Futbol, günümüzde milyonlarca kişinin tutkuyla takip ettiği bir spor hâline gelmiş durumda. Kökenleri 1850'lerde İngiltere'ye dayanan bu oyun, kısa sürede dünyanın farklı bölgelerine yayıldı. Türkiye'de ise futbolun ilk adımları 1870'lerde İzmir'de atıldı. Bornova semtinde oynanan bu tarihi maç, bugün bir heykelle simgeleniyor. Futbolun kökeni yalnızca modern çağla sınırlı değil. Tarihçiler, farklı uygarlıkların toplu oyunlarından bugünkü futbola giden yolu izliyor. Azteklerden Mezopotamya'ya, toplarla oynanan oyunlar zamanla bugünkü kurallı futbolun temelini oluşturdu. Modern futbol ise resmi anlamda İngiltere'de başlamış, 1857'de kurulan Sheffield FC dünyanın ilk futbol kulübü olarak tarihe geçmişti. 1888'de kurulan ilk ligle birlikte futbol, kuralları ve organizasyonu olan bir spor hâline geldi.
BORNOVA'DA OYNANDI
O dönemde futbol, İngilizlerin etkisiyle Osmanlı liman kentlerinde hızla yayılıyordu. Selanik, İstanbul ve İzmir'de yaşayan İngiliz tüccarlar bu oyunu oynuyor ve etrafındakilerin ilgisini çekiyordu. Türkiye'deki ilk futbol karşılaşmasının 1870'lerde İzmir Bornova'da oynandığı pek çok kaynakta geçiyor. Maçlara genellikle İngiliz tüccarlar katılıyor, meraklı kalabalık ise kenardan izliyordu.
İLK KULÜPLER
1890'lı yıllarda İzmir'de spor dernekleri ve kulüpler kurulmaya başladı. Orfeas, Panionios ve Apollon gibi kulüpler şehrin spor hayatını canlandırdı. 1894'te İngilizler tarafından kurulan Football Club Smyrna (İzmir Futbol Kulübü), kısa sürede Rum, Ermeni ve İtalyan topluluklar arasında da ilgi gördü. O dönemde futbol, Müslüman gelenekleriyle örtüşmediği için daha çok azınlıklar tarafından oynanıyordu. 1908 yılında II. Meşrutiyet'in ilanıyla birlikte futbol, tüm toplumun dikkatini çekmeye başladı. İstanbul'da Beşiktaş, Galatasaray ve Fenerbahçe'nin kurulmasıyla başlayan kulüp hareketi, İzmir'de Karşıyaka ve Altay'ın doğmasına da zemin hazırladı. Böylece futbol, şehirler ve topluluklar arasında yaygın bir spor hâline geldi.
TARİHİ MAÇIN SİMGESİ
Bugün Bornova'da, futbolun Türkiye'deki doğuşunu hatırlatan bir heykel bulunuyor. 2,70 metre boyundaki bu heykel, Bornova Orduevi ve Yavuz Selim İlkokulu arasında, 159 ve 162 sokakların kesişiminde yer alıyor. Heykeltraşlar Neda İsmail Ata ve Can Aktaş tarafından tasarlanan "İsimsiz Futbolcu Heykeli", İzmir'in futbol tarihindeki öncü rolünü gözler önüne seriyor. İzmir, sadece sahil güzellikleri ve tarihiyle değil, futbolun Türkiye'deki başlangıç noktası olarak da ülke spor tarihinin önemli merkezlerinden biri olmayı sürdürüyor.
