Fransa'daki lise eylemlerini okurken 17 yaşındaki Maisa'nın anlattığına takıldım. İngilizce öğretmeni olmak istiyor. Paris'in kuzeyindeki Aubervilliers'de, Le Corbusier Lisesi'nde okuyor. Reuters'a, geçen yıl Fransızca öğretmeni olmadan Fransızca sınavına girdiğini anlatmış. Aynı okulun önünde 15 yaşındaki Amelia da bir pankart taşıyor. Söylediği şu: Yaşadığımız adres geleceğimizi belirlememeli. İki çocuk. İki ayrı cümle. Fransa'daki öfkeyi anlamak için bazen bunlar, uzun siyasi açıklamalardan daha fazlasını söylüyor. Birinden sınavda başarılı olması bekleniyor. Diğeri, başka bir mahallede yaşayan yaşıtıyla aynı imkânı istiyor. Cumhuriyetin eşitlik sözü, okul kapısında sınanıyor. Ben bu meseleye buradan bakıyorum. Yanan çöp kutusunun görüntüsü hemen yayılıyor. Öğretmensiz geçen dersin görüntüsü yok. Oysa o dersin de bir kaybı var. Günler geçiyor, sınav yaklaşıyor. Öğrenci, kendisinin gidermediği bir eksikliğin hesabını sınav kâğıdında veriyor.
TEPKİ ÇIĞ GİBİ BÜYÜDÜ
Eylemlerin başlangıcında da benzer bir sorun bulunuyor. Creteil'deki Saint- Exupery Lisesi'nde personel ve kaynak yetersizliğine karşı greve çıkan öğretmenlere öğrenciler destek verdi. Tepki daha sonra başka okullara yayıldı. Demek ki bir sabah durup dururken sokağa çıkılmadı. Yine de okul girişine barikat kurulmasını görünce içim rahat etmiyor. Derse girmek isteyen çocuğun hakkı ne olacak? Eğitim talep ederken eğitimi aksatmak, hareketin kendi içinde de cevaplanması gereken bir soru. Ama bu soruyu sorup devletin sorumluluğunu unutamam. Öğrenciden okuluna gelmesini isteyen yönetim, o okulda öğretmen bulunmasını da sağlamalı. Sonra haberlerin dili ağırlaşıyor. La Ciotat'da 59 yaşındaki bir öğretmenin üzerine benzin dökülüp dövüldüğü bildiriliyor. Eğitim isteyen birinin öğretmene saldırması nasıl açıklanabilir? Açıklanamaz. Bunun siyasi mazereti de olmaz. Lens'te ise pazartesi günü 15 yaşındaki bir öğrenci elini kaybetti. Reuters'ın aktardığına göre soruşturma açıldı. Yerel gazete La Voix du Nord, çocuğun yerdeki polis bombasını aldığını yazıyor. Olayın bütün ayrıntıları henüz açıklığa kavuşmuş değil. Burada duruyorum. On beş yaşındaki bir çocuğun elini kaybettiği haberi, günlük olay bilançosunun bir satırına dönüşmemeli. Nasıl oldu? Hangi koşullarda oldu? Önlenebilir miydi? Bu soruların cevabı aranmalı. Öğretmene saldırının hesabı da sorulmalı. Bunları söylemek için bir siyasi kamp seçmemiz gerekmiyor. Bir çocuğun yaralanmasına üzülmek, öğretmene yapılan saldırıyı hafifletmez. Öğretmene saldırıyı mahkûm etmek de binlerce öğrencinin eğitim talebini geçersiz kılmaz.
OKULU AÇMAK YETMEZ
Üstelik hareketin seyrini doğru okumalıyız. Fransa Eğitim Bakanlığına göre pazartesi 413 lisede protesto veya derslerde aksama yaşandı. Cuma öğle saatlerinde bu sayı 564'tü. Yani bir gerileme var. Bugün ise sendikaların ve velilerin de desteklediği yeni bir ulusal eylem çağrısı bulunuyor. Bu yazı hazırlanırken günün katılımı henüz belli değil. Hükümet öğretmen açıklarına öncelik verilmesini istiyor. Okul binaları için görüşmeler yapılacak. Önlemlerin maliyeti ve uygulama takvimi hazırlanacak. Bunlar gerekli adımlar. Fakat Maisa'nın geçen yıl öğretmensiz girdiği sınav geri gelmeyecek. Bazen yönetimler, sokaktaki öfkeyi ne kadar hızlı durdurabileceklerini hesaplıyor. Ben, o öfkenin sınıfta ne kadar süre biriktiğini merak ediyorum. Fransa'nın önündeki sınav da burada. Okul kapısını yeniden açmak yetmeyecek. Çocuk içeri girdiğinde karşısında öğretmenini bulacak mı? Amelia'nın yaşadığı mahalle, alacağı eğitimin kalitesini belirlemeye devam edecek mi? Bir ülkenin eşitlik iddiası, en çok imkânı olan okulunda ölçülmez. Maisa'nın sınıfında ölçülür.
