İzmir'in geleneksel mutfak kültüründe önemli bir yere sahip olan şevketibostan, özellikle kış sonundan ilkbahar aylarına kadar toplanan yabani otlar arasında bulunuyor. Hava koşullarına ve yağış durumuna bağlı olarak değişmekle birlikte, bitki genellikle ocak ayından itibaren görülmeye başlıyor ve ilkbahar boyunca pazarlarda bulunabiliyor. Ege Bölgesi'nde akkız adıyla da bilinen şevketibostan, dikenli yapısı nedeniyle diğer otlardan ayrılıyor.
Pazarda şevketibostan arayanların en çok dikkat ettiği konuların başında bitkinin tazeliği geliyor. Taze örneklerde temizlenebilir, diri ve fazla kararmamış kısımlar tercih ediliyor. Ancak bu otun sofraya gelmesi, yalnızca satın alınmasıyla bitmiyor. Dikenlerinin ve sert bölümlerinin özenle ayıklanması gerekiyor. İzmir'de geleneksel tariflerin vazgeçilmezlerinden biri olan şevketibostan, bu zahmetli hazırlık aşamasının ardından çoğunlukla kuzu etiyle pişiriliyor.
İZMİR USULÜ ŞEVKETİBOSTAN NASIL YAPILIR?
İzmir'de şevketibostan denildiğinde akla gelen ilk tariflerden biri, kuzu etli ve limon terbiyeli olarak hazırlanan geleneksel yemek oluyor. Etin yumuşaklığıyla otun kendine has aromasını bir araya getiren bu tarifte malzemelerin doğru sırayla pişirilmesi önem taşıyor.
Malzemeler:
500 gram temizlenmiş şevketibostan
250-300 gram kuzu kuşbaşı
1 adet kuru soğan
2 yemek kaşığı zeytinyağı
2 su bardağı sıcak su
Yarım limonun suyu
1 yemek kaşığı un
Tuz
Yapılışı: İlk olarak şevketibostanın dikenli ve sert kısımları dikkatlice ayıklanıyor. Kalan bölümler doğranıp bol suyla yıkanıyor ve kararmayı azaltmak için limonlu suda bekletiliyor. Tencereye alınan kuzu eti, suyunu salıp çekene kadar pişiriliyor. Ardından zeytinyağı ve doğranmış soğan eklenerek kavruluyor.
Temizlenen şevketibostan tencereye ilave ediliyor ve birkaç dakika karıştırılıyor. Sıcak su ile tuz eklendikten sonra yemek, kısık ateşte et ve ot yumuşayana kadar yaklaşık 30-45 dakika pişiriliyor. Süre, etin türüne ve şevketibostanın sertliğine göre değişebiliyor.
Yemeğin kendine özgü kıvamını veren limonlu terbiye için limon suyu ve un bir kasede karıştırılıyor. Tencereden alınan bir miktar sıcak su bu karışıma yavaşça eklenerek ılıştırılıyor. Hazırlanan terbiye, yemek karıştırılırken tencereye dökülüyor ve birkaç dakika daha pişiriliyor. İzmir sofralarında bu yemek genellikle sıcak servis ediliyor; yanında pirinç pilavı veya mevsim salatası tercih edilebiliyor.
ŞEVKETİBOSTAN NEDEN SAĞLIK BOMBASI OLARAK ANILIYOR?
İzmir'in yöresel otları arasında yer alan şevketibostan, yalnızca lezzetiyle değil, besin içeriğiyle de ilgi görüyor. Lif ve çeşitli vitamin-mineralleri içeren bu bitki, mevsiminde tüketilen sebzeler arasında değerlendiriliyor. Lif, normal bağırsak fonksiyonlarının desteklenmesine katkıda bulunurken C vitamini bağışıklık sisteminin normal işleyişinde rol oynuyor. Şevketibostanın besin değerleri, yetiştiği koşullara ve hazırlanma biçimine göre değişebiliyor.
