MECLIS Plan ve Bütçe Komisyonu'nda görüşülmeye başlanan yasa teklifinin etki analizi raporunda, ekonominin sürdürülebilir büyümesinin ve toplumsal refahın artırılmasının temel unsurlarından birinin güçlü bir üretim yapısı olduğuna dikkat çekildi. İmalat sektörünün ülke ekonomisinin lokomotifi konumunda olduğunu belirten rapora göre, yaklaşık 4,1 milyon sigortalının çalıştığı bu sahada istihdamı korumak amacıyla işverenlere ilave destekler sunulacak.
KOSGEB YÜRÜTECEK
BU yıl uygulamaya alınan ve 2025 yılındaki sigortalı sayısını koruyan imalat işletmelerine yönelik çalışan başına aylık 3.500 liralık teşvik ödemeleri, yeni düzenlemeyle birlikte 2027 ve 2028 yılları için de sürdürülerek toplamda üç yıl boyunca kesintisiz uygulanacak. İmalat sektöründeki iş gücü kaybının önüne geçmek için kurgulanan destekler kapsamında önümüzdeki üç yılda toplam 188 milyar liralık dev bir kaynak ayrılacak. Halihazırda devam eden bu teşviklerin sahadaki uygulaması ise Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile KOSGEB üzerinden yürütülmeye devam edecek ve finansmanın tamamı İşsizlik Sigortası Fonu'ndan karşılanacak. Komşu ülkelerde yaşanan siyasi gelişmeler, güvenlik riskleri ve çatışma ortamından en fazla etkilenen alanlardan biri olan turizm sektörü de bu tarihi düzenlemeyle koruma altına alınıyor. Bölgedeki jeopolitik gerilimlerin sektörde oluşturduğu maliyet baskısını azaltmak amacıyla, Kültür ve Turizm Bakanlığı'ndan turizm işletmesi belgesi almış konaklama tesislerine yönelik geçici bir prim desteği mekanizması devreye alınacak.
PRİMLER BELİRLENDİ
OTEL ve konaklama tesislerine bu yılın Mayıs ve Aralık dönemini kapsayacak şekilde çalıştırdıkları personel başına aylık 3 bin 500 lira prim desteği sağlanacak. Yapılan hesaplamalara göre bu sekiz aylık dönemde, toplam 1 milyon 733 bin sigortalı çalışan üzerinden yaklaşık 5,36 milyar liralık bir prim desteğinin aktarılması tahmin ediliyor. Sosyal Güvenlik Kurumu'nun güncel verilerine göre konaklama sektöründe sigortalı bir işçinin işverene aylık ortalama maliyetinin 75 bin 676 lirayı bulduğu raporda açıkça beyan edilirken, sağlanacak bu katkının toplam çalışan maliyetinin yaklaşık yüzde 4,6'sını doğrudan karşılayacağı hesaplandı. Devletin omuzlayacağı oran, Çeşme, Bodrum, Kuşadası ve Marmaris gibi Ege kıyılarında faaliyet gösteren yüzlerce tesis için maliyet baskısını hafifleterek sezon sonu işten çıkarmaların önüne geçilmesinde bir finansal kalkan oluşturacak.
İMALAT SANAYİSİNDE İSTİHDAMI KORUYAN FABRİKALAR
ÜRETIM kanadında destekten yararlanmanın temel şartı, işletmelerin işçi sayılarını azaltmamış olması olacak. Buna göre, 2025 yılındaki ortalama sigortalı çalışan sayısını aynen koruyan ya da bu sayının üzerine çıkan imalat sanayi işletmeleri pakete dahil edilecek. Düzenlemede aslan payı ve öncelik; küresel pazardaki rekabet ve artan maliyetler nedeniyle son dönemde istihdam kaybı riski en yüksek olan tekstil, hazır giyim ve mobilya gibi emek-yoğun alt sektörlere verilecek. Şartları sağlayan küçük, orta veya büyük ölçekli tüm imalat fabrikaları, korudukları her bir çalışan için bu destekten faydalanabilecek.
TURİZMDE BAKANLIK BELGELİ KONAKLAMA TESİSLERİ
TURIZM sektöründe kapılar, Kültür ve Turizm Bakanlığı'ndan resmi olarak "Turizm İşletme Belgesi" almış olan özel sektöre ait konaklama tesislerine ve otellere açılıyor. Yapılan hesaplamalara göre, Türkiye'deki toplam yatak kapasitesinin yüzde 65,4'ünü oluşturan bu belgeli tesislerde çalışan yaklaşık 1 milyon 733 bin sigortalı personel düzenleme kapsamına giriyor. Buradaki temel amaç, özellikle Ege ve Akdeniz gibi bölgelerde yaz sezonu bittiğinde (ekim-kasım aylarında) otellerin maliyet gerekçesiyle personeli işten çıkarmasını önlemek ve nitelikli turizm iş gücünün kış aylarında da tesis bünyesinde tutulmasını sağlamak olacak.
BİR İŞÇİNİN PATRONUNA MALİYETİ
EKONOMI çevrelerinden alınan verilere göre, Türkiye'de bugün imalat sanayii veya turizm sektöründe çalışan tek bir işçinin işverene yalın aylık maliyeti 75 bin lira sınırını aşmış durumda. Bu zorlu tabloda Meclis'teki yeni paketten onay çıkması durumunda, devlet işverenlerin omuzlarındaki bu yükün yaklaşık yüzde 5'ini doğrudan üstlenecek. Her bir işçi için patronun kasasında kalacak olan aylık 3.500 liralık bu destek, özellikle yüzlerce personel çalıştıran tekstil fabrikaları ve dev oteller için milyonlarca liralık devasa bir nefes alma alanı anlamına geliyor.
193 MİLYAR LİRA NE ANLAMA GELİYOR?
HÜKÜMETIN istihdamı korumak için gözden çıkardığı 193,3 milyar liralık bütçe, rakamsal büyüklüğüyle dikkat çekiyor. Ekonomi bürokratlarının hazırladığı etki raporlarına göre bu dev kaynak, sadece geçici bir yardım paketi değil, aynı zamanda olası bir işten çıkarma dalgasına karşı örülen en büyük finansal duvar. İşsizlik Sigortası Fonu ve bütçeden karşılanacak bu tarihi meblağ, yüz binlerce işçinin kış aylarında da maaş almaya devam etmesini sağlayarak iç piyasadaki tüketim dengesini ve sokağın satın alma gücünü ayakta tutacak.
