Her büyük hikaye, bazen küçücük bir tesadüfle başlar... Bundan yarım asır önce California'da, cebinde yalnızca 50 doları ve sınırlı İngilizcesiyle geleceğini tırnaklarıyla kazıyan 19 yaşındaki genç bir Türk öğrencinin bir tek arzusu vardı: Okumak, başarmak ve memleketindeki kız kardeşine eğitim desteği uzatabilmek. International House'un rahatsız kanepelerinde uykusuz geceler geçiren Kaya Tuncer'in hayatı, bir arkadaşının kendisinden istediği tek bir telefon jetonuyla sonsuza dek değişti. "Benimle kahve içerseniz jetonu veririm" diyen genç Kaya'nın karşısına çıkan ve ortak dilleri Fransızca sayesinde ilk sohbetin kıvılcımını yakan Mary Mills, o gün sadece bir kahve davetini değil, yarım asırlık bir hayatı ve Türkiye'nin en büyük sanayi hamlelerinden birinin kaderini kabul etmişti. 1963'te atılan o imza, yalnızca iki kalbi değil; vizyonu, üretimi ve dayanışmayı da birleştirdi.
'ÜRETİM ÜSSÜNE DÖNÜŞTÜ'
Aşkla, inançla ve omuz omuza verilen emekle büyüyen bu birliktelik, zamanla Ege'nin kalbinde devasa bir üretim üssüne dönüştü. Kaya ve Mary Tuncer çifti, sıfırdan kurup büyüttükleri Ege Serbest Bölgesi'ni (ESBAŞ) sadece fabrikalardan, binalardan ve finansal rakamlardan ibaret görmedi. Mary Tuncer, bir öğretmen hassasiyetiyle o binaların arasına çocuk yuvalarını, uzay kampını, doğa sevgisini ve insanı yerleştirdi. 2012 yılında Kaya Tuncer'in vefatıyla sarsılan ESBAŞ'a, "Sarsılmaz dirayetim" dediği o büyük cesaretiyle 11 yıl boyunca liderlik eden Mary Hanım, bir jetonla başlayan o masalın her sayfasını sadakatle ve başarıyla yaz- maya devam etti. ABD'deki evinde 86 yaşında aramızdan ayrılan ESBAŞ Onursal Başkanı Mary Mills Tuncer için önceki gün ESBAŞ Konferans Salonu'nda gözyaşlarının sel olduğu bir anma töreni düzenlendi. 'ÇOK ÖZEL BİR İNSAN'
Tuncer'in yaşamını anlatan video sunumuyla başlayan törende, o tek jetonla başlayan büyük hikayenin İzmir'de bıraktığı derin izler yad edildi. Mary Tuncer'in çok özel bir insan olduğunu ifade eden ve konuşmakta zorlanan ESBAŞ Yönetim Kurulu Başkan Vekili ve Yürütme Kurulu Başkanı Dr. Faruk Güler, "Bence dünya iyi bir insanı kaybetti. Mary Hanım'ın bende bıraktığı çok iz var ama en çok bıraktığı iz sarsılmaz dirayetiydi. Kendisi, Kaya Bey'in bıraktığı ESBAŞ'a büyük bir cesaret ve özveriyle sahip çıktı. ESBAŞ'ın daha da büyümesi ve uzun yıllar varlığını sürdürmesini çok istedi. Bunun için çok çalıştı. Güvendi ve güven verdi. Yaptıklarının kalıcı olması için 2023'te yönetim kurulu başkanlığını kızı Deniz Hanım'a devrederek yönetimde devamlılığı sağladı" dedi.
EĞİTİMCİLİKTEN ESBAŞ ONURSAL BAŞKANLIĞINA
KAYA Tuncer'in 2012'deki vefatının ardından ESBAŞ Yönetim Kurulu Başkanlığı görevini üstlenen Mary Tuncer, 11 yıl boyunca bu görevin başında oldu. 2023'ün temmuz ayında başkanlığı kızı Deniz Tuncer'e devrederek ESBAŞ Onursal Başkanı olan Tuncer, aynı zamanda Uzay Eğitimi Yoluyla Küresel Dostluk (GFTSE) kuruluşunun kurucu ortakları arasında yer aldı ve Uzay Kampı Türkiye'nin yönetiminde aktif görevlerde bulundu. Meslek hayatına ortaokul düzeyinde Fransızca ve sosyal bilgiler öğretmeni olarak başlayan Tuncer, Güney Kaliforniya Üniversitesi'nde lisansüstü öğrenci başvurularının değerlendirilmesinde görev aldı. Dickinson College, Grenoble Üniversitesi ve UC Berkeley'de eğitim gören Tuncer, toplumsal yaşamda da kooperatif anaokulları, okul-aile birlikleri ve kadın kuruluşları başta olmak üzere çeşitli gönüllü çalışmalarda yer aldı.
'SEVGİYLE OLUŞAN BİR ESER'
İZMIR Ticaret Odası Meclis Başkanı Selami Özpoyraz da Tuncer'in insanlara iş imkanı sağlama, ülkeye katkıda bulunma ve ESBAŞ'ın gelişimine destek olma anlayışından söz ederek kendisi için örnek aldığı isimlerden biri olduğunu söyledi. Anma töreninin sunuculuğunu gerçekleştiren ESBAŞ Kurumsal İletişim ve Sürdürülebilirlik Direktörü Halime Büyükyüksel ise gözyaşlarıyla yaptığı konuşmasında Mary Tuncer'in eğitime ve çocuklara verdiği değerin ESBAŞ'ın farklı alanlarında görüldüğünü belirterek, "Bugün ESBAŞ'a baktığımızda, yalnızca binaları, fabrikaları, yolları ya da üretimi görmüyoruz. Ortaya çıkan yapı, Kaya ve Mary Tuncer çiftinin yıllar boyunca emek, sabır ve sevgiyle oluşturduğu bir eserdir. Mary Tuncer'in ismi, bizim kalbimizde ve onun emeğiyle güzelleşen bu güzel bölgede yaşamaya devam edecek" dedi.
'CESARETİNİZİ KAYBETMEYİN'
MARY Tuncer'in dünyaya nasıl baktığının anlaşılmasının önemine değinen ESBAŞ Genel Müdürü Yusuf Kılınç ise Tuncer'in ESBAŞ'a yalnızca binalar ve rakamlar üzerinden bakmadığını belirterek, "Binalara ve finansmana bakmadan önce insanlara ve çevreye bakardı. Çocuk yuvası ve Uzay Kampı Türkiye'ye her zaman önem verirdi. Bizlere İnandığınız şeylerin arkasında durun. İnsanlara değer verin. Birbirinize, doğaya ve çevreye sahip çıkın' önerisinde bulunurdu. Sizden öğrendiklerimizi unutmayacağız. İnandığınız değerleri yaşatmaya çalışacağız. Bize bıraktığınız emanete sahip çıkacağız" dedi.
