Yazın artan ter salgısı, kuruyan ve sertleşen deriden dışarıya çıkamıyor. Cilt gözeneklerinin tıkanması ise isilik ve sivilceye neden oluyor
Sivilce; genelde ergenlik döneminde başlayan, yağ bezi kanallarında tıkanmaya bağlı olarak gelişen, başta yüz olmak üzere sırt ve göğüs gibi diğer yağlı bölgelerde de oluşabilen bir cilt hastalığı. Dermatoloji Uzmanı Dr. İhsaniye Dönmez Çiçek, yazın can sıkıcı sorunu olarak karşımıza çıkan sivilcelerle ilgili birçok önemli noktanın altını çiziyor.
-Nasıl oluşur?
Sivilce oluşumundaki ilk aşama, kıl-yağ bezlerindeki kanalların tıkanmasıdır. Ergenlikle birlikte daha önce küçük olan ve az üretim yapan yağ bezleri büyür ve üretimleri artar. Bu aşırı yağlı ortam ve tıkanmış kanala, bir de deri yüzeyinde normalde bulunan ancak sayıları çok olmayan bakteriler ve mantar türlerinin kolonize olup sayılarının gün geçtikçe artması eklenir. Bu şekilde sivilcenin hem komedon dediğimiz tıkaçlı lezyonları hem de iltihaplı lezyonları ortaya çıkar.
-Sıcak hava sivilce oluşumunda etken mi?
Sıcak havalarda da cilt gözeneklerinin tıkanması nedeniyle sivilceler vücudumuzu ele geçirebiliyor. Aynı zamanda terleme nedeniyle sivilcelerde artışta olabiliyor.
-En çok kimler sivilce sorunu yaşıyor?
En çok ergenlik dönemi dediğimiz kızlarda 14-17 yaş, erkeklerde ise 16-19 yaş arası dönemde görülür. 25 yaşlarına dek devam edebilir. Hatta bazı geç başlangıçlı sivilcelerde 25 yaşından sonra da hastalık görülebilmektedir. Bunun dışında nadir görülen hormonal bozukluklar, kortizon gibi sistemik ilaç alımları, deriye yağlı kremlerin ve bitkisel yağların sürülmesi, mesleki olarak endüstriyel bazı ürünlere maruz kalınması gibi bazı durumlarda da sivilceye rastlanmaktadır.
YAĞLI YİYECEKLERE DİKKAT! -Abur cubur yemek sivilce yapar mı?
Abur cuburların sivilce yaptığına dair kesin bir bilimsel kanıt yoktur. Ancak bazı hastalarda cips, çikolata, fındık, fıstık gibi kuruyemişler ve yağlı süt alınmasına bağlı olarak lezyonlarda alevlenme gözlenmiştir.
-Sivilce kuru cilt mi sever, yağlı cilt mi?
Sivilce bir yağ bezi ünitesi hastalığı olduğu için yağlı ciltlerde, yağlanma olan bölgelerde görülür.
TEKRAR TEKRAR GÖRÜLEBİLİR -Tedavisi nasıl olmalıdır?
Öncelikle hastalığın doğal bir gidişi vardır. Kullanılan ilaçlar kesin bir iyileşme sağlamayabilir ve hastalık tekrar edebilir. Hastanın dikkat etmesi gereken bazı durumlar vardır. Örneğin; hasta yiyecekler konusunda kendi üzerinde gözlem yapmalı ve bazı yiyecekleri yediğinde alevlenme görüyorsa bunları tüketmemelidir.
Cilt temizliği, ciltteki yağın uzaklaştırılmasını sağladığı için faydalıdır. Bunun için dermatolojik temizleme kalıpları veya kimyasal olarak aynı içerikteki sıvı temizleme jelleri kullanılabilir. Tek başına kükürt içeren sabunlar tahriş edici olabilmektedir. Son zamanlarda içerisinde kükürtle birlikte zeytiyağı bulunan sabunlar geliştirilmiştir. Zeytinyağı, antiseptik özelliğinden dolayı bakteri ve mantar oluşumunu engelleyebileceği gibi kükürtün irritasyon etkisini de hafifletir. Zeytinyağı ve kükürt içeren sabunlar eczanelerden temin edilebilir. Ancak cilt temizliği abartılmamalı, cilt çok yağlı olsa bile günde iki kereyi geçmemelidir.
Makyaj malzemeleri çok gerekli olmadıkça kullanılmamalıdır. Cilt bakım ürünleri mutlaka doktora danışılarak kullanılmalıdır. Cilt yüzeyinde oluşan siyah tıkaçlar kendi kendine sıkılmamalı, bu konuda deneyimli kişilerden yardım alınmalıdır.
İlaç tedavisi 2 gruba ayrılır: 1) Cilt yüzeyine sürülen tedaviler:
2) Ağız yoluyla tedaviler: Bunları kendi içerisinde 3 gruba ayırabiliriz.
Antibiyotikler: "Propionibacterium Acnes" adlı bakterinin sayısını azaltmaya yöneliktir. Bu şekilde cilt üzerindeki enfeksiyon engellenmiş olur.
Hormonal ilaçları: Yağ bezleri kısmen seks hormonlarının kontrolünde olduğundan bu tedavi ile hormonal salgılama kontrol altına alınmış olur.
Retinoidler: Sivilce tedavisinde çok etkilidirler. Diğer tedavi yöntemlerine yanıt vermeyen veya çok şiddetli seyreden sivilcelerde başarı ile uygulanırlar. Yağ üretimini önemli ölçüde durdurur. Bakteri sayısını ve dolayısıyla iltihabı da azaltırlar.
