İzmirli bir Türk kızına gönlünü kaptırdı. Onun sayesinde Türk kültürüyle özdeşleşti. Türk vatandaşı Masatoshi Gündüz oldu ve 42 yıl bir Türk olarak yaşadı. Öldüğünde çok sevdiği Türkiye'de toprağa verildi. Matematik dünyasında geliştirdiği çalışmalar, ortaya koyduğu kuramlar ve adıyla anılan matematiksel deyim ve teoremler sayesinde kalıcı bir yer edinen Prof. Dr. Masatoshi Gündüz İkeda, 25 Şubat 1926 tarihinde Japonya'nın başkenti Tokyo'da dünyaya geldi. Küçük yaşlardan itibaren matematiğe duyduğu ilgi, ilerleyen yıllarda onu alanının saygın bilim insanlarından biri hâline getirdi. Üniversite eğitimini Osaka Üniversitesi Matematik Bölümü'nde tamamlayan İkeda, 1948 yılında mezun oldu. Akademik çalışmalarını aralıksız sürdüren başarılı matematikçi, 1953 yılında doktora unvanını aldı. Bilimsel araştırmaları ve akademik başarıları sayesinde kısa sürede yükselerek 1955 yılında doçent oldu.
ÖNEMLİ KATKILAR SAĞLADI
Bilimsel çalışmalarını uluslararası düzeye taşıyan Prof. Dr. İkeda, 1957-1959 yılları arasında Almanya'nın önde gelen yükseköğretim kurumlarından Hamburg Üniversitesi'nde araştırmalarda bulundu. Burada, dönemin dünyaca tanınan matematikçilerinden Prof. Dr. Helmuth Hasse ile birlikte çalışma fırsatı elde etti. Bu süreç, hem akademik gelişimine önemli katkılar sağladı hem de uluslararası matematik çevrelerinde tanınmasına zemin hazırladı.
LİTERATÜRE KATKI SAĞLADI
Özellikle cebirin en önemli alanlarından biri olan Galois Teorisi üzerine yaptığı araştırmalarla dikkat çeken İkeda, bu alanda özgün sonuçlar ortaya koyarak matematik literatürüne değerli katkılar sundu. Çalışmaları yalnızca kendi akademik kariyerini değil, aynı zamanda Türkiye'nin de bilim alanındaki uluslararası tanınırlığını artırdı. Bilimsel başarılarıyla hem kendi adını hem de Türkiye'nin adını dünyanın farklı ülkelerinde duyurarak genç araştırmacılara örnek teşkil etti.
AŞIK OLUNCA HAYATI DEĞİŞTİ
Masatoshi İkeda'nın yaşam çizgisi Hamburg'ta aynı burstan yararlanan Egeli Türk kızı, kimyacı Emel Ardor ile tanışmasıyla tamamen değişti. Hatta Hamburg Üniversitesi'nde sayılar teorisi üzerine araştırma yaparken, "aşkının kimyasını" buldu. Her şeyini değiştirmeyi göze aldığı, aşık olduğu kadının peşinden 1960 yılında Türkiye'ye geldi. Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi açılana kadar aynı üniversitede istatistik uzmanı olarak çalıştı. Emel Ardor'u ve ailesini ikna etmek için dört yıl bekledi. İkeda, 1964 yılında Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı oldu ve sonunda hayatının kadını Emel Ardor ile İzmir'de evlendi.
EŞİ İÇİN ADINI DEĞİŞTİRDİ
Eşi Emel İkeda bir söyleşide Masatoshi'nin adınn nasıl değiştirdiğini şöyle anlatır; "Benim ailem yaşlı muhafazakar bir Türk ailesi. Bir yabancıyla evlenmemi yadırgadılar. Asilik yaptım, başkaldırdım. Onlar da, 'Biz utanırız. Gavurla evleniyor kızları derler, hiç olmazsa ismini değiştirsin de konu komşuya karşı rezil olmayalım.' dediler. Şimdiki kafam olsa... Ben onu Masatoshi olarak kabul etmişim. Annem babam direttiler. İkeda'ya, 'Bu cemiyet böyle bir cemiyet. Hiç olmazsa Türk ismi olsun dediler' dedim. O da, 'Madem utanıyorlar, utanmasınlar. Adımı değiştireyim' dedi. Babam, Aydın ya da Gündüz olsun dedi. Severdi böyle aydınlık adları... Ad konusunda ailemizde bayağı sorunlar yaşamışızdır." Bu adı çok seven masatoshi Japon adından çok, mahkeme kararıyla aldığı "Aydınlık" anlamına gelen Gündüz adını kullandı.
EGE'DE PROFESÖR ÜNVANI ALDI
Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Matematik Bölümü'nden 1965 yılında doçent, iki sene sonra da profesör ünvanı aldı. 1969 yılında da Prof. Dr. Cahit Arf'ın önerisi üzerine Ortadoğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) Matematik Bölümüne profesör olarak katıldı. Türkiye Bilimler Akademisi'nin kuruluşundan ölünceye kadar üyesi olan İkeda, uzun süre matematiğin en zor problemlerinden biri olan Galois Teorisi üzerine çalıştı. Adını taşıyan matematik deyim ve teoremleriyle ölümsüzleşen Prof. Dr. Masatoshi Gündüz İkeda Orta Doğu Teknik Üniversitesi Pür Matematik Araştırma Ünitesi başkanlığı yaptı. Cebir ve sayılar kuramına katkılarından dolayı 1979'da TÜBİTAK Bilim Ödülü'nü kazandı. Halkalar kuramı ve grupların matrisle gösterimi üzerine araştırmalar yapan İkeda, 1970'lerde cebirsel sayılar kuramına yönelerek, rasyonel sayılar cisminin salt Galois grubunun otomorfizimleri ve tümelliği konularında önemli çalışmalar gerçekleştirdi. Ünlü matematik dergisi Crelle's Journal'da yayımlanan bir çalışmasında Galois grubunun çok özel bir yapıda olduğunu gösterdi.
TÜRK TARİHİ KONUSUNDA UZMANDI
Gündüz İkeda, mütevazı kişiliğini şakacılığıyla ön plana çıkardı. Yıllar önce, "Benim mezar taşıma çok çok çok uğraştı, ama beceremedi yazın" sözleri dudaklarda hoş bir tebessüm bıraktı. Türk tarih bilgisi de yabana atılamazdı. Haçlı seferleri üzerinde uzmanlaşan İkeda, çinileriyle ünlü İznik tarihi konusunda da birçok tarihçiyle yarışırdı.
TÜRKİYE'DE TOPRAĞA VERİLDİ
2 erkek evladı bulunan Prof. Dr. Masatoshi Gündüz İkeda yakalandığı kanser hastalığından 9 Şubat 2003 tarihinde Ankara'da vefat etti. Bir Türk gibi yaşayan Gündüz İkeda İslami usullere göre Ankara'da toprağa verildi.
