
COP31'de Sıfır Atık Geleceğimiz Raporunu açıklayan Sıfır Atık Vakfı Başkanı Samed Ağırbaş, dünyada 2,7 milyar insanın düzenli atık toplama hizmetine erişemediğini, yılda 845 milyon ton belediye atığının kontrolsüz şekilde doğaya bırakıldığını söyledi. Ağırbaş, sıfır atık uygulamalarıyla 2050 yılına kadar 149 milyar ton sera gazı salımının önlenebileceğini açıkladı. Rapora göre, sıfır atık ve döngüsel ekonomi uygulamalarının yaygınlaştırılmasıyla 2025-2050 yılları arasında toplam 149 milyar ton karbondioksit eşdeğeri sera gazı salımının önlenmesi mümkün.
DOĞAL KAYNAKLARIN ETKİSİ
Bu miktarın 37 milyar tonluk bölümü atık yönetiminin iyileştirilmesi, gıda israfının önlenmesi, yeniden kullanım ve onarım uygulamalarından; 112 milyar tonluk bölümü ise binalar, altyapı ve dayanıklı tüketim mallarında malzeme kullanımının dönüştürülmesinden kaynaklanıyor. Ağırbaş, 2050 yılına gelindiğinde yıllık emisyon azaltımının 9,6 milyar tona ulaşabileceğini belirtti. +Araştırmanın sonuçlarını paylaşan Ağırbaş, küresel sera gazı emisyonlarının yüzde 55'inden fazlasının doğal kaynakların çıkarılması ve işlenmesiyle bağlantılı olduğunu söyledi. Malzeme üretiminin tek başına yılda 11,8 milyar ton karbondioksit eşdeğeri salıma yol açtığını belirten Ağırbaş, dünya ekonomisinin yalnızca yüzde 6,9'unun döngüsel olduğunu ifade etti. Ağırbaş, organik atıkların çürümesinden kaynaklanan emisyonların insan faaliyetleri sonucu oluşan metan salımlarının yaklaşık yüzde 20'sini oluşturduğunu kaydetti. Dünyada 2,7 milyar insanın düzenli atık toplama hizmetine erişemediğini açıklayan Ağırbaş, yılda 845 milyon ton belediye atığının gelişigüzel döküldüğünü, açıkta yakıldığını veya su kaynaklarına karıştığını söyledi. Mevcut üretim ve tüketim modelinin dünya ekonomisine yıllık 25,4 trilyon avroluk maliyet oluşturduğunu belirten Ağırbaş, bu tablonun yalnızca çevresel değil, ekonomik ve toplumsal bir kriz olduğunu vurguladı.

PLASTİK ÜRETİMİ 230 KAT ARTTI
Plastik kirliliğinin insan sağlığı açısından oluşturduğu risklere de değinen Ağırbaş, dünyada plastik üretiminin son 70 yılda 230 kat artarak 460 milyon tonu aştığını, plastiklerin yalnızca yüzde 9'unun geri dönüştürülebildiğini söyledi. Her yıl yaklaşık 28 milyon ton plastiğin kontrolsüz biçimde toprağa, nehirlere ve denizlere karıştığını belirten Ağırbaş, mikroplastiklerin günlük yaşamın ayrılmaz bir parçası haline geldiğine dikkati çekti. Ağırbaş, yaygın olarak atıfta bulunulan bir araştırmadaki insanların haftada ortalama 5 gram mikroplastik yuttuğu iddiasını da hatırlatarak, atık sorununun halk sağlığı boyutunun göz ardı edilmemesi gerektiğini söyledi.
TÜRKİYE'DE 90 MİLYON TON ATIK KAZANILDI
TÜRKİYE'NİN sıfır atık çalışmalarına ilişkin sonuçları da paylaşan Ağırbaş, bugüne kadar 90 milyon ton atığın ekonomiye kazandırıldığını, 613 milyon ağacın kesilmesinin önlendiğini söyledi. Geri kazanım oranının yüzde 13'ten yüzde 40'ın üzerine çıkarıldığını belirten Ağırbaş, bu oranın 2035'te yüzde 60'a, 2053'te ise yüzde 70'e yükseltilmesinin hedeflendiğini kaydetti. COP31 kapsamında belediye atıklarında öngörülen artışın 2035 yılına kadar en az yüzde 50 azaltılması ve döngüsel malzeme kullanım oranının yüzde 6,9'dan en az yüzde 15'e çıkarılmasının hedeflendiğini belirten Ağırbaş, sıfır atık yaklaşımının iklim politikalarının temel araçlarından biri olması gerektiğini söyledi.