Milyonlarca çalışan için emekli olacağı tarih kadar tazminatının kaç lira olacağı, ya da alıp alamayacağı önem kazanıyor. Yasalarımızda çalışanları koruyan düzenlemelerden birisi de tazminat. Belli şartlarda alınan kıdem ve ihbar tazminatını artırmak da mümkün. Yasalarımıza göre kıdem tazminatı almak için kendi istek ve kusurunuz dışında işten çıkartılmış olmanız lazım.
Dolayısıyla istifa edenler tazminat alamıyor. Ancak bunun da istisnaları var. Örneğin emekli olurken, askere giderken ya da kadınlar için evlendikten sonra istifa ederek tazminat alınabiliyor. Ayrıca emeklilik için yaş dışındaki şartları tamamlamak da tazminat alma sebebi olarak geçerli oluyor. Tazminat alabilmek için son işyerinde en az 1 yıl çalışmak da gerekiyor.
MİKTAR ARTABİLİYOR
Tazminat hesabı ise son brüt maaş üzerinden yapılıyor. Çalışılan süre ile bu maaş çarpılıyor. Her yıl için bir brüt maaş hesaba katılıyor.
Yıldan daha az süreler de yine hesaba katılıyor. Tazminat hesaplanırken maaş dışındaki ödemelerde hesaba katılırsa miktar artabiliyor.
Bu hesap yapılırken brüt ücrete eklenen miktarlar ile kullanılan rakam giydirilmiş brüt ücret oluyor.
Giydirilmiş brüt ücret hesabında şu ek ödemeler kullanılıyor: Yemek, yol, giyim, sağlık, barınma, kira, yakacak-aydınlatma, eğitim, erzak, çocuk ve aile yardımı, yıpranma ve mali sorumluluk tazminatı ile devamlı ödenen primler dahil ediliyor. İşçiye özel sağlık ve hayat sigortası yapılmışsa bunların primleri de hesaplamada yer alıyor.
ÜCRETLERE DAHİL EDİLMELİ
Düzenli verilmeyen primler, yıllık izin, hafta tatili ve genel tatil ücreti, bayram ve izin harçlığı, teşvik ikramiyesi ve primleri, seyahat primleri, iş arama yardımı, bir defalık verilen ikramiyeler, hastalık, evlenme, doğum ve ölüm yardımı gibi ödemeler ise hesaba katılmıyor. Giyecek yardımı ücret hesaplamasına dâhil. Ancak giyecekler iş yerinde kullanılacaksa tazminat hesaplamasında dikkate alınmıyor. Yol yardımı olarak verilen aylık yol ücreti, otobüs kartı veya araç yardımı ya da servis bedelleri hesaplamaya dâhil ediliyor.
İşverenin sağladığı araçla işe gelip giden, iş yerinde yemek yiyen işçi için yemek ve servis ücretinin hesaplanarak brüt ücrete eklenmesi gerekiyor. Evden çalışanlara düzenli olarak verilen elektrik ve internet desteklerinin de giydirilmiş ücrete dahil edilmesi şart. Çalışanlara son bir yıl içerisinde yapılan ödemelerin toplamı 365'e bölünerek, 1 güne düşen miktar belirleniyor. Bu tutar da 30 ile çarpılarak kıdem tazminatı hesabına dahil ediliyor. Yargıtay kararlarına göre, yıl içinde ücrete zam yapılmışsa, hesaplamalarda son yapılan ödemenin dikkate alınması gerekiyor. Bir tam yılı aşan süreler de oranlanarak hesaplamaya dahil ediliyor.
