1968 yılında Uşak'ta defineciler tarafından bulunan ve "Karun Hazinesi"ne ait olduğu belirlenen som altından broş, dönemin şartlarında bir traktör parasına satıldı. Lidya Krallığı'na ait olduğu kabul edilen bu eser, Uşak bölgesindeki tümülüslerden çıkarılan diğer değerli parçalarla birlikte antik dünyanın en zengin hükümdarlarından Kral Kroisos'a (Karun) ait hazine koleksiyonunun bir parçası olarak değerlendirildi.
2 BİN 500 YILLIK TARİH
1980'Lİ yıllara gelindiğinde bir gazetecinin yaptığı araştırma, hazinenin büyük bölümünün ABD'deki Metropolitan Museum of Art'ta bulunduğunu belgeleriyle ortaya koydu. Bu gelişmenin ardından Türkiye, eserlerin iadesi için hukuk mücadelesi başlattı. Yaklaşık 2bin 500 yıllık geçmişe sahip hazinenin ait olduğu topraklara geri döndürülmesi amacıyla devletin yürüttüğü süreç yaklaşık 10 yıl sürdü ve sonunda eserler Türkiye'ye kazandırıldı.
1.5 MİLYONA SATILDI
ANCAK hikâye burada bitmedi. Broş, 1993 yılına kadar Uşak Arkeoloji Müzesi'nde sergilenmeye devam ederken, 2006 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı'na bir ihbar ulaştı. İhbarda, sergilenen eserin sahte olduğu ve gerçek broşun müze müdürü tarafından çalınarak Kapalıçarşı'da yaklaşık 1,5 milyon liraya satıldığı iddia edildi. Alıcıların da eserle birlikte ortadan kaybolduğu öne sürüldü. Olayın ardından başlatılan geniş çaplı soruşturma yaklaşık 5 yıl sürdü. Yapılan araştırmalar sonucunda broşun 2012 yılında Almanya'da olduğu tespit edildi. Türkiye'nin girişimleriyle eser 2013 yılında ülkeye geri getirildi ve yeniden Uşak Arkeoloji Müzesi'nde sergilenmeye başlandı. Bugün Karun Hazinesi'nin en önemli parçalarından biri olan bu broş, hem antik dönemin zenginliğini hem de kültürel mirasın korunması ve kaçakçılıkla mücadele sürecinde yaşanan uluslararası hukuk mücadelesini simgeleyen en dikkat çekici örneklerden biri olarak kabul ediliyor.
UNUTULMAZ EFSANE
LİDYA Kralı Karun'un eşi Ninanna'nın ölümünün ardından yaptırdığı Kanatlı Denizatı Broşu, efsanelere konu olan hikâyesiyle dikkat çekiyor. Konuya ilişkin açıklamalarda bulunan Erşad Al, broşun yalnızca bir süs eşyası değil, aynı zamanda derin bir yas ve ritüelin ürünü olduğunu belirtti. Anlatıya göre Karun, Lidya Krallığı'nın başkenti Sardes'ten Uşak'ın Güre Köyü'ndeki sarayına geldiğinde eşi Ninanna'yı ölü halde bulur. Büyük bir acı yaşayan Karun'un günlerce yas tuttuğu ve Ninanna'nın ölümünden erkekleri sorumlu tuttuğu rivayet edilir. Bu olayın ardından Karun'un, dönemin en ünlü 13 büyücüsü ve 3 kuyumcu ustasını saraya getirterek 33 gün süren bir ayin yaptırdığı aktarılır. Efsaneye göre bu ayinlerin sonunda Kanatlı Denizatı Broşu ortaya çıkar. Kuyruğu, ayakları ve kanatları bulunan bu figürün; denizde yüzmek, karada yürümek ve gökyüzünde uçmak için tasarlandığı ifade edilir. Rivayetlerde ayrıca Ninanna'nın ruhunun 33 gün sonunda broşa geçtiği ve bu nedenle broşu yapan ustaların gizemli şekilde hayatını kaybettiği de anlatılır. Karun'un daha sonra büyücüleri öldürttüğü, Ninanna için yaptırdığı 432 parçalık hazinenin yanı sıra Kanatlı Denizatı Broşu'nu da onun mezarına gömdürdüğü; ardından bölgeyi ateşe vererek alanı lanetlediği yönündeki anlatım da efsanenin bir parçası olarak aktarılıyor.
