1934 Haziran'ında leylek yuvalarına saldıran kartalların başlattığı ve günlerce süren ölümcül savaşı sonunda leylekler kazandı. Başka bir benzeri olmayan olay o yıllarda dünyada da büyük yankı uyandırdı. Her iki tarafında büyük kayıplar verdiği kuş dünyasının kanlı savaşında güçlü olan kartallar leyleklerin akıl dolu savaş stratejilerine yenildi. O kadar ki leyleklerin savaş taktikleri bir dönem Hava Harp Okulu'nun ders programlarına bile girdi. Kuş dünyasının bu ilginç savaşına Yeni Asır okuyucuları için mercek tuttuk.
ÖNCE KARTALLAR SALDIRDI
TÜRK halkı her zaman leylekleri çok sevmiştir. Osmanlı'da leylekler için kurulmuş vakıflar bile vardır. Bu bugün bile hem kırsalda hem de kentlerde leyleklerin yuvalarına kimse dokunmaz aksine yuva yapmaları için elverişli ortamlar oluşturulur. Örneğin, yaralı şekilde bulunan bir leylek hemen tedavi ettirilir ya da yuvada anne babasız kalan yavrulara sahip çıkılır. Sözü fazla uzatmaya gerek yok aslında Yaren leylek ile balıkçı Adem amcanın yıllardır süren duygusal dostluğu hepimizin kalbinde taht kurmuştur... Yıl 1934, aylardan Haziran, henüz yaz mevsiminin ilk günleri... Hayvanlar âleminde yaşanan son derece ilginç bir olay herkesi şaşkına çevirdi. Leylekler ve kartallar arasındaki savaş tüm dünyanın dikkatini çekti. Her şey Uludağ'ın zirvelerinden inen yaklaşık altı kadar bir grup kartalın Bursa Orhangazi yakınlarında bir leylek yuvasına saldırmasıyla başladı. Acımasız kartallar gözlerine kestirdiği leylek yuvasına saldırıp, anne ve baba leyleği öldürdü. Bununla da yetinmeyip yuvada bekleyen yavru leylekleri de kaçırdı.
KAVGALARI DÖRT KENTE YAYILDI
HENÜZ aradan birkaç gün geçmişti ki kartallar aynı bölgede bir başka leylek yuvasına saldırı girişiminde bulundu. Bu kez önceden aralarında iletişim kuran leylekler ise yavrularını gizleyerek ikinci baskından kurtulmayı başardı. Saldırılar, Bursa ile sınırlı kalmayıp, Balıkesir, Aydın ve Manisa'ya kadar yayıldı. Yuvalarına yapılan baskınlar sonrası nasıl örgütlenip haberleştikleri bu gün bile belirlenemeyen binlerce leylek Aydın bölgesine akın etti, aynı şekilde kartallar da bu bölgede toplanmaya başladı. Toplanma süresi 2 ayı buldu. Binlerce kartal ve leylek doğada ilk kez karşı karşıya geliyorlardı. Havadaki bu hareketlilik insanların da dikkatini çekmişti. Olay, dönemin gazetelerine de yansıdı. Ağustos ayı geldiğinde Aydın Menderes'te inanılmaz kanlı bir savaş başladı. Leylekler ve kartallar havada yaptıkları ölümcül sortilerle birbirine girdi. Kıyasıya bir mücadele yaşanıyordu. Bölge halkı ve gazeteciler yaşananları film izler gibi takip ettiler. Kartalların en büyük silahı şüphesiz güçlü pençeleri, leyleklerin ise uzun ve ölümcül gagalarıydı. Yöre halkı leylekleri desteklediler. Havada yaralanıp yere düşen leylekler, insanlar tarafından tedavi ediliyor ve iyileştikten sonra tekrar cepheye geri gönderiliyordu. Günler günleri kovalıyor, her iki taraf da acımasız savaşa devam ediyordu. Her gün onlarca leylek ve kartal aldıkları yaralar sonucu ölüyor ama sürekli savaşa yeni takviye birlikler sokuyorlardı.
GÜÇ DEĞİL STRATEJİ KAZANDI
SAVAŞ o kadar kızışmıştı ki, yöre halkı belli bir noktadan sonra devletin bu savaşa kayıtsız kalmaması ve müdahale etmesi için çağrı yapmaya başladı. Kızılay'a haber gönderildi. Hatta Genelkurmay Başkanı Fevzi Çakmak'ı savaşı durdurması için göreve davet edenler bile oldu. Ancak genç Türkiye Cumhuriyeti devleti kuş dünyasının kanlı savaşına herhangi bir müdahalede bulunmadı. Belli ki, aralarındaki husumet savaş meydanında kanla çözülecekti. Doğal olarak kartallar leyleklerden daha kuvvetliydi. Ancak leylekler çok daha organize ve tutkulu savaşıyorlardı. Sayıca üstün olmaları da avantajdı. Kartalların savaşı istedikleri gibi ormanlık ve dağlık alana çekmesine izin vermediler. İnsan yerleşimine yakın noktalarda savaş devam etti. Günler sonra yüzlerce kartalın ve leyleğin hayatına mal olan bu kanlı savaş sona erdi. Kazanan sayıca üstün olan ve insanların desteğini alan leylekler oldu.
YABANCI GAZETECİLER AKIN ETTİ
OLAY dünyada gündem oldu... Yabancı gazeteciler Türkiye'ye geldi. New York Times ve çok sayıda uluslararası yayın organı bu savaşı yakından takip etmek için acar muhabirlerini gönderdi. Savaşın ardından bölgenin tam ve mutlak hâkimiyeti leyleklerin eline geçti ve uzun yıllar kartallar bir daha bu bölgede gözükmedi. Hava Harp Okulu'nda ise leyleklerin ve kartalların savaşı uzun yıllar ders olarak işletildiği rivayet edildi. Askeri öğrencilere, bu hayvanların havada savaşırken uyguladıkları muhteşem taktikler anlatıldı. Kurtuluş savaşından yaklaşık 12 yıl sonra yaşanan bu ilginç olay tarihin tozlu sayfalarında yerini alırken, dünyanın neresinde olursa olsun bu güne kadar kartallar ve leylekler başka bir kanlı savaşa girişmedi.
