ABD ile İran arasındaki ateşkes sürei 22 Nisan Çarşamba sabahı bitiyor. İran savaşını bitirecek anlaşma olacak mı? 5 gün içinde Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan-Türkiye'nin rolünün çok büyük olduğu konuşuluyor. ABD ile İran'ın İslamabad'da buluşacakları yeni masanın gerçekleşmesinde ve olası anlaşma sürecinde Antalya virajı öne çıktı. Erdoğan'ın ev sahipliğinde bugün Antalya'da başlayacak; 20 devlet başkanı ve 50'ye yakın dışişleri bakanının bir araya geleceği Diplomasi Forumu'nun ana gündem maddesi ABDİran arasındaki ateşkesin anlaşma ile sonuçlanması, kilidin açılması olacak. Gözler; bu forumda ABD ve İran'ın yeniden masaya oturması için ARABULUCU olan Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif'in Cumhurbaşkanımız Erdoğan ile yapacakları baş başa görüşmeye çevrildi. Başbakan Şerif'in Suudi Arabistan Veliahtı Bin Selman ve Katar Emiri El Sani ile görüştükten sonra Erdoğan ile yapacağı görüşmenin, İslamabad'da yeni masanın kurulmasını sağlayacağı belirtiliyor.
DİPLOMASİ TRAFİĞİ
Bölgesel savaş ihtimalinin konuşulduğu bu kritik süreçte Türkiye-Pakistan-Suudi Arabistan- Katar sağlam dostluğunun sağladığı temaslar ve arka kapı diplomasisi, ateşkes ve anlaşma olasılığını canlı tutuyor. Erdoğan'ın denge politikası ve çok taraflı diplomasi girişimleri öne çıkarken; hem bölge ülkeleriyle hem de ABD Başkanı Trump'la kurduğu temaslar, krizin kontrol altına alınması açısından önemli bir zemin oluşturduğu değerlendiriliyor. Erdoğan ile Şerif'in Antalya'daki görüşmesi ve Pakistan Genelkurmay Başkanı Mareşal Asım Münir'in İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ile tamamlayacağı kritik temas sonrası ABD'ye geçecek olmasının çok kıymetli olduğu değerlendiriliyor. Türkiye ve Pakistan'ın yakın çalışmalarını; Antalya'ya gelen Rusya Dışişleri Bakanı Lavrov'un Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'la İRAN dosyasını ele alacak olmaları, barış için Antalya'yı öne çıkaracağına işaret ediliyor. Antalya-Tahran-Washington arasında yoğun diplomasi sürerken, dünya basınında bundan sonra yaşanabileceklere dair olası senaryolar yayınlanıyor... Ateşkes Uzatılabilir: Sessiz diplomasi sürebilir. Diplomasi kapıları tamamen kapanmadı. Müzakere seçeneğinin tamamen ortadan kalktığı sonucuna varmak şu an için mümkün değil. Pakistan, iki tarafa da mesaj taşıyarak Tahran ve Washington'ı anlaşmaya ikna etmek için çabalarını sürdürüyor. Yeni bir tur görüşme olasılığı ABD ve İran tarafından değerlendiriliyor. Arabulucuların Rolü: Türkiye ve Pakistan'ın yoğun çabaları sürerken; aynı zamanda bazı geleneksel arabulucular -Katar, Umman, Suudi Arabistançatışmanın kontrolden çıkması endişeleriyle bu süreçte daha aktif roller almaya başladılar. İletişim kanalı görevi görerek krizin ani şekilde tırmanmasını önlemeye çabalayabilirler. Anlaşma Beklentisi: Taraflar arasında ve araya giren ülkelerin çabalarıyla gerçek bir ilerleme ancak taraflar arasındaki temel farkların azaltılmasıyla olacaktır. Bu nedenle, yeni tur müzakereler mümkün olsa da bu görüşmelerden hızlı ve kapsamlı bir anlaşma beklemek kısa vadede zor denilirse ateşkes süresi uzatılabilir. Uzun Süreli Deniz Ablukası: Anlaşma olmazsa, ABD Başkanı Trump Hürmüz Boğazı'ndan gemi geçişini engelleyerek İran'a deniz ablukası uygulamaya başladı. Bu, hem İran'ı petrol gelirlerinden mahrum bırakmayı hem de ABD'nin en büyük rakibi ve İran petrolünün en büyük alıcısı olan Çin'i de köşeye sıkıştırmayı amaçlayan bir strateji olarak görülüyor. Bu planın etkili olabilmesi için donanmanın İran'a yakın bir bölgede uzun süre konuşlanması gerekecek, bu da ciddi bir maddi yük oluşturacaktır. Böyle bir politikanın sürdürülmesi aynı zamanda küresel petrol ve enerji fiyatlarındaki artışı daha da tetikleyecek, Husilerin Babülmendep Boğazı'ndaki trafiği engelleme ihtimalini artıracak, bu da petrol fiyatlarını daha da yukarı çekecektir. Bu koşullar altında belki de en isabetli tanım, İran ve ABD'nin savaş ve müzakerelerin eş zamanlı ilerlediği bir evreye girmiş olmasıdır.
TRUMP ÇİN'E GİDİYOR
ABD Başkanı Trump'ın muhtemelen 14 Mayıs'ta ÇİN'e gideceği konuşuluyor. Bu demek ki, ABD ile İran arasında 14 Mayıs'tan önce bir anlaşma olacağı yüksek olasılık. Trump, sanal medya platformu Truth Social hesabından Çin'e ilişkin açıklamalarda bulundu. "Çin, Hürmüz Boğazı'nı kalıcı şekilde açmamdan çok memnun" değerlendirmesini yapan Trump, bunu Çin'in yanı sıra dünya için yaptığını savundu. Böyle bir durumun "bir daha asla yaşanmayacağını" belirten Trump, şunları kaydetti:
"İran'a silah göndermemeyi kabul ettiler. (Çin Devlet Başkanı Şi Cinping) Birkaç hafta sonra oraya gittiğimde bana kocaman sarılacak." Trump ayrıca, Çin Devlet Başkanı Şi ile çok iyi çalıştıklarını ve birkaç hafta sonra ÇİN'e gideceğini belirterek "Bu, savaşmaktan daha iyi değil mi? Ancak unutmayın, gerektiğinde savaş konusunda herkesten çok daha iyiyiz" yorumunu yaptı.
