İstanbul Maltepe'de bir binanın ilk üç katında meydana gelen çökme, yapı güvenliğini yeniden gündeme taşıdı. Olayda 2 kişinin hayatını kaybetmesinin ardından vatandaşlar, yaşadıkları binaların hasar ve risk durumunu araştırmaya yöneldi. E-Devlet üzerinden yapılabilen sorgulamalar ile AFAD'ın bina güvenliğine ilişkin önerileri, yapıların risk durumunu merak edenler için yol gösteriyor.
E-DEVLET'TEN SORGULAYABİLİRSİNİZ
E-Devlet'te binanıza daha önce resmi bir işlem yapılıp yapılmadığını kolayca görüntüleyebiliyorsunuz. Eğer oturduğunuz bina hakkında yetkili kurumlarca 6306 sayılı Kanun kapsamında bir inceleme yapılmışsa, bu durum tapu kayıtlarına "Riskli Yapı" şerhi olarak işleniyor. Vatandaşlar e-Devlet'e T.C. kimlik numaralarıyla giriş yaptıktan sonra Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü hizmetleri altındaki "Tapu Bilgileri Sorgulama" sekmesinden taşınmazlarının üzerindeki şerh ve beyanları kontrol edebiliyor. Ayrıca Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın "Riskli Yapı Tespiti" hizmet ekranından da süreç takip edebiliyor.
YAPI RUHSATINI VE İSKAN BELGESİNİ KONTROL EDİN
A Haber'de yer alan habere göre, bir binanın geçmişiyle ilgili en temel göstergelerden biri, yapı ruhsatının bulunup bulunmadığı. Halk arasında iskan olarak bilinen yapı kullanma izin belgesi de kontrol edilmesi gereken belgeler arasında yer alıyor.
AFAD, vatandaşların ev veya iş yerlerinin bulunduğu binanın bu belgelere sahip olup olmadığını teyit etmesini öneriyor. Ancak yalnızca ruhsatın bulunması, binanın bugün mutlaka güvenli olduğu anlamına gelmiyor. Bu nedenle kontrol burada bitmemeli.
KOLONLAR KESİLDİ Mİ?
Bir binanın inşa edildiği tarihten sonra geçirdiği değişiklikler de güvenlik açısından önemli. Özellikle kolon ve taşıyıcı duvarlar gibi yapının taşıyıcı sistemini etkileyebilecek bölümlerde sonradan herhangi bir müdahale yapılıp yapılmadığı araştırılmalı.
Kolonların kesilmesi veya taşıyıcı sisteme zarar verebilecek başka değişikliklerin yapılmış olması, deprem veya çökme sırasında ciddi risk oluşturabilir. Bu nedenle apartmanda geçmişte yapılan tadilatlar hakkında bilgi edinmek önemli bir kontrol noktası.
ÇEVRE YAPILARA BAKIN
Kontrol edilmesi gereken nokta yalnızca binanın kendisi değil. Yapının hemen çevresinde bulunan kaçak veya sonradan eklenmiş yapılar da dikkate alınmalı.
AFAD'ın paylaştığı bilgilere göre binanın ön, arka ve yan cephelerinde bulunan kaçak yapıların varlığı, özellikle deprem ve çökme sırasında yapının güvenliği açısından olumsuz sonuçlara yol açabilir. Bu nedenle mümkünse binanın çevresinde bu tür yapıların bulunup bulunmadığı da araştırılmalı.
ŞÜPHE VARSA UZMAN KURULUŞLARDAN TEST ALIN
Binanın depreme ve çökmeye karşı ne durumda olduğu konusunda tereddüt varsa, yalnızca gözle yapılan değerlendirmeyle yetinilmemeli. AFAD, bu durumda yetkin ve yetkili kuruluşlara ölçüm ve test yaptırılmasını öneriyor. Yapılan incelemeler sonucunda binanın depreme dayanıklı olmadığı belirlenirse, gerekli işlemlerin geciktirilmemesi gerekiyor. Binanın durumuna göre güçlendirme veya kentsel dönüşüm kapsamında yenileme seçenekleri gündeme gelebilir.
Kiralık bir evde ya da iş yerinde bulunan kişiler için de binanın gerekli standartları taşıyıp taşımadığı önemli. Yapının güvenli olmadığı tespit edilirse daha güvenli bir binaya taşınmak, alınabilecek en temel önlemlerden biri.
EVİN İÇİNDEKİ EŞYALAR BİLE RİSK OLUŞTURUYOR
Deprem veya çökme sırasında tehlike yalnızca binanın kendisinden kaynaklanmıyor. Dolap, raf, televizyon ve benzeri eşyaların devrilmesi veya düşmesi de yaralanmalara neden olabilir.
AFAD'ın aktardığı bilgilere göre Türkiye'de meydana gelen depremlerde yaralanmaların yüzde 50'den fazlası, can kayıplarının ise yüzde 3'ü yapısal olmayan risklerden kaynaklanıyor. Bu nedenle binanın güvenliği kadar evin veya iş yerinin içindeki eşyaların oluşturabileceği riskleri azaltmak da gerekiyor.
