Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve BM Nüfus Fonu (UNFPA) annelik ve kadın istihdamı ilişkisine yönelik önemli bir analiz çalışması gerçekleştirdi. Özel sektörde çalışan ve 2016- 2025 döneminde doğum yapan yaklaşık 1,4 milyon kadının aylık idari verilerinin analizi ile hazırlanan ve bu alanda bir ilk olma özelliği taşıyan İşgücü Piyasası ve Kadın İstihdamı Ekseninde Aile Dostu Politikalar Raporu, mevcut aile dostu politikaların ve müdahalelerin kadınlar tarafından nasıl kullanıldığına ve bu kapsamda destek ihtiyacı devam eden alanlara dair önemli veriler ortaya koyuyor.
AYNI SEKTÖRE DÖNÜYORLAR
Rapora göre, doğumdan sonraki 1 ay içinde kadınların yüzde 3,7'si, 6. ay içinde yüzde 39.9'u, 12. ay itibariyle ise yüzde 56,5'i işten ayrılıyor. Bu veriler, doğum sonrası dönemde kadınların işgücü piyasasından ani bir kopuştan ziyade, zaman içinde artan bir çıkış eğilimi yaşandığını gösteriyor. İşe geri dönüş oranları da incelemenin ele aldığı bir diğer önemli başlık. İşten ayrılan kadınların yüzde 64,33'ü yeniden kayıtlı istihdama dönüyor; ortalama dönüş süresi ise 13,3 ay. Kadınların yüzde 15,9'u aynı firmaya dönerken, aynı sektörde işe dönen kadınların oranının yüzde 48,2, aynı mesleğe dönüş yapanların oranı ise yüzde 53,1. Bu durum, dönüşün çoğunlukla işyeri değiştirerek gerçekleştiğini gösteriyor. Raporda, doğum sonrası işten ayrılan kadınların kamu maliyesi üzerindeki etkisi de analiz ediliyor. Buna göre, 2016-2024 döneminde doğum sonrası işten ayrılıp kayıtlı istihdama geri dönmeyen toplam 309 bin 581 kadın var. Bu kadınların sadece yarısı bile istihdam kalsaydı, yaklaşık 797 milyar TL prim geliri ve 491 milyar TL gelir vergisi geliri elde edilecekti.
8 HAFTA EK ANALIK İZNİ
Kamu ve özel sektörde çalışan anneler için doğum izni süresini uzatan düzenleme Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Düzenleme ile doğum izni süresi doğumdan önce 8 hafta, doğum sonrası 16 hafta olmak üzere toplam 24 haftaya çıkarıldı. Beklenen doğum tarihinden 8 hafta öncesine kadar sağlık durumunun çalışmaya uygun olduğunu tabip raporuyla belgeleyen kadınlar, isteği halinde doğumdan önceki 3 haftaya kadar kurumunda çalışabilmekteydi. Düzenlemede bu sürenin 2 haftaya kadar çekilmesi ile doğum sonrası aktarılabilecek süre 1 hafta daha uzamış oldu. Analık izni süresi dolmuş ancak doğumun gerçekleştiği tarihten itibaren 24 haftalık süreyi 1 Nisan 2026 tarihi itibarıyla tamamlamamış olan personele talepleri halinde 8 hafta ilave analık izni verilecek. Kritik Tarih 16 Ekim 2025: Bu ilave 8 haftalık haktan yararlanabilmek için doğumun 16 Ekim 2025 tarihinden sonra gerçekleşmiş olması şart. 15 Ekim 2025 ve öncesinde gerçekleşen doğumlar bu yeni düzenlemeden faydalanamayacak. Düzenlemeyle özel sektör çalışanlarının babalık izni memurlarda olduğu gibi 10 gün olacak. Koruyucu aile olanlara, çocuğun koruyucu aile yanına teslim edildiği tarihten sonra isteği üzerine 10 gün izin verilecek. Doğum izninden yararlanacaklar 10 iş günü içinde başvuru yapacak.
