Elbette tarih, tek bir olay veya tek bir hatayla değişmez. Ancak kritik anlarda yapılan küçük yanlışlar, zaten hassas dengeler üzerinde ilerleyen süreçleri farklı bir yöne çevirebilir. Bilim insanları, tarihçiler ve mühendisler tarafından sıkça örnek gösterilen bazı olaylar, "kelebek etkisinin" gerçek hayattaki en dikkat çekici örnekleri arasında kabul ediliyor. İşte tarihe yön verdiği düşünülen küçük hatalar
HESAPLAMA HATASI VE AMERİKA'NIN KEŞFİ
15. yüzyılın sonlarında Avrupalı denizciler Asya'ya ulaşacak yeni ticaret yolları arıyordu. Bu dönemde Kristof Kolomb, Dünya'nın çevresini gerçekte olduğundan çok daha küçük hesapladı. Bu yanlış hesaplama, batıya doğru yelken açarak Hindistan'a ulaşabileceğine inanmasına neden oldu. İspanya Krallığı'nın desteğini alan Kolomb, 1492 yılında çıktığı yolculukta Hindistan yerine Amerika kıtasına ulaştı. Ancak hayatının sonuna kadar Asya'ya vardığını düşünmeye devam etti.
BİR ANAHTAR VE TİTANİK FACİASI
1912 yılında ilk seferine çıkan Titanik, dünyanın en güvenli gemisi olarak tanıtılıyordu. Ancak yolculuk başlamadan hemen önce yapılan personel değişikliği beklenmedik bir ayrıntıyı beraberinde getirdi. Görevden ayrılan subayın, gözcü dürbünlerinin bulunduğu dolabın anahtarını yeni ekibe teslim etmeyi unuttuğu ileri sürüldü. Bunun sonucunda gözcüler yolculuk boyunca dürbün kullanamadı. Uzmanlar, kazanın temel nedeninin aşırı hız, buz uyarılarının yeterince dikkate alınmaması ve dönemin güvenlik eksiklikleri olduğunu vurgulasa da, dürbünlerin kullanılamamasının buzdağının daha geç fark edilmesine katkı sağlamış olabileceği uzun yıllardır tartışılıyor.
YANLIŞ ÇEVİRİNİN YARATTIĞI YIKIM
II. Dünya Savaşı'nın sonunda Japonya'nın teslimiyet mesajındaki "mokusatsu" kelimesi yanlış yorumlandı. Tarihçiler, bu çeviri hatasının Hiroşima ve Nagazaki'ye atom bombası atılmasına giden süreçte etkili unsurlardan biri olabileceğini düşünüyor.
SOVYETLERİN AY HAYALİNİ BİTİREN HAMLE
1969'da Sovyetler'in N1 Ay roketi, fırlatmadan kısa süre sonra patladı. Kazanın nedenlerinden biri küçük bir mekanik parçadaki arıza olarak gösterildi ve Sovyet Ay programı ağır darbe aldı.
VİRGÜL VE ISPANAK EFSANESİ
spanağın demir bakımından olağanüstü zengin olduğu inancı onlarca yıl boyunca dünyanın birçok yerinde kabul gördü. Bu inanışın temelinde ise 19. yüzyılda yapılan bir ölçümde ondalık işaretinin yanlış kullanıldığı iddiası yer aldı. Demir miktarının gerçekte olduğundan yaklaşık on kat fazla kaydedildiği öne sürüldü. Bu algı öyle güçlendi ki, çizgi film karakteri Temel Reis'in güç kazanmak için sürekli ıspanak yemesi bile bu efsanenin yayılmasına katkı sağladı.
KARE PENCERELER VE UÇAK KAZALARI
1954'te iki De Havilland Comet uçağı havada parçalandı. İncelemeler, kare pencerelerin metal yorgunluğunu artırdığını ortaya koydu. Bu olaydan sonra yolcu uçaklarında oval pencere tasarımına geçildi.
