Beslenme ve diyet uzmanı Mehlika Öktem diyor ki...
Tatilde biraz fazla mı kaçırdınız? Açık büfeler, tatlılar, dondurmalar, akşam yemekleri derken eve döndünüz ve soluğu tartının üzerinde aldınız. Sonuç mu?
Belki 2, belki 3 kilo fazla...
İlk düşünce genellikle aynı oluyor:
"Bu kadar kısa sürede nasıl kilo aldım?" Aslında çoğu zaman gördüğünüz artışın tamamı yağ değildir. Hatta birkaç günlük tatilde gördüğünüz kilo artışının önemli bir kısmı yağdan çok su kaynaklı olabilir. İşte tam da bu noktada devreye ödem giriyor.
ÖDEM TAM OLARAK NEDİR?
Ödem, vücudun dokular arasında normalden fazla sıvı tutması durumudur. Bu durum özellikle yüz, eller, ayak bilekleri ve karın bölgesinde belirginleşebilir. Kişi kendini daha şiş, daha gergin ve hatta kıyafetlerinin içine sığmakta zorlanıyor gibi hissedebilir. Bazı insanlar "Bir gecede üç kilo aldım" der. Gerçekte bir gecede üç kilo yağ kazanmak biyolojik olarak oldukça zordur. Ancak birkaç litre sıvı tutulması çok daha olasıdır.
Vücudumuz karbonhidratları depolamak için "glikojen" adı verilen bir enerji deposu kullanır. Karaciğer ve kaslarda depolanan bu glikojen, günlük yaşamda önemli bir enerji kaynağıdır. Ancak burada çoğu kişinin bilmediği ilginç bir detay var: Depolanan her 1 gram glikojen yaklaşık 3-4 gram suyla birlikte tutulur. Yani birkaç gün boyunca normalden fazla ekmek, pilav, makarna, tatlı ya da hamur işi tükettiğinizde yalnızca karbonhidrat depolarınız dolmaz; beraberinde vücudunuz daha fazla su da tutar.
Tatiller neden ödem için mükemmel bir ortam oluşturur? Tatilde genellikle günlük rutinler değişir. Daha fazla dışarıda yemek yenir, daha fazla karbonhidrat tüketilir, daha fazla tuz alınır ve çoğu zaman daha az hareket edilir. Restoran yemekleri ve hazır ürünler düşündüğümüzden çok daha fazla sodyum içerir. Sodyum arttığında vücut dengeyi koruyabilmek için daha fazla su tutmaya başlar. Bir yandan fazla karbonhidrat tüketimi glikojen depolarını doldururken, diğer yandan yüksek tuz alımı da su tutulmasını artırır. Sonuç olarak kişi kendini şiş hisseder ve tartıda beklemediği rakamlarla karşılaşabilir.
PEKİ ÖDEM NASIL AZALIR?
İyi haber şu ki, tatil sonrası oluşan ödemlerin büyük kısmı geçicidir. Normal beslenme düzenine dönmek, yeterli su tüketmek, hareket etmek ve birkaç gün boyunca tuz tüketimini azaltmak genellikle vücudun yeniden denge kurmasına yardımcı olur.
Özellikle yürüyüş gibi hafif fiziksel aktiviteler dolaşımı desteklerken, kaslardaki glikojen depolarının kullanılmasını da sağlar. Glikojen azaldıkça beraberinde tutulan su da yavaş yavaş vücuttan uzaklaşır
