Türkiye Motosiklet Federasyonu'nun düzenlediği Skill, Enduro ve ATV Şampiyonası'nı takip etmek için gittiğim beş günlük süreçte Erzincan, Erzurum, Kars ama özellikle Ağrı'yı tarihsel, kültürel ve doğal zenginlikleriyle görme, gezme fırsatını buldum. Şampiyona sırasında 4 gün içinde ilin önemli kültür yerlerini ve Tendürek ile Ağrı dağlarını gezmemizi sağlayan Ağrı Valisi Önder Bozkurt ile Türkiye Motosiklet Federasyonu Başkan vekilleri Mahmut Nedim Akülke ve Ogün Baysan ile biz basın mensuplarına çok yardımcı olan Gülçin Ertunç'a teşekkür ederim... Konuşma fırsatı bulduğumuz Ağrı Gençlik ve Spor İl Müdürü Ahmet Çelebi de, ülkemizin ve dünyanın ilgisini çekebilmek için ilde çeşitli spor dallarında Türkiye şampiyonaları gerçekleştirdiklerini belirterek, yakın zamanda kış turizmi için de kayak merkezi yapma projesi üzerinde durduklarını söyledi.
DOĞU'NUN İNCİSİ
Eğer doğal ve tarihi güzelliklerini gezip görmek istiyorsanız, mayıs ve haziran ayları doğanın uyandığı, çiçeklerin açtığı, karların eriyip derelerin gür aktığı dönemlerdir. Ağrı Dağı'na tırmanış için gidiyorsanız, daha kuru sezon olan temmuz, ağustos ve eylül ayları en uygun zamanlar. İşte ülkemizin doğudaki serhat ili Ağrı'ya gittiğinizde gezebileceğiniz yerler:
AĞRI DAĞI
5 bin 137 metre yüksekliğiyle Avrupa ve Türkiye'nin en yüksek zirvesi Ağrı Dağı burada bulunuyor. Zirvesinde yer alan takke buzulu dört mevsim erimez, belki de binlerce yıldır oradadır. Volkanik olan dağın ikinci bir zirvesi daha var. Oraya da Küçük Ağrı adı veriliyor. Ağrı Dağı'nın en güzel manzaralarını Iğdır yönünden Doğubayazıt'a doğru gelirken ve Ermenistan'ın başkenti Erivan'dan görebilirsiniz. Biz yarıştan dolayı 3 bin 500 metreye kadar 4x4 araçlarla çıkabildik. Arazi ve eğim, normal araçlarla gidilmesine zaten imkân vermiyor. Kalan bölümde araçla çıkış yok. Bunu başarabilmeniz için dağcı olmanız gerek. Dağın eteklerinden itibaren dümdüz ova, yemyeşil alanlar ve dereler sizi karşılarken, ne tarafına bakarsanız bakın muhteşem görüntüler izliyorsunuz.
AHMED-İ HANI TÜRBESİ
Şeyh Ahmed-i Hani, Ağrı ve çevresi için önemli bir ilim adamı. İslam âlimi, yazar ve eğitmen gibi farklı alanlarda uzmanlığı olan biri. Ahmed-i Hani, Hakkâri'den gelerek Ağrı'ya yerleşmiş. Ahmed-i Hani'nin en bilinen kitabı Mem û Zîn, bölgede geçen bir aşk hikâyesini anlatıyor. Türbesi, Urartu Kalesi'nden 500 metre yukarıda yer alan caminin içinde bulunuyor.
DOĞUBAYAZIT SARAYI
Osmanlı İmparatorluğu Lale Devri'nde yapılan sarayın yapımı 99 yıl sürmüş. Sarayın inşasında bulunduğu bölgenin kültürel çeşitliliğinden faydalanılmış. Fars, Selçuklu, Osmanlı ve Türkmen mimarisinin en güzel örnekleri, Ermeni taş ustalarının eşsiz işçiliği ile birleşmiş. Sarayda 116 oda bulunuyor. Saray olarak inşa edilmiş olsa da İshak Paşa; medrese, cami ve kütüphanesi ile külliye olarak kullanılmış. Osmanlı İmparatorluğu döneminde kalorifer sistemine sahip ilk saray olması da bir diğer önemli özelliği. Basamaktan indiğinizde, o dönem kullanılan zindan odaları da var.
METEOR ÇUKURU
Doğubayazıt ilçesinde, Gürbulak Sınır Kapısı yakınlarında bulunan Meteor Çukuru, 60 metre derinliğinde ve 35 metre genişliğinde silindirik bir yapıya sahiptir. Alaska'dakinden sonra dünyanın en büyük ikinci meteor çukuru veya volkanik bir obruk olarak kabul edilir. Doğubayazıt ilçe merkezine yaklaşık 35-38 kilometre mesafededir. Askerî bölge ve sınır hattına çok yakın bir konumda yer aldığından, bölgeye gitmeden önce Doğubayazıt Kaymakamlığı veya ilgili güvenlik birimlerinden güncel ziyaret ve izinler hakkında bilgi edinmenizi tavsiye ediyorlar.
URARTU KALESİ
İshak Paşa Sarayı'ndan yukarı baktığınızda, sarp kayaların üzerine kurulmuş olan kale, Urartu Kalesi veya Beyazıt Kalesi olarak anılıyor. Kalenin yapım tarihi tam olarak bilinmiyor. Urartu Dönemi'nde yapıldığı tahmin edildiğinden Urartu Kalesi denmiş. Kalenin üst bölümünde yer alan Keçi Deliği/Geçidi adıyla anılan yer de görülmeye değer. Keçi Deliği'ne çıkmak için Ahmed-i Hani Türbesi'nin olduğu yere çıkılması gerek.
DİYADİN KANYONU
Diyadin ilçesinde yer alan Diyadin Kanyonu, Murat Nehri'nin suları tarafından oyulmuş. Muhteşem manzaralara ev sahipliği yapıyor. Diyadin merkezine 5 kilometre mesafede yer alan kaplıcalar ise geniş bir alana yayılmış, 75 dereceyi bulan sıcak su kaynaklarından oluşuyor. Sıcak suyun oluşturduğu traverten ve köprü görüntüleri ilgi çeken yerler arasında. Diyadin ilçe merkezine 12 kilometre mesafedeki Günbuldu Köyü yakınında bulunan mağaraların içinde kayalara oyulmuş tapınak ve barınaklarda farklı inançlara ait izler bulunmuştur.
NUH'UN GEMİSİ
Nuh Tufanı'nın sonunda Nuh'un Gemisi'nin karaya oturduğu yer olduğu tahmin edilen bölge, Telçeker ve Üzengili köyleri arasında yer alıyor. Türkiye-İran yolundan içeriye doğru 4 kilometre ilerlediğinizde silüet şeklinde bir gemi izi görünüyor. Geminin durduğu yerin adı halk arasında Cudi Dağı olarak geçiyor. Özellikle yabancı turistlerin ilgisini çekiyor.
