Yeni asgari ücret için geri sayım sürerken olası zam oranlarına göre milyonlarca kişinin gelirinde ve ödeyeceği primlerde değişiklik yaşanacak. İşsizlik maaşından kıdem tazminatına, doğum parasından rapor ödeneğine kadar 12 kalem yeniden hesaplanacak. İşte ayrıntılar...
Milyonlarca vatandaşın ocak ayında geliri artacak. Başta emekliler ve memurlar için yılın ilk artışı yapılırken refah payı beklentisi de arttı. Bunun dışında milyonlarca çalışan açısından da yeni bir ücretin belirlenme dönemi olacak. Bu ücret sadece çalışanları değil hemen herkesin gelirini artırıcı etki yapacak...
Asgari ücrette beklentiler ne yönde?
Asgari ücret 15 kişilik komisyon tarafından belirleniyor. Ancak en önemli veri enflasyon oluyor. Geçmiş yıllarda da enflasyon oranına yakın artışlar gerçekleşti. Asgari ücret eğer OVP'deki yüzde 28.4'lük enflasyon tahminine göre artırılırsa net 36 bin 48, brüt 42 bin 410 liraya çıkacak. 2027 bütçesinde vergi istisnası desteği için ayrılan kaynaktaki yüzde 33.7'lik artış kadar zam yapılması halinde ise net ücret 37 bin 536, brütü 44 bin 161 lira olacak. Yüzde 30 artış yapılması durumunda ise 36 bin 498 lira net, 42 bin 939 lira brüt ücret ortaya çıkacak.
Bu hesaplamalara göre işsizlik maaşı ne kadar olacak?
Net işsizlik maaşı mevcut asgari ücrete göre en az 13 bin 111, en çok 26 bin 223 lira. Asgari ücret yüzde 28.4 artırılırsa damga vergisi kesilmiş olarak yeni yılda işsizin eline en az 16 bin 835, en çok 33 bin 670 lira geçecek. Yüzde 33.7'lik artış halinde ise net işsizlik maaşı 17 bin 530-35 bin 60 lira aralığına çıkacak.
Kıdem tazminatı artacak mı?
Asgari ücretli bir çalışanın Aralık ile Ocak ayı arasındaki tazminat miktarları değişecek. Halen işten çıkartılan asgari ücretliye, çalıştığı her yıl için damga vergisi kesilmiş olarak yani net 32 bin 779 lira ödeniyor. Eğer asgari ücret ocakta yüzde 28.4 artarsa yıllık en düşük tazminat net 42 bin 88 lira olacak. Bu tutar yüzde 33.7 artış halinde ise 43 bin 825 lira olacak.
Doğum iznindeki ödenen paralar artacak mı?
Annelere doğum izninde 168 gün için en az 123 bin 312 lira rapor parası yani iş göremezlik ödeneği veriliyor. Bu tutar asgari ücret yüzde 28.4 artarsa 158 bin 332 liraya, yüzde 33.7 artarsa 164 bin 868 liraya yükselecek.
Yarı zamanlı çalışan anneler ne kadar alacak?
Doğum izni sonrası isteyen anneler birinci çocuk için 60, ikinci çocukta 120 ve üçüncü çocukta 180 gün süreyle yarım çalışma yapabiliyor. Anneler işverenden yarım maaş alırken, İŞKUR da çalışılmayan sürenin ücretini brüt asgari ücret üzerinden ödüyor İŞKUR, halen her ay için 16 bin 389 bin lira ödüyor. Bu tutar asgari ücret yüzde 28.4 artarsa 21 bin 44, yüzde 33.7 artarsa 21 bin 912 liraya çıkacak. İşçi, asgari ücretliyse ve bu ücret yüzde 28.4 artarsa işverenden de aylık 14 bin 37 lira yerine 18 bin 24 lira alacak. Yüzde 33.7 artış halinde ise bu tutar 18 bin 768 lira olacak.
Rapor parası nasıl değişecek?
Halen hastalananlara ödenen günlük en düşük rapor parası yani iş göremezlik ödeneği, yatarak tedavide 550,5, ayakta tedavide 734 lira. Eğer asgari ücret yüzde 28.4 artarsa en düşük günlük rapor parası yatarak tedavide 706,84, ayakta tedavide 942,46 lirayı bulacak. Yüzde 33.7 zam halinde ise en düşük rapor parası yatarak tedavide 736,02, ayakta tedavide 981,36 liraya çıkacak.
Stajyerlere ne ödenecek?
Staj yapan gençlere ödenen en düşük ücret 20'den az personeli olan iş yerlerinde 4 bin 211, daha çok personeli olan yerlerde 8 bin 422 lira. Asgari ücret yüzde 28.4 artarsa, stajyerlere ödenen ücret 5 bin 407-10 bin 814 liraya ulaşacak. Yüzde 33.7 artış ise bu tutarları sırasıyla 5 bin 630-11 bin 261 lira yapacak.
BES katkısı nasıl değişecek?
Asgari ücretteki artış, BES'e devlet tarafından verilen katkıyı artıracak. Otomatik katılımda en düşük işçi payı da artacak. Halen 990,9 olan en düşük işçi payı, asgari ücret yüzde 28.4 artarsa bin 272, yüzde 33.7 zamlanırsa bin 324 liraya çıkacak.
BORÇLANMALAR DA ARTACAK
Asgari ücret sadece gelirleri mi artıracak?
Asgari ücret gelirleri artırırken ödemelerde de değişiklik olacak. Doğum, askerlik, yurtdışı borçlanmaları yeni asgari ücrete göre hesaplanacak. Bunun dışında Bağ-Kur ve SGK primleri de yeni asgari ücret ile birlikte yükselmiş olacak.
Artıştan etkilenmemek mümkün mü?
Borçlanarak prim satın almak isteyenler 31 Aralık'a kadar e-devlet üzerinden başvurularını yaparlarsa mevcut asgari ücret üzerinden borçlanacak.
