BESLENME VE DİYET UZMANI MEHLİKA ÖKTEM DİYOR Kİ...
Brokoli denildiğinde pek çoğumuzun aklına sağlıklı beslenme, diyet listeleri ve belki de çocukken yemek istemediğimiz o yeşil sebze geliyor. Oysa brokoli, görüntüsünden çok daha fazlasını barındırıyor. Son yıllarda bilim dünyasının dikkatini çeken en önemli özelliklerinden biri ise içerdiği sülforafan adlı doğal bileşik. Peki, brokoliyi bu kadar özel yapan sülforafan nedir ve vücudumuzda neler yapar?
DAHA DOĞRARKEN BAŞLIYOR
Brokolinin içinde başlangıçta doğrudan sülforafan bulunmuyor. Bunun yerine glukorafanin adı verilen bir bitkisel bileşik yer alıyor. Brokoliyi kestiğimizde, doğradığımızda veya çiğnediğimizde bitkinin kendi enzimi olan mirozinaz devreye giriyor ve glukorafaninin sülforafana dönüşmesine yardımcı oluyor. Yani brokoliyi doğramak yalnızca yemek hazırlığının bir parçası değil, aynı zamanda bu değerli bileşiğin oluşması için ilk adım!
SAVUNMA SİSTEMİNE DESTEK
Sülforafanı bu kadar ilgi çekici yapan şey, vücudumuzun kendi koruyucu mekanizmalarını harekete geçirebilmesi. Günlük yaşamda hava kirliliği, sigara dumanı, güneş ışınları ve vücudumuzda doğal olarak gerçekleşen metabolik süreçler, hücrelerimizde oksidatif stres oluşmasına neden olabiliyor. İşte sülforafan, Nrf2 adı verilen bir savunma mekanizmasını harekete geçirerek vücudun kendi antioksidan ve koruyucu enzimlerinin çalışmasını destekleyebiliyor. Üstelik araştırmalar bununla da sınırlı değil. Sülforafanın inflamasyon, hücre yenilenmesi ve hücrelerin zararlı bileşiklerle mücadelesi üzerindeki etkileri de inceleniyor. Özellikle kanser araştırmalarında dikkat çekmesinin nedeni, laboratuvar çalışmalarında bazı kanser hücrelerinin çoğalması ve yaşam döngüsü üzerinde etkiler göstermesi. Elbette bu sonuçlar, brokoli tüketmenin kanseri önlediği veya tedavi ettiği anlamına gelmiyor. Ancak bir sebzenin içindeki doğal bir bileşiğin hücrelerimizin çalışma biçimiyle bu kadar yakından ilişkili olması gerçekten etkileyici.
PİŞİRME ŞEKLİ ÇOK ÖNEMLİ
Gelelim mutfaktaki en önemli ayrıntıya: Brokoliyi nasıl pişirdiğimiz! Sülforafanın oluşmasında görev alan mirozinaz enzimi ısıya duyarlıdır. Bu nedenle brokoliyi uzun süre kaynatmak, enzimin etkisini azaltabiliyor. Ayrıca suda çözünen bazı besin bileşenleri de pişirme suyuna geçebiliyor. Bu yüzden brokoliyi uzun uzun haşlamak yerine kısa süre buharda pişirmek daha iyi bir tercih. Bir de küçük bir mutfak sırrı paylaşalım: Brokoliyi pişirmeden önce küçük parçalara ayırıp yaklaşık 30-40 dakika bekletmek, sülforafan oluşumuna fırsat verebilir. Peki, brokolinizi fazla pişirdiyseniz ne yapabilirsiniz? Bir miktar hardal tozu eklemek! Hardal, mirozinaz benzeri enzim aktivitesi sayesinde sülforafan oluşumuna yardımcı olabilir. Brokolinin güzelliği yalnızca sülforafandan ibaret değil. Lif içeriğiyle bağırsak sağlığını desteklerken C vitamini, K vitamini, folat ve çeşitli mineralleri de soframıza taşıyor. Kısacası brokoli, yalnızca tabağımızı renklendiren bir kış sebzesi değil; içindeki doğal bileşiklerle hücrelerimizin savunma mekanizmalarından bağırsak sağlığına kadar pek çok alanda araştırılan değerli bir besin. Belki de bugüne kadar ona hak ettiğinden biraz daha az değer verdik. Bu kış brokoliye bir şans vermenin tam zamanı!

