• BUGÜNKÜ YENİ ASIR
  • İkindiye 23:55:00
  • BIST 78.384,78
    EURO 4,4760
    USD 3,8608
    GBP 3,8608
    CHF 3,8608
    JPY 3,8608
“El Kanun Fit Tıp” ZEKİ HOZER “El Kanun Fit Tıp” zeki.hozer@yeniasir.com.tr Tüm yazıları
Giriş Tarihi: 20.12.2020, 00:00

Bu yıl İbni Sina'nın, yüzyıllar boyunca başta Avrupa olmak üzere birçok tıp okulunun temel kitabı olmuş El Kanun Fit Tıp kitabının yazılışının 1000. yılı. Batı dünyasının Avisenna olarak tanıdığı İbni Sina, eşsiz bir hekim olarak herkesin bilgi dağarcığında yer etmesine rağmen onun pozitif bilimci bir felsefeci, astronom, fizikçi ve matematikçi olduğunu çok azımız bilir.
İbni Sina, "İnsanın ruhu kandil, ilim onun aydınlığı, zihnimiz ise kandilin yakıtı zeytinyağı gibidir" der ve "İnsan eğer ruhunun ışık saçmasını istiyorsa, onu bilgi ile beslemelidir" diye de ekler. Çok çalışıp bilgiye açlığını gideren insanların ilahi bilgi hazinesine de ulaşabileceğinden bahseder. Bu gerçekleştiğinde, 'Ruhu, yönünü kutbi aleme çevirirerek, ölüyor olsa bile, ebedi yaşamın sonsuz mutluluğunun kapısını aralar'.
Burada bazı açıklamalarda bulunur.
İbni Sina'ya göre evrende ulvi bilgi yığını sözkonusudur ve bilge insan, asıl kaynağa ulaşmak için başta bilim ile ruhunu beslemeli, ardından da kadim bilgi havuzundan feyz almalıdır.
Öğrencisi Ebû Ubeyd el- Cuzcani'ye yazdırdığı hayat hikayesinden öğrendiğimiz kadarıyla İbni Sina, özünde, ömrü boyunca oluşturduğu felsefe ile bir anlamda insanın ebedi mutluluk arayışının bir metodolojisini ortaya koymuştur. İnsan bilgi için çalışmalı, doğabilimlerini öğrenmeli, ahlak kurallarınını içselleştirmeli, böylelikle "faal akıl" adını verdiği bir olgunluğa ulaşmalı, nihayetinde de bu hayatta kendisi ve yaşadığı toplum için mutluluğu inşa edebilmelidir.
Yaşadığı dönemde, çağını bir güneş gibi aydınlatsa da, İbni Sina'nın hayatını geçirdiği coğrafyada zamanla bilim ve kültür bağlamında geri kalma sözkonusu oldu ve Avrupa, İbni Sina ve İbni Rüşt gibi müellifleri ve eserlerini izleyerek hem Grek hem de Mısır gibi uygarlıkları yeniden keşfetti, sonuçta da Rönesans ile bugünkü refah düzeylerinin tohumlarını attı.

MİKROPLARIN KEŞFİ
Ben mesleğim gereği İbni Sina'nın tıbbi dehası üzerinde durmak istiyorum. Tarihte ilk defa çiçek, veba gibi hastalıklarda ortak yeme içme ve temas sonrası bulaşın üzerinde duran, bu hastalıkların kurtçuklar (mikroplar) vasıtası ile kişiden kişiye geçtiğini vurgulayan İbni Sina, kirli havaların da bazı hastalıklara davetiye çıkarttığını açıklar.
Vebanın insanlarda salgına yol açmadan önce fareler üzerinde yayıldığını gözlemleyen İbni Sina tümörleri de kökleri civar hücrelerin içine doğru dağılım yapan urlar olarak tanımlamıştır. Kaplıcaları da birçok hastalık grubunda ek tedavi olarak önermiştir.
İbni Sina'nın tarihteki ilk karakt ameliyatını yaptığı da bilinir. Ayrıca böbrek ameliyatları ve bazı zor doğumlarda kendine özel forseps uygulamaları da geliştirmiştir.

KAPSAMLI VE SİSTEMATİK
'El Kanun Fit Tıp" isimli eserinin, 13.yy'da Cremonalı Gerard tarafından Latince'ye çevrilmesi ile birlikte ismi, Hipokrat ve Galenos gibi tıp ikonları arasında sayılmaya başlandı. Çünkü Hipokrat'ın bilmece gibi yazdıkları ve Galen'in oldukça sıkıcı ve karmakarışık eserleri yanında El Kanun Fit Tıp, kapsamlı ve sistematik anlatım tarzı ile Avrupa'da hüküm süren tıp geleneğini kökünden sarsmış, Avrupa'daki tıp fakültelerinin temel kitabı olarak XVII. yüzyıla kadar etkisini sürdürmüş, Hipokrat ile Galen dahil eski Yunan Tıp otoritelerini yüzyıllarca gölgede bırakmıştır. 57 yıllık ömründe yazdıkları ile önce İslam sonrasında da Avrupa bilim çevrelerine ilham veren bir kılavuz, yeri sarsılamaz bir tıp abidesi olarak zirveye yerleşen İbni Sina'nın anısı önünde insanlık saygı ile eğilmektedir.

Yasal Uyarı: Yayınlanan köşe yazısı/haberin tüm hakları Turkuvaz Medya Grubu’na aittir. Kaynak gösterilse veya habere aktif link verilse dahi köşe yazısı/haberin tamamı ya da bir bölümü kesinlikle kullanılamaz.
Ayrıntılar için lütfen tıklayın.
GÜNÜN YAZARLARI