Dünya makarna ticaretindeki payı her geçen gün artan Türk makarnası, 166 ülkede tüketiliyor. Türkiye, makarna üretiminde ve ihracatında dünya genelinde İtalya'nın hemen ardında bulunuyor. Türkiye'de üretilen makarna, kalitesiyle dikkat çekiyor. Avrupa Birliği'nin 20 bin tonluk kotasına rağmen Türk makarnası, son dönemde artan ihracat rakamlarıyla öne çıkıyor Türkiye, 2012'den bu yana makarna ihracatında dünyanın en büyük ikinci tedarikçisi konumunu koruyor. Tonaj bazında İtalya'nın ardından gelen Türkiye, küresel kuru makarna ihracatının yaklaşık dörtte birini tek başına gerçekleştiriyor. Türkiye'yi Mısır, İspanya ve Belçika izliyor.
KALİTESİ ÖNE ÇIKIYOR
Türkiye, üretim gücü, kalite standardı ve ihracat kabiliyetiyle dünya makarna ticaretinde stratejik bir aktör haline geldi. Küresel makarna ithalatının yaklaşık yüzde 30'unu gerçekleştiren ABD, Japonya ve Almanya gibi önde gelen pazarların en fazla makarna tedarik ettiği ülkeler arasında Türkiye de bulunuyor. Türkiye'nin dünya makarna ticaretinde tonaj bazında yüzde 25'lik paya sahip olması, üretim kalitesinin en somut göstergelerinden biri olarak değerlendiriliyor.
İLK FABRİKA İZMİR'DE
Türkiye'de ilk makarna fabrikası, 1922 yılında İzmir'de kuruldu. Soyadı Kanunu'ndan sonra 'Piyale' soyadını alan Hasan Tahsin Bey tarafından kurulan fabrika, günlük 850 kilo üretim yapabiliyordu. 1950'lerde çok sayıda fabrika daha faaliyete geçti. 2025 yılı itibarıyla Türkiye'nin yıllık üretim kapasitesi 3 milyon tona yükseldi. Makarnanın üretildiği illerin başında Gaziantep, Mardin, Ankara, Mersin ve Çankırı geliyor. Ülke genelinde toplam 25 makarna fabrikası bulunuyor. Bunların 9'u Gaziantep'te faaliyet gösteriyor.
2021'DE ZİRVEYİ YAKALADI
Makarna üretiminde zirve, 2021 yılında yakalandı. O yıl 2 milyon 97 bin ton makarna üretildi. 2023'te bu rakam 1 milyon 970 bin tona düştü, 2024'te ise yeniden 2 milyon 82 bin tona yükseldi. Türkiye'nin 2024 yılında yurt dışına sattığı makarnadan elde ettiği gelir 817 milyon dolar olarak hesaplandı. 2025'in ilk beş ayında 581 bin ton makarna ihraç edilerek 459 milyon 231 bin dolar döviz girdisi sağlandı. Bu dönemde ihracatta Gana, İtalya, Somali, Japonya ve Benin başı çekti. 2024'te ise en fazla ihracat Cezayir, Somali, İtalya, Gana ve Venezuela'ya yapıldı.
228 MİLYON DOLAR İHRACAT
Türkiye, 2026 yılının ilk çeyreğinde ihracattaki güçlü performansını sürdürdü. Ocakmart döneminde toplam makarna ihracatı 228,5 milyon dolar olarak gerçekleşirken sektör, hem miktar hem de değer bazında dikkat çekici bir ivme yakaladı. Geçen yılın aynı dönemine göre değer bazında yüzde 7 artış kaydedilen ihracat, miktar bazında ise yüzde 11,5 yükselerek 378,7 bin tona ulaştı. Almanya ve Amerika Birleşik Devletleri de Türkiye'nin en fazla makarna sattığı ilk 10 ülke arasında yer aldı. Japonya'ya ise 15 milyon dolar tutarında ihracat gerçekleştirildi. Kamu ve özel sektörün eş güdümlü çalışmalarıyla 'Türk Makarnası' imajı her geçen gün daha da güçleniyor. Anadolu'nun eşsiz buğdayından üretilen makarna, dünya pazarında hak ettiği finansal değere ulaşma yolunda ilerliyor. Yaklaşık 50 bin kişiye istihdam sağlayan ve yurt içi ile yurt dışı satış hacmiyle Türkiye ekonomisine her yıl 2 milyar dolarlık katkı sunan sektör, yeni dönemde hem ihracat hacmini büyütmeyi hem de katma değerli ürünlerle küresel pazardaki gücünü artırmayı hedefliyor.
TÜRKİYE'NİN ÜRETİMİ
Dünya genelinde makarna üretiminde ikinci sırada olan Türkiye, tüketimde ise sekizinci sırada bulunuyor. İtalya'da kişi başı makarna tüketimi yılda 21 kilogram seviyesindeyken Yunanistan'da bu oran 17 kilogram. Türkiye'de ise kişi başı makarna tüketimi 8 kilogram civarında seyrediyor. Öte yandan Türk halkının makarnaya olan ilgisinin son yıllarda giderek arttığı ve tüketim oranlarının önümüzdeki yıllarda daha da yükseleceği öngörülüyor.
50 BİN KİŞİYE İSTİHDAM
Kamu ve özel sektörün eş güdümlü çalışmalarıyla 'Türk Makarnası' imajı her geçen gün daha da güçleniyor. Anadolu'nun eşsiz buğdayından üretilen makarna, dünya pazarında hak ettiği finansal değere ulaşma yolunda ilerliyor. Yaklaşık 50 bin kişiye istihdam sağlayan makarna sektörü, yurt içi ile yurt dışı satış hacmiyle Türkiye ekonomisine her yıl 2 milyar dolarlık katkı sunuyor.
PRATİK VE LEZZETLİ
ENDÜSTRİYEL üretimde makarnanın ham maddesini 'durum buğdayı' adı verilen sert buğday türü oluşturuyor. Genellikle sıcak ve tuzlu suda haşlanarak yumuşatılan makarna, hem pratik hem de lezzetli bir yemek olması nedeniyle dünya mutfaklarının vazgeçilmezleri arasında yer alıyor. Diğer karbonhidrat kaynaklarına göre daha yavaş sindirildiği ve uzun süre tok tuttuğu için de tercih ediliyor. Özellikle Z ve Y kuşaklarının evde yemek hazırlamaya ve bunu sosyal bir deneyime dönüştürmeye yönelik ilgisi, makarnanın farklı tarifler ve kültürlerle yeniden yorumlanmasını hızlandırıyor.
