İnternet, 2015'teki ünlü elbise tartışmasının ardından şimdi de yeni bir görsel yanılsama ile çalkalanıyor. Mor tonlardaki bir arka plan üzerindeki dokuz nokta, beynimizin renkleri nasıl çarpıttığını adeta gözler önüne seriyor. Gözlerinizin sizi kandırma şekline şaşıracağınız bu dikkat çekici illüzyonun bilimsel açıklamaları haberimizin devamında…
GÖZLERİMİZ NASIL KANDIRILIYOR?
Harvard Tıp Merkezi'nde biyomedikal optik üzerine araştırmalar yapan Hinnerk Schulz-Hildebrandt, bu görselin ilk bakışta yalnızca mor noktalar içeriyor gibi algılandığını belirtiyor. Ancak detaylı inceleme, beynimizin renkleri anlık olarak değiştirme yeteneğini ortaya koyuyor.
Ama işin içinde büyük bir sürpriz var: Tüm noktalar aslında tamamen aynı mavi tonunda! Bir yüzeyin yaydığı veya emdiği ışık dalgaları onun gerçek rengini belirlese de, beynimiz bu bilgileri yalnızca gözümüzün retinasındaki "koni" hücreleri aracılığıyla algılıyor. Beynin yorumlama süreci devreye girdiğinde ise gördüğümüz renkler gerçeklikten farklılaşabiliyor.
BİLİMSEL AÇIDAN RENK ALGISI
İnsan gözünde üç tür koni hücresi bulunur: L-konileri kırmızı tonları, M-konileri yeşil ve sarı tonlarını, S-konileri ise mavi tonları algılar. Ancak bu hücreler retinamızda eşit olarak dağılmaz. L ve M konilerinin sayısı, S konilerine kıyasla yaklaşık 10 kat fazladır.
Üstelik gözümüzün en net gördüğü bölge olan fovea'da S-konileri neredeyse hiç bulunmaz. Bu biyolojik durum, özellikle mavi gibi soğuk renkleri doğrudan algılamamızı zorlaştırır ve beynin renkleri yorumlarken ortaya çıkan "açıklarını" gözler önüne serer.
EŞZAMANLI KONTRAST FENOMENİ
Bu dokuz noktalı illüzyon, beynimizin renkleri algılarken düştüğü tuzağı mükemmel şekilde gösteriyor; bilimsel adıyla "eşzamanlı kontrast" (simultaneous contrast) fenomeni. Beynimiz, odaklandığımız bir rengi arka plandan ayırıp daha net görebilmek için otomatik olarak algısını değiştirir.
Noktalar aslında tamamen aynı mavi tonda olmasına rağmen, mor arka plan bir tür duyusal "çekişme" yaratır. Beyniniz, doğrudan baktığınız noktayı daha mor algılarken, çevresindeki noktaları daha mavi görmeye eğilim gösterir. Sonuç olarak, tamamen aynı renkteki bu dokuz nokta, gözümüze birbirinden farklı tonlardaymış gibi yansır.
