TBMM'ye sunulan ÖTV'siz araç düzenlemesiyle ilgili "yürürlüğe girdi mi" sorusu yanıt buldu. Sadece emekli esnaf ve sanatkarları (Bağ-Kur) hedefleyen ve 5 yıl satış yasağı getiren kanun teklifi henüz yasalaşmadı. Düzenlemenin kabul edilmesi halinde Türkiye'de üretilen en az yüzde 40 yerlilik oranına sahip Togg, Fiat, Renault ve Hyundai gibi markaların modelleri muafiyet kapsamına girecek. İşte 2026 emekli ÖTV muafiyeti son durum ve şartları...
Son günlerde bazı internet sitelerinde ve sosyal medya platformlarında "Emekliye ÖTV'siz otomobil yasası Meclis'ten geçti, yürürlüğe girdi" yönünde asılsız iddialar dolaşmaya başladı. Kulaktan kulağa yayılan bu iddialar milyonlarca emeklide büyük bir heyecan yaratsa da, madalyonun arkasındaki gerçekler oldukça farklı.
İşte Meclis'e sunulan kanun teklifinin perde arkası, kimleri kapsadığı ve başvuru şartlarına dair tüm gerçekler:
EMEKLİYE ÖTV'SİZ ARAÇ YASASI ÇIKTI MI, YÜRÜRLÜĞE GİRDİ Mİ?
Sosyal medyadaki "müjde" paylaşımlarının aksine, emeklilere ÖTV'siz araç hakkı tanıyan bir yasa henüz yürürlüğe girmedi. Bahsi geçen düzenleme, CHP Tokat Milletvekili Kadim Durmaz tarafından TBMM Başkanlığı'na sunulan bir kanun teklifidir. Kanun teklifinin yasalaşabilmesi için önce ilgili komisyonlarda görüşülmesi, ardından TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilmesi ve Resmi Gazete'de yayımlanması gerekiyor. Şu an için teklif henüz Genel Kurul gündemine gelip kabul edilmediği için resmi bir yürürlük durumu söz konusu değildir.
BU DÜZENLEMEDEN HANGİ EMEKLİLER YARARLANABİLECEK?
Kamuoyunda oluşan en büyük yanılgı, bu hakkın tüm emeklilere tanınacağı yönünde. Ancak hazırlanan kanun teklifinin metni incelendiğinde, uygulamanın oldukça sınırlı bir kitleyi hedeflediği görülüyor.
Eğer teklif bu haliyle yasalaşırsa, ÖTV muafiyetinden yalnızca şu gruplar faydalanabilecek:
Esnaf ve Sanatkârlar: 5362 sayılı Kanun kapsamında esnaf veya sanatkâr statüsünde olanlar.
Bağ-Kur Emeklileri: 5510 sayılı Kanun'un 4/1-b maddesi kapsamında yaşlılık aylığı alan emekli esnaflar.
Belirli Çiftçiler: Çiftçi Kayıt Sistemi'ne (ÇKS) en az 10 yıl kayıtlı olan ve yoksulluk sınırının altında maaş alan tarım Bağ-Kur emeklileri.
Önemli Not: SSK (işçi) emeklileri ve Emekli Sandığı (memur) emeklileri bu teklifin kapsamı dışında yer alıyor.
ÖTV'SİZ ARAÇ ALIM ŞARTLARI NELER?
Meclis'teki kanun teklifinde, sistemin suistimal edilmesini önlemek amacıyla çok sıkı kurallar ve şartlar belirlenmiş durumda. Teklif aynen kabul edilirse uygulanacak şartlar şunlar:
Zaman Sınırı: Muafiyet hakkı, emeklilik tarihinden itibaren 5 yıl içinde kullanılmak zorunda.
Tek Hak: Bu imkandan her emekli hayatı boyunca sadece bir kez yararlanabilecek.
Araç Türü: Muafiyet yalnızca binek otomobiller için geçerli olacak; ticari araçlar kapsam dışı kalacak.
5 Yıl Satış Yasağı: ÖTV'siz alınan araç, satın alındığı tarihten itibaren 5 yıl boyunca satılamayacak, devredilemeyecek veya başkasına kiralanamayacak.
Cezai Müeyyide: Aracı 5 yıldan önce satmaya kalkanlar, zamanında ödemedikleri ÖTV tutarını gecikme faiziyle birlikte devlete geri ödemek zorunda kalacak. (Deprem, sel veya kaza gibi aracın kullanılamaz hale geldiği mücbir durumlarda ise istisna tanınabilecek).
ENGELLİLER İÇİN ÖTV MUAFİYETİNDE YENİ DÜZENLEME
Emeklilerle ilgili teklif henüz yasalaşmayı beklerken, TBMM Genel Kurulu'nda ekonomiye ilişkin başka bir kanun teklifinin maddeleri kabul edildi ve engelli vatandaşları ilgilendiren önemli bir adım atıldı.
Mevcut sistemde yüzde 90 ve üzeri engeli olanlar direkt, daha düşük orandakiler ise özel tertibat şartıyla ÖTV'siz araç alabiliyordu. Yeni yapılan değişiklikle birlikte; ortopedik engeli bulunan ve bu engeli nedeniyle sürücü belgesi alamayacağı resmi raporla kesinleşen, yüzde 40 ve üzeri engel oranına sahip bireylere de ÖTV istisnası hakkı tanındı. Bu gruptaki vatandaşlar, belirlenen yasal limitler dahilinde 10 yılda bir defaya mahsus olmak üzere ÖTV ödemeden araç satın alabilecek ve bu araçlar 10 yıl boyunca satılamayacak.
