BİLİM insanları, hava kirliliğinin hipertansiyon ve felç gibi hastalıkların riskini artırdığını ve bu durumların da demansla ilişkili olduğunu uzun süredir biliyordu. Ancak yeni bulgular, bu hastalıkların söz konusu ilişkinin yalnızca küçük bir bölümünü açıkladığını gösterdi. Araştırmada, kirliliğe maruz kalma ile Alzheimer arasındaki bağlantının, bu faktörler hesaba katıldığında bile büyük ölçüde değişmeden kaldığı belirlendi. Bağımsız uzmanlar, sonuçların kirli havanın beyni yalnızca dolaylı yollarla değil, doğrudan etkilediğine dair giderek güçlenen kanıtları desteklediğini vurguluyor.
DOĞRUDAN ETKİLİ
Curtin Tıp Araştırma Enstitüsü'nden Doçent Dr. Ryu Takechi, "Bu çalışma, giderek güçlenen bir görüşü destekliyor: Hava kirliliği sadece kalp ve akciğerleri etkileyen bir sorun değil, aynı zamanda nörodejenerasyonu hızlandırabilecek yollarla beyin üzerinde doğrudan etki gösterebilir" dedi.
Araştırmacılar, Alzheimer riskindeki artışın büyük ölçüde doğrudan beyin üzerindeki etkilerden kaynaklandığını ve bu bulgunun mevcut mekanistik çalışmalarla da uyumlu olduğunu ifade etti.
STRESİ TETİKLİYOR
The Florey Enstitüsü Ruh Sağlığı Bölümü Klinik Lideri Prof. Ashley Bush ise biyolojik mekanizmanın tutarlı olduğunu belirterek, "Hava kirleticileri, beyinde oksidatif stresi artıran kimyasallar içerir" açıklamasında bulundu. Uzmanlara göre, bu mikroskobik parçacıklar kan yoluyla beyne ulaşarak hücresel düzeyde hasara yol açabiliyor. Alzheimer hastalığı, dünya genelinde yaklaşık 57 milyon kişiyi etkileyen en yaygın demans türü olarak öne çıkıyor. Araştırmacılar, özellikle yaşlanan nüfus ve trafik, sanayi ile orman yangınlarından kaynaklanan ince partikül kirliliği göz önüne alındığında, hava kalitesinin iyileştirilmesinin gelecekte demans riskini azaltmada kritik rol oynayabileceğine dikkat çekiyor.
