Değişmek için en önemli koşulun 'kendini sevmek' olduğunu söylüyor kişisel gelişim uzmanları. Aslına bakarsanız herkes kendini seviyor. Evlenmek için televizyon programlarına çıkanların hemen hepsi kendine hayran! Acaba mı? Yoksa özgüvensizliklerini böyle mi bastırıyorlar? Çocukların özgüvene sahip olmasını sağlayan yetişkin davranışları şunlar:
Koşulsuzca sevmek, kabullenmek, sarılmak, kucaklamak, beslemek, değer vermek, çabalarını övmek, kendine özgü yanlarını desteklemek, dinlemek, anlayışlı olmak, yüreklendirmek, zorlamak, hep olumlu konuşmak, iyi davranmak, kabul edilmeyecek davranışlara da olumlu ama kararlı bir şekilde tavır koymak, istediğinde öğüt vermek, sorumlu davranmasını sağlamak, merhametli olmak, affetmek, her türlü duygusunu ifade etmesine izin vermek, haksızlık yapmamak vs...
İHTİYAÇ LİSTESİ
Bir çocuğa böyle davranılırsa çocukluktan özgüvenle çıkılacağını söylüyor pedagoglar. Aslında bir yetişkinin de hem kendisiyle hem de çevresindekilerle ilişkilerinde böyle davranması gerekiyor. Kitapları dilimize de çevrilen (Epsilon Yayınları) klinik psikolog Dr. Tony Humpreys'a göre bize gerekli olan 'ihtiyaç listesi' şunlar:
- Sevgi, şefkat, ilgi, destek, anlayış, merhamet, espri gibi duygusal ihtiyaçlar..
- Mücadele, sorumluluk, bilgilenmek, okumak gibi kavramsal ihtiyaçlar..
- Yemek pişirmek, resim yapmak, yazı yazmak, dikiş dikmek, çapa yapmak, onarmak gibi davranışsal ihtiyaçlar..
- Arkadaşlık, dostluk, bilgi ve uzmanlığın paylaşılması gibi sosyal ihtiyaçlar..
- Sağlık, zindelik, rahatlık, güvenlik, yiyecek ve ısınma gibi fiziksel ihtiyaçlar..
- Beş duyunun da yeterli miktarda uyarılması için tensel ihtiyaçlar. Ve olgun ve sevecen bir ilişki çerçevesinde cinsel zevk alma ihtiyacı.
ÖZGÜVENİN KOŞULU
- Uğraşlarımızla ilgili anlamlı bir iş, adil bir ücret, iyi koşullar, terfi gibi ihtiyaçlar..
- Dinlenme, oyun, spor, hobi gibi insanın gevşemesini ve eğlenmesini sağlayan ihtiyaçlar..
- Mistik deneyimlere ve var olmanın anlamlı bir biçimde açıklanmasına duyulan spritüal ihtiyaçlar.
Dr. Humphreys'e göre bu ihtiyaçların düzenli ve aktif bir biçimde karşılanması, özgüvenimizi güçlendirmek için, kendi kendimizle kurduğumuz koşulsuz ilişkinin çok önemli bir gerçeğidir. Bu listedeki ihtiyaçların eksikliği ya da ihmali kendimize verdiğimiz değerin azalmasına yol açar.
Şimdi listeyi yeniden gözden geçirelim ve bu ihtiyaçları ne düzeyde ve sıklıkta karşıladığımıza bir bakalım. Ve dürüstçe kendimize soralım. Kendimizi seviyor muyuz?
