Bir yemeği bazen lezzetinden çok hissettirdikleri için isteriz. Çocuklukta sıkça tüketilen bir çorba, aile sofrasının vazgeçilmezi olan bir yemek ya da özel bir günde yenilen tatlı, yıllar sonra bile aynı duyguları yeniden canlandırabilir. İngilizcede "comfort food" olarak ifade edilen bu kavram, kişinin kendisini iyi, güvende ve evinde hissetmesini sağlayan yemekleri tanımlıyor. Bu tür yiyeceklerin ortak bir listesi bulunmuyor. Çünkü herkesin "iyi hissettiren yemeği" farklı. Türkiye'de mercimek çorbası, kuru fasulye ve pilav, mantı, sütlaç veya çikolata birçok kişi için bu kategoriye girerken, dünyanın farklı bölgelerinde mac and cheese, ramen, lazanya, sıcak çikolata ve elmalı pay gibi yemekler öne çıkıyor.
FARKLILIK GÖSTERİYOR
İnsanların kendilerini yorgun veya stresli hissettiklerinde yeni tatlar yerine daha önce keyif aldıkları yiyeceklere yönelmesi şaşırtıcı değil. Bir yemeğin kokusu, tadı veya görüntüsü geçmişte yaşanan olumlu bir deneyimi hatırlatabiliyor. Böylece yemek, yalnızca fiziksel açlığı gidermenin ötesine geçerek kısa süreli bir rahatlama ve ödül hissi sağlayabiliyor. Comfort food tercihleri yaşla birlikte de değişebiliyor. Çocuklukta sevilen tatlılar veya atıştırmalıklar ilerleyen yıllarda yerini ev yemeklerine ve geleneksel tariflere bırakabiliyor. Bunun temelinde ise yalnızca damak zevki değil, yemeklerin taşıdığı kişisel anılar bulunuyor. Bir tarif, zamanla belirli bir insanın, evin veya hayatın belli bir döneminin simgesine dönüşebiliyor. Araştırmalar, duygusal yeme davranışlarında kadın ve erkekler arasında bazı farklılıklar bulunabileceğine işaret ediyor. Ancak comfort food tercihlerini yalnızca cinsiyet üzerinden açıklamak mümkün değil. Kültür, yaş, kişilik, alışkanlıklar ve geçmiş deneyimler de hangi yiyeceklerin kişiye kendisini iyi hissettirdiğinde belirleyici rol oynuyor. Bazı araştırmalarda kadınların tatlı ve şekerli yiyeceklere, erkeklerin ise daha sıcak ve doyurucu yemeklere yönelmesinin daha sık görüldüğü belirtiliyor.
SAĞLIKSIZ DEĞİL
"İyi hissettiren yemek" denildiğinde akla yalnızca yüksek kalorili yiyeceklerin gelmesi gerekmiyor. Ev yapımı bir sebze çorbası, güveç, sevilen bir kahvaltı veya geleneksel bir yemek de comfort food olabilir. Burada belirleyici olan yemeğin besin değerinden çok, kişide oluşturduğu rahatlık ve tanıdıklık hissi. Özellikle sonbahar ve kış aylarında sıcak çorbalar, fırın yemekleri, makarna ve güveç gibi yiyeceklerin daha fazla tercih edilmesi de dikkat çekiyor. Soğuk havanın etkisinin yanı sıra mevsimsel alışkanlıklar ve geçmişten gelen yemek ritüelleri de bu tercihlerde rol oynuyor. Kısacası bazı yemeklerin sırrı yalnızca tarifinde değil, bizde bıraktığı anılarda saklı. Bazen bir tabak yemek, farkında olmadan bize çocukluğumuzu, aile soframızı ya da kendimizi en güvende hissettiğimiz anları hatırlatıyor.
