Türkiye, zengin doğal kaynakları ve bitki örtüsüyle dünyada parmakla gösterilen ülkeler arasında yer alıyor. Bu kadar zengin bitki çeşitliliğinin başında da hiç şüphesiz anıt ağaçlarımız geliyor. Hepimizin çevresinde mutlaka vardır, birçoğumuz günlük işlerimizin yoğunluğu ve hep bir telaş içinde bir yerlere koşuşturmaktan onları fark etmeyiz bile. Oysa onlar yıllardır hatta yüzyıllardır hep oradadırlar ve sessizce zamana tanıklık etmeye davam ederler.
GEÇMİŞTEN GELECEĞE
Türkiye'de binlerce yıllık geçmişiyle tarihe tanıklık eden anıt ağaçlar adeta zamanın derinliklerine kadar kök salıyor. Resmi kayıtlara göre ülkemiz genelindeki en yaşlı ağaç Zonguldak'ta 4 bin 121 yaşında ve günümüzde zamana meydan okumaya devam ediyor. Haklı olarak en genç anıt ağaçlarımız diye soracak olursanız hemen yanıtını verelim. Kaynaklara göre, en genç anıt ağaçlarımız ise yaklaşık 600 yaşında... Ne mutlu bizlere ki onları özenle koruyarak geçmişten günümüze ulaştırdık. Şimdi de anıt ağaçlarımızı çocuklarımız için geleceğe taşımak zorundayız. Türkiye'de, bazı verilere göre 10 bin 506 anıt ağaç bulunuyor. Bu ağaçlar, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından koruma altına alınmış durumda. Anıt ağaç olarak tescil edilmek istenen ağaçlara önce laboratuvar ortamında yaş tespiti yapılıyor. Daha sonra ağaç sınıflandırılıyor ve diğer ağaçlarla karşılaştırmalı olarak inceleniyor. Onlara dokunan ise yanıyor. Yani sıkı koruma altındalar. Kanunlara göre, bu ağaçlara kasten zarar veren kişiler 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası alabiliyor. Onlar, ülkemizin yaşayan sessiz hafızaları. Heybetli görünüşleri ve muhteşem güzellikleri ile işte ülkemizin en yaşlı sessiz tanıkları...
AMBAR KATRANI
Sırada ikinci sıradaki ağacımız güney de Antalya'nın Kumluca ilçesindeki Dibek Tabiatı Koruma Alanı'nda bulunuyor. Yöre halkının "ambar katran" olarak isimlendirdiği sedir ağacı, yaklaşık 2300 yaşı ve 262 santimetrelik gövde çapıyla Türkiye'nin en yaşlı ikinci ağacı.
ANTİK ROMA KURULMAMIŞTI
Verilere göre, Kahramanmaraş'ın Onikişubat ilçesinde bulunan doğu çınarı, ülkemizin en yaşlı üçüncü ağacı konumunda. Yaklaşık 2200 yaşında olan ağacı gözlerinizi kapatıp bir düşünün. Bu çınar, ilk fotosentezini gerçekleştirirken Antik Roma İmparatorluğu henüz kurulmamıştı!
KOKULU ARDIÇ AĞACI
Orta Anadolu'da Konya Taşkent'te bulunan kokulu ardıç ağacı, kendi türünün Türkiye'deki en yaşlı ağacının 2 bin yaşında olduğu tahmin ediliyor. 22 metre boyundaki 4.6 metre gövde çapındaki bu ağacın gövdesini, 10 kişi el ele tutuşup çember yaparak sarabilirsiniz. Bu güzel ağaç misler gibi kokan yapraklarını ilginçtir kışın dahi dökmüyor. Konyalılar bu anıt ağacımıza gözü gibi bakıyor.
LONDRA ÇINARI
Güzeller güzeli İstanbul'un en eski ağacı, İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Orman Fakültesi Araştırma ve Uygulama Ormanı'nın içinde bulunuyor. 190 yaşındaki ağaç ne yazık ki bu çınarın içi çürümeden dolayı boşalmış durumda. Bu nedenle ağaç çok sıkı bir şekilde korunuyor ve güvenlik gerekçesiyle bulunduğu alan ziyarete kapalı.
GÖVDE ÇAPI 2.1 METRE
Ege'de de birçok anıt ağaç bulunmakta. Manisa'nın Demirci ilçesindeki doğu çınarı, ülkemizin en yaşlı beşinci ağacı 2 bin yüşında. 22,4 metre boyu, 2.1 metre gövde çapıyla bu ağaç görenleri kendine hayran bırakıyor. Günümüzde, Tekeler köyündeki doğu çınarını görmek için turistik aktiviteler düzenleniyor. Geçtiğimiz yıllarda ağacın dallarında bazı eğilmeler olsa da görevliler aşağıdan destek vererek ağacı güçlendirmeyi başardı.
ZİYARETÇİLERİN ORTAK NOKTASI
Antalya'nın Elmalı ilçesi sıralamaya ikinci kez girmeyi başardı. Antalya, tarihi geçmişi ve doğal güzellikleriyle ülkemizin dünyaca bilinen turistik şehirlerinden birisi. Buradaki ormanlarda birçok yaşlı ağaç bulunuyor. Onlardan biri de Elmalı'da bulunan bin 704 yaşındaki kokulu ardıç. Yaşayan tarih olarak isimlendirilen bu ağacın olduğu yer, yerli ve yabancı ziyaretçilerin uğrak noktası.
EN ESKİ MEYVE AĞACI
Dünyanın meyve veren en eski anıt ağacı nerede diye merak ediyorsanız Manisa'nın Kırkağaç ilçesindeki bu görkemli ağacı görmeye gidebilirsiniz. Ağacımız, tam 1650 yıldır meyve veriyor. Günümüzde, ağaçtan zeytin hasadı yapılabiliyor. Bu muhteşem ağacın halk arasında bilinen bir hikayesi de var. Rivayete göre, Meryem Ana, Bergama'dan Efes'e giderken bu ağacı doğacak çocuğu Hz. İsa için dikmiş. Bu efsaneden yola çıkan Hollandalı araştırmacı Ticia Verveer, ağaçtan aldığı numuneye karbon testi yaptırmış ve zeytin ağacının Hz. İsa ile yaşıt olduğunu ortaya çıkmış...
300 KİLO ZEYTİN VERİYOR
Ülkemizin en yaşlı 10'ncu ağacı, Hatay'daki 2. Selim Cami'nin avlusunda bulunan ağaç bin 350 yaşında. 3 gövdeye ayrılan bu ağaç ortalama 40 metrekarelik bir alanı kaplıyor. Tıpkı Manisa'daki zeytin ağacı gibi bu ağaç da dünyanın en yaşlı meyve veren ağaçlarından. Yılda yaklaşık 300 kg zeytin hasadı yapılan bu ağaca, yöre halkı gözü gibi bakıyor.
