BAŞKAN Recep Tayyip Erdoğan, New York'a geldiği BM zirvesi için "İnşallah dolu dolu bir BM programı gerçekleştireceğiz" dedi. Erdoğan'ın ajandası da bu çerçevede yüklü. Türkiye, bölgesinde barış için yapıcı her türlü platforma katkı vermeyi sürdürüyor. ABD Başkanı Donald Trump'ın yarın (çarşamba) BM Genel Kurulu toplantıları kapsamında Körfez liderleriyle bir araya gelerek İran savaşıyla ilgili atılacak adımları görüşmesi bekleniyor.
GÖZLER KÖRFEZ BULUŞMASINDA
İLK etapta, Trump'ın Körfez İş birliği Konseyi ülkeleri olan Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Katar, Bahreyn, Kuveyt ve Umman liderleri veya dışişleri bakanlarıyla görüşeceği bilgisi basına verildi. Edinilen bilgiye göre, toplantıya Türkiye ve Mısır da katılacak. Türkiye'yi burada Başkan Recep Tayyip Erdoğan'ın temsil etmesi bekleniyor. ABD Başkanı Trump ayrıca BM marjında İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile görüşebileceğini söyledi.
GAZZE'DE İLERLEME SAĞLANDI
GEÇTİĞİMİZ yıl da Başkan Erdoğan ile ABD Başkanı Trump'ın da BM Genel Kurulu marjında "Gazze" konulu toplantı yapıldı. Bu toplantı sonrasında Gazze'de ateşkes konusunda önemli adımlar atıldı. Bu kapsamda İran konulu toplantının da somut netice alınması açısından önem arz ettiği değerlendiriliyor.
HİTAPTA AJANDA YÜKLÜ
BAŞKAN Erdoğan, bugün BM kürsüsünden dünyaya seslenecek. Erdoğan, dördüncü sırada söz alacak, BM kürsüsünde Filistin'in sesi olacak. Erdoğan'ın konuşmasının ana gündem maddesinin İsrail'in Gazze'de uyguladığı soykırım, Filistin'in devlet olarak tanınması ve uluslararası alanda İsrail'e karşı atılacak adımlara değinmesi ve uluslararası topluma çağrıda bulunması bekleniyor. Erdoğan'ın Ukrayna savaşı, İran Savaşı, Afrika'daki durum, Suriye'deki yeni dönem gibi dünya meselelerine Türkiye bakış açısını anlatan bir konuşma yapacağı değerlendiriliyor. Erdoğan'ın Kıbrıs Türkü'nün haklarını da dile getirmesi öngörülüyor. Erdoğan'ın, 23 Eylül'de de BM Genel Sekreteri İklim Etkinliği'nde konuşma yapması planlanıyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın New York'ta çok sayıda ikili görüşme yapması da öngörülüyor.
TRUMP'LA BULUŞMA
BUNLARIN içinde ABD Başkanı Trump ile toplantı özel önem taşıyor. Görüşmenin Erdoğan'ın BM Genel Kurul konuşmasının ardından gerçekleşmesi ihtimali üzerinde duruluyor. Bu görüşmede de CAATSA yaptırımlarından Ukrayna savaşına; 100 milyar dolar ticaret hedefinden İran savaşına; F-35 tedarikinden, enerji iş birliğine varana kadar geniş gündem maddelerinin ele alınacağı değerlendiriliyor.
HER ZAMAN EZİLENLERİN SESİ OLDU
BAŞKAN Erdoğan'ın Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'ndaki geçmiş konuşmalarında BM'nin yapısına yönelik reform çağrısında bulundu. Erdoğan, özellikle Güvenlik Konseyi'nin beş daimi üyesinin küresel karar alma mekanizmasındaki ağırlığını eleştirerek yıllardır "Dünya beşten büyüktür" mesajı vermişti. Güvenlik Konseyi'nin daha demokratik ve temsil gücü yüksek bir yapıya kavuşturulması gerektiğini her zaman vurgulandı. Başkan Erdoğan'ın gündemindeki bir diğer önemli konu ise Filistin ve Gazze oldu. Son yıllardaki konuşmalarında Gazze'deki insani durumu ve Filistin meselesini geniş biçimde gündeme getiren Erdoğan, ateşkes, insani yardım ve iki devletli çözüm çağrılarında bulundu. 2024'teki konuşmasında da BM'nin Gazze'deki krize müdahale kapasitesini eleştirerek uluslararası toplumun daha etkin hareket etmesi gerektiğini savundu. Başkan Erdoğan, "Daha fazla gecikmeden, daha fazla mazlum insan, masum insan hayatını kaybetmeden, küresel vicdan daha fazla yaralanmadan, Birleşmiş Milletler sorunlara ağırlığını koymalıdır. Altını çizerek ifade etmek isterim ki, dünya beşten büyüktür. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi daimi üyesi 5 ülkenin dünya gerçekleriyle bağdaşmayacak şekilde Birleşmiş Milletleri etkisiz hale getirmesi, küresel vicdanın kabul edebileceği bir durum değildir" ifadelerini kullanmıştı.
BÖLGESEL ÇATIŞMALARI ELE ALDI
SURİYE, Ukrayna savaşı, mülteci krizi ve bölgesel çatışmalar da Erdoğan'ın farklı yıllardaki BM konuşmalarında öne çıkan diğer başlıklar arasında yer aldı. 2016'da Suriye'deki savaş ve milyonlarca mültecinin durumu üzerinde duran Erdoğan, 2023'te ise Rusya-Ukrayna savaşının diplomatik yollarla sona erdirilmesi gerektiğini vurguladı.
