İnternet devrimi dünyayı birbirine bağladı; yapay zeka devrimi ise üretimi, ticareti ve küresel rekabeti yeniden şekillendiriyor. Bu çağda ekonomik gücü; veri, yazılım, insan kaynağı ve dijital altyapı belirleyecek. Türkiye'nin yapay zeka vizyonu, 29 Temmuz'da Ankara Crowne Plaza Otel'de düzenlenen TOBB İş Dünyası Yapay Zeka Zirvesi ile iş dünyasının gündemine taşındı. TOBB Türkiye Yazılım Meclisi öncülüğündeki zirve; kamu, sanayi, KOBİ'ler ve teknoloji üreticilerini buluşturan önemli bir ilk oldu.
EKONOMİK BAĞIMSIZLIK
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır'ın konuşması, yapay zekanın ekonomik bağımsızlık meselesi olduğunu ortaya koydu. Kacır, kendi verisini yönetemeyen, yapay zeka modellerini geliştiremeyen ve kritik dijital altyapısını kuramayan ülkelerin dışa bağımlı hâle geleceği uyarısında bulundu. Görüldüğü gibi mesajın ekonomik karşılığı açık: Veri yeni dönemin sermayesi, yazılım üretim aracı, hesaplama kapasitesi ise dijital ekonominin altyapısıdır. Bu alanlardaki dışa bağımlılık; üretim maliyetlerinden rekabet gücüne, veri güvenliğinden cari açığa kadar kırılganlık yaratır. Yapay zeka yatırımları ise çok önemli. Çünkü verimlilik, ihracat ve katma değer yatırımının aktörü konumunda. Bakan Kacır'ın açıkladığı hedefler oldukça sevindirici. İki yılda 5 milyon kişiye yapay zeka okuryazarlığı eğitimi verilecek; 10 bin ileri düzey uzman ve 100 bin uygulama profesyoneli yetiştirilecek. En az 2 bin kamu veri seti erişime açılacak, yapay zeka altyapılarında 10 milyar dolarlık kaynak harekete geçirilecek ve girişim sermayesi fonlarına 150 milyon dolar kamu kaynağı yönlendirilecek. Öte yandan Tekno-girişimlere 5 milyon liraya kadar faizsiz finansman sağlanması ve Türkçe BİLGE dil modelinin geliştiricilere sunulması da önemli adımlar arasında. Başarısı ise bu kaynakların üretime, ticarileşmeye ve ihracata dönüşmesiyle ölçülecek.
YERİ YAZILIMA GÜÇLÜ TALEP
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Başkanı M. Rifat Hisarcıklıoğlu'nun paylaştığı yüzde 6,3'lük oran ise dikkat çekici. Kurumların yerli yapay zeka çözümlerini kullanma oranının bu düzeyde kalması, iç talebin güçlendirilmesi gerektiğini gösteriyor. Kamu kurumları ve büyük şirketler, nitelikli yerli yazılımlara kullanım alanı açarak firmalarımıza küresel pazarlarda güçlü referans sağlayabilir. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Millî Teknoloji ve Yapay Zeka Genel Müdürü Sadullah Uzun'un zirvede aktardığı Haziran 2026'da yayımlanan Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı'nda yer alan "Fark et, istifade et, üret ve yönet" yaklaşımı, dönüşümün yol haritasını özetliyor. Sadullah Uzun önderliğinde yapay zeka alanında pek çok devrime önümüzdeki günlerde şahit olacağız. Türkiye; yapay zekanın verimlilik ve ekonomik performansa olumlu yansımalarını gördükçe, bilinçli kullanımda artış görüldükçe tüm sektörde yatırım ve karlılık daha da artacak. Bu yüzden TOBB yazılım Meclisi olarak hedefimiz yerli-milli yapay zekanın artması, etik, güvenli, şeffaf ve insan odaklı bir yönetim modelinin geliştirilmesidir. Bu kapsamda TOBB Türkiye Yazılım Meclisi Başkanı Ertan Barut'u kutluyorum. Gayret ve özverisi, koordinasyonu ile önemli projeler yürütüyor. Barut zirvenin İstanbul, İzmir ve Antalya gibi şehirlerde de düzenleneceğini duyurdu. TOBB Türkiye Yazılım Meclisi bünyesindeki 14 ihtisas komitesinden oluşuyor. Ben de Sürdürülebilir Yazılım ve Yeşil BT Komitesi Başkan Yardımcısı olarak, ülkemizin dijital dönüşümü ve yazılım ekosisteminin gelişmesi için tüm komite üyelerimizle canla başla çalışıyoruz. Yazılım ihracatını artırmayı, sürdürülebilir teknolojileri yaygınlaştırmayı ve katma değerli yerli çözümleri güçlendirmeyi stratejik bir sorumluluk olarak görüyoruz. İnternet devriminde teknolojiyi üreten ülkeler küresel ekonomiye yön verdi. Yapay zeka devriminde de bu sonuç değişmeyecek. Türkiye'nin hedefi; verisini yöneten, yazılımını geliştiren ve ürettiği teknolojiyi dünyaya ihraç eden bir ekonomi kurmak. Teknoloji transferi yaparak dünyaya model bir Türkiye hedefiyle çalışmaktadır.