüm çalışmalarının 11. yılı geride bırakıldı. Bu süreçte; bakanlığa iletilen kentsel dönüşüm talepleri önceliğinde 6306 sayılı Kanun uyarınca 59 ilde belirlenen riskli alan ve rezerv yapı alanları ile 81 ilde tespit edilen riskli yapılar üzerinde yenileme faaliyetleri yürütülmeye başlandı. Söz konusu kentsel dönüşüm çalışmaları ile günümüze kadar yaklaşık 2 milyon 200 bin adet bağımsız birim yenilenerek afetlere karşı yapı stoğu güçlendirildi. Kentsel dönüşüm alanlarında bulunan bağımsız birim sayısı yaklaşık 1 milyon 945 bin 866 adet iken, 263 bin 657 adet binada (811 bin 545 adedi konut ve 127 bin 776 adedi işyeri olmak üzere toplam 939 bin 321 bağımsız birimde) riskli yapı tespiti yapıldı. Bunlardan 242 bin 735 adet binanın (726 bin 712 adedi konut ve 104 bin 849 adedi işyeri olmak üzere toplam 831 bin 561 bağımsız birimin) yıkımı gerçekleştirildi.
11 İLDE 21 YENİLEME ALANI
Kentlerin afetlere karşı dayanıklı hale getirilmesinin yanı sıra yenileme çalışmaları ile de çehreleri modern bir görünüme kavuşturulurken, bu kapsamda 38 ilde 184 adet kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı ilan edildi. Ayrıca 11 ilde 21 adet yenileme alanı ilan edildi. Kentsel dönüşüm projeleri kapsamında kira yardımı, proje, kamulaştırma, hizmet alımı ve faiz desteği olarak toplam 43 milyar 290 milyon TL harcama yapıldı. Dönüşüm Projeleri Özel Hesabı'ndan bugüne kadar İstanbul için 12 milyar 951 milyon TL, İzmir için 716 milyon 921 bin TL, Ankara için ise 1 milyar 9 milyon 817 bin TL harcama yapıldı.
YATAY ŞEHİRLEŞME
Yeni dönemde yatay şehirleşme benimsenirken, tarihi dokusunu koruyan kentlere de Çevre Bakanlığı tarafından "Medeniyetimizi Yaşatan Şehir Beratı" ve "Özgün Mahalle Sertifikası" verilmeye başlandı. Yatay kentleşmenin tüm illerde pilot bölgeler seçilerek benimsenmesini sağlamak amacıyla başlatılan çalışmalar kapsamında ilk etapta 13 ilde pilot çalışmalar başlatıldı. İlk etapta Amasya, Tekirdağ, Burdur, Kırşehir, Ordu, Kahramanmaraş, Sivas, Sinop, Karabük, Şanlıurfa, Yalova, Muğla ve Çanakkale'de başlatılan örnek projeler, artık 81 ile yayılmaya başlandı. Çevre Bakanlığı bir yandan da gelecek nesilleri anlayan ve kendini dünyaya anlatan şehirler inşa etmenin sorumluluğu ile tüm şehirlerde gelecek 50 yılın ve 100 yılın planlarını hazırlamaya başladı.
SOKAK SAĞLIKLAŞTIRMA
Ülke genelinde sokakların iyileştirilmesi için de önemli çalışmalar yürütülüyor. Bu kapsamda sokak sağlıklaştırma ve cephe yenileme projeleri kapsamında bugüne kadar yerel yönetimlerin 239 projesi için, yaklaşık 1 milyar TL kaynak sağlanırken, bu işlerin 158'i tamamlandı.
TARİHİ MEYDANLAR KORUNUYOR
Şehirlerin kimliği ve tarihi dokusunu korumak için de özel bir ihtimam gösteren Bakanlık, tarihi kent meydanlarını da aslını koruyarak yenileme çalışmalarını devam ettiriyor. Bu kapsamda 14 ilde 17 proje Toplu Konut İdaresi uhdesinde bulunurken, bunlardan Samsun Vezirköprü Nalbantlı Mahallesi Projesi, Siirt Baykan Veysel Karani Beldesi Türbe Etrafı Projesi, Siirt Merkez Aydınlar (Tillo) Mahallesi Projesi ve Şanlıurfa Viranşehir İlçesi Eyüpnebi Projesi tamamlandı. Diyarbakır Merkez Alipaşa - Lalebey, Erzurum Yakutiye Hacıcuma, Kayseri Melikgazi Suriçi Camikebir Yenileme Projesi, Nevşehir Merkez Kale Etrafı Projesi, Nevşehir (Cevizlibağ- Üçgüzeller) Projesinde Cevizlibağ bölgesinde yer alan 19 dükkan yapımı tamamlanırken, Üçgüzeller projesi 16 mart 2023 tarihinde tekrar ihale edildi. Sinop-Merkez (Kent Meydanı) Millet Bahçesi ile Yozgat Merkez Çapanoğlu Cami etrafında ise inşaat çalışmaları devam ederken, Konya Meram Şükran Mahallesi Riskli Alan Projesi'nin çalışmalarına ise yeni başlandı. Öte yandan Konya Taşkent Kentsel Dönüşüm Projesi planlama aşamasında yer alırken, Muş Merkez 1.000 Yıl Projesi, Sivas Merkez İlçesi Taşhan Koruma Alanı ile Bursa Osmangazi İlçesi Hanlar Bölgesi Dönüşüm Projeleri'ne de kamulaştırma desteği sağlandı. Ayrıca Çankırı Merkez 3. Etap projesi de Çevre Bakanlığı tarafından yürütülmeye başlandı.
