155 basamaklı çileden doğan devrim! İzmir'in kalbinde yükselen bu tarihi kulenin sadece bir manzara terası olmadığını öğrendiğinizde bakış açınız tamamen değişecek.
155 BASAMAKLI MERDİVEN ÇİLESİ VE DÜŞEN İNSANLAR
1907 yılında Karataş semtinde yaşayan vatandaşlar, denize sıfır konumdaki Mithatpaşa Caddesi ile yukarıdaki kliflerde (Halil Rıfat Paşa Caddesi) yer alan evlerine ulaşabilmek için 155 basamaklı dik merdivenleri tırmanmak zorundaydı.
O dönem bu merdivenler özellikle yaşlılar, hastalar, hamile kadınlar ve elinde yük olanlar için tam bir eziyetti. Üstelik kış aylarında yağmurla kayganlaşan bu basamaklarda düşüp yaralananlar, hatta hayatını kaybedenler oluyordu. Karataş'ı yukarıya bağlayan bu coğrafi engel, günlük yaşamı çekilmez kılıyordu.
SU BASINCIYLA ÇALIŞAN İLK SİSTEMDEN ELEKTRİĞE
Tarihi Asansör'ün en az bilinen ve en ilginç teknik detaylarından biri çalışma prensibidir. Asansör ilk açıldığında elektrikle değil, buhar gücü ve su basıncının (hidrolik sistem) dengesiyle çalışıyordu. Yukarı ve aşağı yönlü hareket, tamamen su basıncının yönlendirilmesiyle sağlanıyordu.
Yıllar sonra el değiştiren asansör, bir süre eğlence ve sinema salonu olarak da kullanıldıktan sonra 1980'li yıllarda büyük bir yangın atlattı. İzmir Belediyesi tarafından 1990'larda restore edilerek bugünkü modern elektrikli yapısına kavuşturuldu.
DARİO MORENO'NUN ÇOCUKLUĞUNUN GEÇTİĞİ SOKAK
Asansörün alt girişinin bulunduğu sokak, İzmir'in kültürel hafızasında çok özel bir yere sahiptir. Dünyaca ünlü sanatçı Dario Moreno, çocukluğunda bu asansörün hemen altındaki evde yaşamıştır. Sanatçının ölümünden sonra adı bu sokağa (Dario Moreno Sokağı) verilmiş, asansörün tepesindeki terasa çıkan yolda onun şarkıları ve hatıraları ölümsüzleştirilmiştir.
Bugün Tarihi Asansör, sadece körfez manzarasını izlemek için bir teras değil; geçmişte insan hayatını kurtarmak için atılmış ve yüzyılı aşkın süredir şehrin kalbinde atan vefalı bir dayanışma projesidir.
