Çocuklar 2 yaşındayken yetişkin ağırlığının yüzde 18'ine ulaşmışken, beyinleri ise yetişkin ağırlığının yüzde 80'ine ulaşır. Ama bu demek değil ki sonraki dönemde zekayı etkileyici öğeler olmasın.
İYOT EKSİKLİĞİ CİDDİ SORUN
İyot tüketimi ve besinlere eklenmesi ile ilgili pek çok düzenleme ülkemizde yer almaktadır. İyot eksikliği ciddi ve geri dönüşümsüz beyin hasarına sebebiyet vermektedir. İyot yetersiz alındığında, çocuklarda kretenizm, yetişkinlerde guatr görülmektedir. Ve FAO/WHO 2001 verilerine göre iyot yetersizliği, dünyada önlenebilir zeka geriliğinin başlıca nedenidir.
KIRMIZI ET TÜKETMELİLER
B12 vitamininin pek çok işlevi de bulunmaktadır. Guetemala'da okul çocuklarında yapılan bir çalışmada; B12 eksikliği olan çocuklarda algı, hafıza testlerinde reaksiyon zamanları daha uzun, okul başarısının daha düşük ve dikkat dağınıklıklarının fazla olduğu bulunmuştur. B12'nin tek kaynağı hayvansal gıdalardır. Kırmızı et, yumurta ve yoğurtta B12 bulunur. Bu sebeple çocuklara haftada 2-3 kez kırmızı et tükettirmek çok önemlidir. Belki de çok popüler olmayan ama oldukça önemli minerallerden biri ise çinkodur. En iyi çinko kaynakları ise; et, karaciğer, yumurta, deniz ürünleri ve tahıllardır.
BEYİN SAĞLIĞI İÇİN YOĞURT
Besinlere göz gezdirecek olursak; çoğu çocuğun orman diye nitelendirdiği ve yüzünü buruşturarak baktığı brokoli, içinde bulunan K vitamini sayesinde beyin gücünü arttırır ve bilişsel fonksiyonların gelişimini sağlar. Kırmızı lahana; uzun süreli hafızayı arttırmak, beyin hasarlarını azaltmak ve ileride görülecek Alzheimer hastalığı riskinin önlenmesi için gerekli 'polifenol'ü barındırır. Ispanak, vitamin yönünden oldukça zengindir. İçerisinde A, C, E, K vitaminleri bulunur. Yoğurt; yağ, beyin sağlığı için çok önemli bir besin kaynağıdır. Özellikle tam yağlı yoğurt, beynin aktivitesini artırarak hücre zarı gelişimine destek olur. Süt ve süt ürünleri; bilgi depolamak ve bilgi göndermek için beyin zarının esnekliğini sağlar.
SU YİNE VAZGEÇİLMEZİMİZ
Her şeyde olduğu gibi zeka konusunda da suyun etkisi mevcut. Susuz kalan beyin kortizol denilen bir hormon salgılar, bu hormonun fazla salgılanması hafıza gücünün azalmasına neden olur. Kortizol salgılanması adrenalin hormonun da artışını tetikler bunun sonucu olarak beyin fonksiyonlarında bozulmalar olur ve hafıza olumsuz yönde etkilenir.
OMEGA-3 ÖNEMLİ
Zeka deyince akla ilk gelen besin öğelerinden biri şüphesiz ki omega-3. Hamilelik haberiyle beraber başlayan heyecanla, balıklar sofralarda yerini alır. Bebek doğar ek besinlere geçişle somonlar, sardalyalar pişirilmeye başlar. İşte o dönemde olduğu kadar her dönemde omega- 3 çocukların zeka gelişimi için önemlidir. Beynin yapısının yüzde 50-60'ını yağlar oluşturmakta ve yapılan araştırmalar da çocuklarda beyin gelişimi için en yararlı yağ asitlerinin omega- 3 yağ asitleri olduğunu göstermektedir. Haftada 2 kez mutlaka balık tüketilmelidir. Yağlı balıklardaki B12 vitamini, kan hücrelerinin üretiminde destekleyici rol oynar. Anne sütü de beyin gelişimi için gerekli tüm besin öğelerini içerir.
BESLENME VE DİYET UZMANI MEHLİKA ÖKTEM
