"Uçan otomobil" fikri, 1800'lü yılların ortalarında ardı ardına gelen buluşlarla gerçekleşti. Ancak gerçek hayatta kanatlı arabaların gökyüzünde süzüldüğünü, trafik yükünü hafiflettiğini yakın zamanda görebilecek miyiz? Yalnızca bilim kurgu dünyasında değil, yakın geleceğin ulaşım biçimi olarak hayatımıza girmeye başlayan uçan araçlar, birçok ülkede geliştirilmeye başlandı. Türkiye, İHA, SİHA, insansız jetler, denizaltılar derken uçan otomobil alanında da her geçen gün çıtayı yukarılara kaldırıyor ve ortaya çıkardığı modelleriyle dünyadaki rakipleri arasında büyük bir ivme kazanıyor.
DÜNYANIN SERÜVENİ
Uçan araçlar, 20. yüzyılın başlarından itibaren birçok mühendis için hayal ve ilham kaynağı oldu. Glenn Curtiss'in 1917'deki Autoplane'i ile başlayan bu süreç, çeşitli modeller geliştirilirse de finansman ve teknik zorluklar nedeniyle uzun süre seri üretime geçilemedi. Ancak 21. yüzyılda elektrik motorları, batarya teknolojileri ve yapay zekâdaki hızlı gelişmeler, bu hayalleri yeniden canlandırdı. Elektrikli dikey kalkış ve iniş yapabilen (eVTOL) araçlar, şehir içi ulaşımda trafik sıkışıklığını azaltmak, karbon emisyonlarını düşürmek ve ulaşım sürelerini kısaltmak gibi önemli hedeflerle öne çıkıyor. Teknoloji ve havacılık firmaları, bu potansiyeli gerçekleştirmek için prototipler geliştirip test uçuşları yaparak, uçan araçları geleceğin ulaşım şekli haline getirmek yarışına girmiş durumda.
BAYKAR'LA BAŞLADI
Baykar, 2023 yılında Türkiye'nin ilk insanlı elektrikli VTOL (dikey kalkış ve iniş) aracının testlerini başarıyla tamamladı. Bu alandaki en dikkat çekici projelerden biri olan Cezeri Uçan Araba yapay zekâ destekli, döner kanatlı tasarımıyla sekiz adet BLDC motor kullanabilen, tek koltuklu ve tamamen
elektrikli bir araçtır. Cezeri, sadece yolcu ve kargo taşımacılığı için değil, sağlık hizmetleri ve askerî lojistik gibi kritik alanlarda da görev alabilecek şekilde tasarlanmıştır. Çevre dostu yapısıyla trafik sıkışıklığını ve hava kirliliğini azaltma potansiyeline sahip bu aracın adı, 12. yüzyılın önemli bilim insanı ve mucidi El-Cezeri'den geliyor. İlk kez 2019 yılında Teknofest'te tanıtılan Cezeri, hâlen geliştirme aşamasında olup ticari kullanıma geçmesi için teknik ve yasal süreçlerin tamamlanması bekleniyor. Ülkemizde bununla birlikte TUSAŞ (Türk Havacılık ve Uzay Sanayii AŞ) da hibrit motorlu araçlar geliştirirken, İTÜ ve ODTÜ gibi üniversiteler de prototip çalışmalarına katkı sağlıyor. Öte yandan AirCar Teknoloji ve Havacılık AŞ, 2026 yılında şehir içi kullanıma sunulması planlanan AirCar için ilk test uçuşunu başarıyla tamamlayarak İstanbul'da yoğunluk yaşanan bir bölgede AirCar kullanıcısının 60 kilometrelik mesafeyi yarım saatte katedebileceğini ifade ediyor.
ÇİN, Ocak 2021'de EH216 AAV adlı uçan taksi ile dünyanın ilk operasyonel kentsel hava taşımacılığı platformunu başlattı. EH216 AAV, EHang'ın geliştirdiği iki yolcu kapasiteli elektrikli hava aracının prototip versiyonuydu. Bu modelden yola çıkılarak geliştirilen EH216-S, seri üretime uygun hâle getirildi, güvenlik ve yazılım iyileştirmeleri yapıldı. 130 km/sa azami hıza ve yaklaşık 35 km menzile sahip olan araç, sekiz rotorla çalışıyor ve 5G bağlantısı üzerinden merkezî bir kontrol sistemiyle yönetiliyor. 2025 itibarıyla EHang, Guangzhou ve Hefei şehirlerinde EH216-S için ticari uçuş izinlerini aldı ve iki yolcu taşıyabilen biletli turistik uçuşlara başladı. Bu hizmetler şimdilik belirli kalkış ve iniş noktaları arasındaki kısa mesafelerle sınırlı olsa da şirket, zamanla uçuş rotalarını genişletmeyi ve daha fazla şehirde hizmet vermeyi hedefliyor
HOLLANDA'DAN PAL-V Liberty
HOLLANDALI mühendislerin, İtalyan tasarımıyla birleştirdiği PAL-V Liberty, Avrupa sokaklarında kullanım için sertifika aldı. Liberty CTO'su Mike Stekelenburg, uzun yıllardır emek verilen projede ciddi aşama kaydettiklerini duyurdu. İki kişilik araç 664 kg kadar geliyor. Yolda saatteki hızı 160 kilometreye kadar çıkabilen aracın havadaki hızı ise saatte 180 kilometreyi buluyor.
SLOVAKYA'DA GELİŞTİRİLEN AIRCAR
SLOVAKYA KleinVision firması tarafından geliştirilen AirCar, uçan otomobil hayalini gerçeğe en çok yaklaştıran projelerden biri olarak öne çıkıyor. Hem kara yolu hem de hava aracı olarak kullanılabilen model, 2022'de hava aracı sertifikası alarak önemli bir dönüm noktasına ulaştı. Çevre dostu AirCar, sıfır emisyonlu motoru ile sürdürülebilir ulaşım için ideal bir seçenek sunuyor.
