Leyla Subeyhat, Ümmü'l- Fahm yakınlarındaki Salim Köyü'nde yaşayan bir Kur'an öğreticisiydi. Hayatının merkezinde öğrencileri ve Mescid-i Aksa vardı. Bir yandan Kur'an ezberleme eğitimi veriyor, diğer yandan köyünde ve çevresinde insanların Aksa'ya gitmesi için çalışıyordu. Kırk yılı aşan Aksa nöbeti, onu kutsal mekânın müdavimlerinden biri yaptı. Vefatı 6 Ekim 2026'da duyurulan Subeyhat, 79 yıllık hayatının ardından öğreticiliği ve Aksa'ya bağlılığıyla hatırlandı.
'AKSA KAFİLELERİ' PROJESİ
Tam adı Leyla Derviş Subeyhat olan Filistinli kadın, Salim ve çevresindeki "Aksa Kafileleri" projesinin sorumluluğunu üstlenmişti. Bu görev, başkalarının da Mescid-i Aksa'yla bağını sürdürmesine katkı sağlıyordu. Kur'an öğreticiliği ile kafile sorumluluğunu birlikte yürüttü. Köyündeki eğitim çalışmaları ve Aksa ziyaretleri, yıllar boyunca hayatının başlıca uğraşları oldu. Yakın zamanda geçirdiği rahatsızlığa kadar bu hizmetlerini sürdürdü.
KIRK YILLIK NÖBETİN KADINI
Subeyhat, Mescid-i Aksa'daki varlığını 40 yılı aşkın süre korudu. Aksa'nın kadın nöbetçileri için kullanılan "murabıta" adıyla anıldı. Murabıtaların nöbetinde namaz, Kur'an okumak ve ders halkaları önemli yer tutuyor. Kadınlar Aksa'da bir araya geliyor, birlikte öğreniyor ve ibadet ediyor. Kutsal mekânda bulunmak, bu kadınlar için dini bağlılıklarını gündelik hayatın içinde sürdürmenin de bir yolu. Subeyhat'ın hayatındaki öğreticilik ve ziyaret çalışmaları da bu bağlılığın somut karşılığıydı. Kendi nöbetini sürdürürken yaşadığı çevrenin Aksa'ya ulaşması için de sorumluluk aldı.
ORTAK HİKAYELER...
Aksa'daki kadınların ortak hikâyesinde giriş yasakları ve kapılarda geçen bekleyişler de bulunuyor. Ağustos 2015'te kadınların yerleşkeye girişinin engellendiği günlerde, içeri alınmayanlar Silsile Kapısı önünde toplandı. Bazı erkekler ise kontrol noktalarından geçtikten sonra Aksa'ya girebildi. Eylül 2015'te de sabah ziyaret saatlerinde girişlerine izin verilmeyen kadınlar, kapıların yakınında bekleyerek ibadetlerini burada sürdürdü. Namaz kılmak ve Kur'an derslerine katılmak isteyen kadınlar kısıtlamalara karşı çıkarken İsrail polisi, uzaklaştırma kararlarını güvenlik ve kamu düzeni gerekçeleriyle savundu.
ÖĞRETMENLİK VE HİZMET
Leyla Subeyhat'ın hayatını anlatan en belirgin üç iz, Kur'an öğreticiliği, Aksa kafileleri ve kırk yılı aşan nöbeti oldu. Salim'de üstlendiği görevler, kutsal mekâna duyduğu bağlılığı başkalarının da katıldığı bir hizmete dönüştürdü. Ekim ayında hayata veda eden Subeyhat, ardında yıllarını verdiği bu çalışmaları bıraktı. Onun hikâyesi, Salim köyünde Kur'an öğreten bir kadının Mescid-i Aksa'ya uzanan kırk yıllık emeğinin hikâyesiydi.

