Telefonunuz çalıyor. Arayan oğlunuz...Sesi aynı, konuşması aynı, telaşı gerçek gibi..."Babacığım kaza yaptım. Karakoldayım. Acilen para göndermem gerekiyor." Bir an bile düşünmeden harekete geçiyorsunuz. Dakikalar içinde para transferi yapılıyor. Ancak telefondaki kişi ne oğlunuz ne de bir yakınınız...Yapay zeka teknolojisi kullanılarak oluşturulmuş sahte bir ses kaydıyla kandırıldınız. Teknolojinin hızla gelişmesi hayatı kolaylaştırırken, suç örgütlerine de yeni fırsatlar sunuyor. Yapay zeka destekli ses klonlama ve sahte görüntü üretme teknolojileriyle vatandaşları hedef alan dolandırıcılar, Türkiye'de ve dünyada her geçen gün daha fazla mağdur yaratıyor. Uzmanlar ise sosyal medyada paylaşılan birkaç saniyelik ses kaydının bile dolandırıcıların elinde tehlikeli bir silaha dönüşebileceğine dikkat çekiyor.
SİBER POLİS UYARDI
İzmir Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü yetkilileri, yapay zeka destekli dolandırıcılık yöntemlerinde son dönemde ciddi artış yaşandığına dikkat çekerek vatandaşların özellikle sosyal medya paylaşımlarında daha dikkatli olması gerektiğini belirtti. Yetkililer, suçluların sosyal medya hesaplarında paylaşılan görüntü ve ses kayıtlarını yapay zekâ uygulamalarıyla işleyerek gerçeğinden ayırt edilmesi güç ses ve görüntüler oluşturabildiğini ifade etti. Özellikle "Kaza yaptım", "Başım belada", "Hesabım bloke oldu", "Acil para gönder" gibi panik oluşturan senaryolarla vatandaşların hedef alındığını belirten siber polis, bu tür durumlarda mutlaka ikinci bir doğrulama yapılması gerektiğini vurguladı. Yetkililer, "Telefonla gelen para taleplerinde acele
karar verilmemeli, görüşme sonlandırılarak ilgili kişi kayıtlı numarasından geri aranmalıdır" uyarısında bulundu.
BİR SANİYE YETİYOR
Tüketici Konfederasyonu Siber Güvenlik Komisyonu Başkanı Muharrem Baki, yapay zekâ destekli dolandırıcılık yöntemlerinin her geçen gün daha profesyonel hale geldiğini söyledi.Baki, "Dolandırıcılar artık insanların güven duygusunu hedef alıyor. Sosyal medyada paylaşılan birkaç saniyelik ses kaydı bile yapay zekâ sistemleri için yeterli olabiliyor. Bu kayıtlar kullanılarak kişinin sesi taklit ediliyor ve yakınları hedef alınıyor" dedi. Son dönemde sahte yatırım uygulamaları, borsa ve kripto para vaatleriyle hazırlanan yapay zekâ destekli videoların da arttığını belirten Baki, vatandaşların yüksek kazanç vaatlerine karşı dikkatli olması gerektiğini ifade etti. Konunun hukuki boyutunu değerlendiren Avukat Alev Yorgan Kastelli ise yapay zekâ ile ses ve görüntü taklitlerinin ciddi suçlara yol açabileceğini söyledi. Kastelli, "Bir kişinin sesinin veya görüntüsünün izinsiz alınması, kullanılması ya da yayılması; dolandırıcılık, tehdit, şantaj, hakaret, özel hayatın gizliliğinin ihlali ve kişisel verilerin hukuka aykırı kullanılması gibi birçok suç kapsamında değerlendirilebilir" dedi. Sesin kişinin kimliğinin bir parçası olduğunu vurgulayan Kastelli, yapay zekâ ile yapılan ses taklitlerinde mağdurların hem ceza
soruşturması talep edebileceğini hem de maddi ve manevi tazminat davası açabileceğini belirtti. Dolandırıcılık mağdurlarının zaman kaybetmeden harekete geçmesi gerektiğini belirten Kastelli, telefon kayıtları, mesajlaşmalar ekran görüntüleri, hesap hareketleri, ses ve video kayıtlarının mutlaka saklanması gerektiğini söyledi. Kastelli, "Özellikle banka üzerinden yapılan dolandırıcılıklarda hızlı davranmak büyük önem taşıyor. Para
henüz başka hesaplara aktarılmamışsa veya çekilmemişse geri alınma ihtimali bulunabiliyor. Bu nedenle banka ile derhal iletişime geçilmeli ve savcılığa suç duyurusunda bulunulmalıdır" diye konuştu.
Alev Yorgan Kastelli
DİĞER TEHLİKELER
İzmir Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü yetkililerine göre yapay zekâ teknolojisi artık sadece ses taklidinde değil, farklı dolandırıcılık yöntemlerinde de kullanılıyor. Sahte yatırım ve borsa uygulamaları, yüksek kazanç vaatleriyle hazırlanan yapay zekâ destekli reklam videoları, ünlü isimlerin görüntülerinin kullanıldığı deepfake içerikler ve evde paketleme işi gibi sahte iş ilanları son dönemde en sık karşılaşılan yöntemler arasında yer alıyor. Uzmanlar, sosyal medya ve mesajlaşma uygulamaları üzerinden gelen yüksek kazanç vaatlerine karşı vatandaşların dikkatli olması gerektiğini belirtiyor.
'BAŞIMA GELMEZ' DEMEYİN
Uzmanlar, vatandaşların özellikle sosyal medyada paylaştıkları içeriklere dikkat etmeleri gerektiğini vurguluyor. Uzun ve net ses kayıtları, çocukların görüntüleri, kimlik ve ehliyet fotoğrafları, adres bilgileri ve günlük yaşam rutinlerini ortaya koyan paylaşımlar, dolandırıcıların elinde tehlikeli bir veri kaynağına dönüşebiliyor. Uzmanlara göre yapay zekâ çağında en büyük hata ise "Benim başıma gelmez" düşüncesi. Siber güvenlik uzmanları ve emniyet yetkilileri, yapay zekâ ile oluşturulan ses ve görüntülerin her geçen gün daha gerçekçi hale geldiğine dikkat çekerek, vatandaşların özellikle para talebi içeren telefon görüşmelerinde mutlaka ikinci bir doğrulama yapmasını öneriyor.
YAPAY ZEKA DOLANDIRICILIĞINA KARŞI ALTIN KURALLAR
.Telefonda para isteyen kişiye hemen inanmayın.
.Görüşmeyi sonlandırıp ilgili kişiyi geri arayın.
.Aile içinde özel doğrulama soruları belirleyin.
.Sosyal medyada uzun ses kayıtları paylaşmayın.
.Kimlik ve kişisel verilerinizi herkese açık yayınlamayın.
.Şüpheli durumlarda emniyet birimlerine başvurun.
.Uzaktan erişim taleplerini kabul etmeyin.
.Açık Wi-Fi ağlarında bankacılık işlemi yapmayın.
