Antalya'nın Kaş ilçesinde bulunan ve Likya Uygarlığı'nın en önemli yerleşimlerinden biri olan Patara Antik Kenti'ndeki yaklaşık 2 bin yıllık Patara Deniz Feneri, kapsamlı restorasyon çalışmalarının tamamlanmasının ardından yeniden ışıklandırıldı. Roma İmparatoru Nero döneminde inşa edilen tarihi yapı, yüzyıllar boyunca denizcilere yol gösterdikten sonra yaşanan doğal afetler nedeniyle yıkılarak uzun süre sessizliğe bürünmüştü. Yaklaşık 5 yıl süren titiz restorasyon çalışmalarıyla yeniden ayağa kaldırılan 26 metre yüksekliğindeki görkemli deniz feneri, bugün geceleri yeniden ışık saçarak ziyaretçilerine etkileyici bir görsel şölen sunuyor. Tarihi dokusuna sadık kalınarak gerçekleştirilen çalışmalar sayesinde yapı, geçmişteki ihtişamına büyük ölçüde kavuştu.Patara Deniz Feneri, antik çağlardan günümüze ulaşan ve orijinal taşlarının büyük bölümü kullanılarak aslına uygun şekilde restore edilebilen tek antik deniz feneri olma özelliğiyle dünya kültürel mirası açısından da büyük önem taşıyor. Yeniden ışık vermeye başlayan bu eşsiz yapı, hem tarih hem de arkeoloji meraklılarının ilgisini çekerken, Patara Antik Kenti'nin en dikkat çekici simgelerinden biri olarak ziyaretçilerini ağırlamaya devam ediyor.
MEDENİYETLER BEŞİĞİ
MÖ 1. yüzyılın ortalarında 23 kentten oluşan Likya Birliği'nin başkenti olarak bilinen Patara, birçok medeniyetten izler taşıması nedeniyle "medeniyetler beşiği" olarak da nitelendiriliyor. Likya Birliği Meclis Binası, tarihi deniz feneri, antik tiyatrosu, İmparator Nero tarafından yaptırılan hamamı, yol kılavuz anıtı, kiliseleri ve su kemerleriyle dikkati çeken antik kentin simge yapıları arasında, 19 metre uzunluğa ve 10 metre yüksekliğe sahip Kent Kapısı da yer alıyor. Büyüklüğüyle kentin ihtişamını yansıtan Kent Kapısı'nın o dönemde farklı bir işleve de sahip olduğu tespit edildi. Kentte MS 1. yüzyılda inşa edilen su yollarının son halkasını oluşturan yapının üzerine kurşun borularla çıkarılan suyun, bir yarıktan akıtılarak ortadaki kemerin üzerindeki havuza ulaştığı ve burada su perdesi oluşturduğu belirlendi. Yürütülen çalışmalar sonucunda, kent kapısındaki tarihi su sistemi yeniden işler hale getirilerek ilk kez su salımı gerçekleştirildi.
UYGARLIĞIN LİMAN KENTİ
Patara Antik Kenti, Likya Uygarlığının en önemli liman kentlerinden biri olarak kabul edilir. MÖ 8. yüzyıla kadar uzanan geçmişiyle kent, Likya Birliği'nin başkentliğini yapmış ve siyasi açıdan büyük önem taşımıştır. Aynı zamanda Aziz Nikolaos'un doğum yeri olarak bilinen Patara, Roma döneminde bölgenin en büyük ticaret ve denizcilik merkezlerinden biri haline geldi. Antik tiyatrosu, meclis binası, sütunlu caddeleri ve dünyanın en eski deniz fenerlerinden biri kabul edilen Nero Deniz Feneri ile öne çıkan kent, günümüzde Türkiye'nin en önemli arkeolojik alanları arasında yer alıyor.
NERO'NUN PRESTİJ ESERİ
Kaş ilçesinde milattan önce 1'inci yüzyılın ortalarında 23 kentten oluşan Likya Birliği'nin başkenti olarak bilinen Patara'da kazı ve restorasyon çalışmaları sürüyor. Titizlikle sürdürülen çalışmalarda, Roma İmparatoru Nero'nun Patara'ya prestij eseri olarak yaptırdığı 2 bin yıllık antik deniz feneri, yüzde 80 oranında orijinal taşlarıyla yeniden inşa edildi. Deniz fenerinin üzerinde, kimin tarafından yapıldığı, yapım tarihiyle ilgili bilgilerin yer aldığı yazıt bulunuyor. Kazılarda çıkarılan taş yazıtlarda, Patara Meclisi ve Patara halkının dönemin valisi Sextus Marcius'a hitaben, 'Likya halkını 8 yıl boyunca hiç rüşvet almadan, hakça yönettiğiniz için ve şehrimizi güzel yapılarla süslediğiniz için teşekkür ederiz' yazısı yer alıyor.
AYDINLATILARAK GECE MÜZECİLİĞİNE DAHİL EDİLDİ
PATARA antik kentindeki çalışmalar sonucunda, meclis binası ve diğer önemli yapıların bulunduğu alanlarda aydınlatma çalışmaları gerçekleştirildi. Uzun süredir devam eden restorasyon çalışmaları sonucunda Nero Feneri yeniden ışığına kavuştu. Çevre düzenlemeleri tamamlandı, yollar ışıklandırıldı ve fener aydınlatılarak gece müzeciliği kapsamına alındı.
ROMALI DENİZ FENERİ
PATARA deniz feneri, Akdeniz'i Xanthos Nehri'ne bağlayan eski Patara limanının güneybatı ucunda yer alan bir Romalı deniz feneriydi. Ateş deniz seviyesinden yaklaşık 25 metre yükseklikte yanmış ve 4 deniz mili menzile sahip olmuştur. Patara, klasik antik çağda bir devlet olan Likya'nın önemli bir liman ve ticaret kentiydi. Deniz feneri MS 64 yılında yaptırılmış ve 1481 yılında Rodos'ta meydana gelen bir deprem ve ardından oluşan tsunaminin kulenin yıkılmasına neden olmasına kadar Akdeniz'deki denizciler için ışık saçmıştır. MÖ 3. yüzyılda inşa edilen İskenderiye Pharos'u bilinen en eski deniz feneri olma özelliğini korurken, Patara deniz feneri İspanyol Herkül deniz fenerini birkaç yıl farkla geçerek dünyanın ayakta kalan en eski deniz feneri olmuştur.
